داخله ناروغۍ
د سرکوزي والګی (زکام)
پېژندنه: د سرکوزي والګی (زکام) د سرکوزیو(خنزیرانو) د تنفسي سیسټم ناروغي ده چې له انفلونزا (اې) ویروس نه پیداکېږي. دغه ویروس له سرکوزیو نه انسانانو ته خپرېږي. د والګې د پېښو لنډ پس منظر او د خپرېدا وړتیا : د سرکوزي والګی (زکام) ټولې نړۍ ته د خپریدا پټ قوت رابرسېره شوی دی. غوره به وي چې د تېرو پېښو په هکله لږه رڼا واچوو
د ایډزدرملنه
د ایډزدرملنهپه پیل کې باید ووایو چې اېچ آی وي/ایډز درمل او واکسین نلري. د Sexual Transmitted Disease او Sexual Transmitted Infection په ټولوحالاتو کې جنسي ملګری/ملګرې باید معاینه او درملنه شي ، پرته له دې درملنه نا مکمله ده او ښه ځواب نه ورکوي . د ایډز ناروغ په تداوئ کې لاندینی پلان او ټکي په نظر کې ونیول شي.1- :General Health Advices* د حفظ الصحې درست مراعتول * ښه تغذي * د نورو انتاناتو څخه ځان ساتنه او تجریدیدل * الکول او
د ایډز پېژندنه (تشخیص)
د ایډز پېژندنه (تشخیص): د نورو ناروغیو سره د ایډز بېلوونکی تشخیص:ایډز باید د ټولو هغو ناروغیو سره بیلوونکی تشخیص شي په کومه لوحه کې چې ناروغ ، ډاکټر ته مراجعه کوي د مثال په ډول که ناروغ د تبې او وزن بایللو په لوحه کې ډاکټر ته راشي نو د نري رنځ او ځنډنیو ناروغیو سره او که د عصبي اعراضو په لوحه کې راشي نو د وېټامینو د کموالي ، الکهولېزم ، د ځیګر او بډوډو ناروغیو سره او که د Dermatitis,Dementia,Duiahrrea نه شکایت ولري د Plegra (د نیاسین د کمښت) سره بېلوو
د ایډز اعراض او نښې
د ایډز اعراض او نښې: HIV په خپله سطح باندې گلایکوپروټین 120 GP او T-Cell پخپله سطح باندې ځېنې مالیکولونه چې د CD4+ په نامه یادیږي او د GP 120 لپاره آخذې دي لري نو HIV د وینې بهیر ته د داخلیدو نه وروسته T-Cell ته ننوځي.HIV د Reverse Transcriptase انزایم په ذریعه د T-Cell له DNA نه یوبل DNA چې د Provirus په نامه یادیږي او د ایچ آی وي د ډیرښت سبب ګرځي کاپي کوي.۳-۲ میاشتو کې د HIV تعداد ډیرېږي او T-Cell چوي ، دغه مرحله Window Period نومېږي چې پدې مرحله کې مصاب شخص
د ایچ آی وي د خپریدو د مخنیوي لارې:
د ایچ آی وي د خپریدو د مخنیوي لارې: څوک د ایچ آی وي د خپریدو په مخنیوی کې مسول دي؟دیوه هیواد په سطح،فرد،کورنۍ،ټولنه،بزګران،پوهان،سپین ږیري،روحانیون،خبري رسنۍ،دولت،دولتي او غیردولتي موسسات،دولتي چارواکي،روغتیایي کارکونکي اود ټولنې نورټول غړي باید ددې ناروغۍ په هکله مالومات ولري او د ځان او ټولنې په ساتنه او ژغورنه کې فعاله ونډه واخلي. د ایچ آی وي د خپریدو د مخنیوي لارې:تر اوسه پورې د ایچ آی وي/ایډز د
ایچ آی وي/ایډز د خپرېدو او نه خپرېدو لارې
د HIV د خپریدو لارې:هر څوک چې دا ویروس ولري نو د لاندنیو لارو څخه یې نورو خلکو ته انتقالولی شي.دا به غوره وي چی تر هر څه د مخه وپوهیږو چې د عضویت په کومو ځایونو کې HIV پیدا کیږي.وینه، مني ،) Vaginal Secretion (Vaginal Fluid،لاړې، وینه لرونکی بلغم، وینه لرونکې تشې متیازې اودمور شیدې د T-Helper حجراتو لرونکي دي ، بناً په پورته یادو شوو مایعاتو کې HIV تثبیتیدای شي.که چیرې پورتني HIV لرونکي مواد او یا په پورتنیو موادو ککړ جراحي سامان الات د وینې ،په بدن باند
ایډز په افغانستان کې:
بدبختانه د افغانستان په اوسنیو شرایطو کې د HIV د خپریدو لپاره
د ایډز د ناروغۍ تاریخچه:
1981زیږدیز کال کې د امریکې په متحده ایالاتو کې ډاکټران له یوې عجیبې ناروغ
HIV څه شی دی؟
HIV څه شی دی؟ HIV د Human Immunodeficiency Virus لنډیز دی.HIV یو ډول RNAویروس دی چې د Retro-Virus کورنئ پورې اړوند دLenti-Virus سب گروپ کې شامل دی. Lento کلمه چې په انگریزي کې د slow معنی ورکوي ځکه ددی گروپ ویروسونو ته ویل شوی چې د دوې د تفریخ او ډیروا
د بدن معافیتي سیسټم:
په وینه کې د عضویت معافیتي سیسټم په دوه ډوله دی:1 – Humoral Immune System:په دې برخه کې B.lymphcytes عمده رول لري،په دې ډول چې د هرAntigen په وړاندې د Antibody د جوړولو مسولیت په غاړه لري.2 - Cell Mediated Immune System : په دې برخه کې T-Lymphocytes چې د T-Cell او CD4 په نامه یادیږي رول لري. T-cells په درې ډوله دي:1- T-Helper-2 T-Suppressor-3 T-Killer څرنگه چې T-Cells پخپله سطحه باندې Molecular-Cluster چې د CD
د ایډزاو STDs تر منځ توپیرونه:
- ایډز یوازې د جنسي نژدیوالي د لارې نه بلکه د نورو لارو هم انتقالیری.- د ایډز په ویروس د اخته کیدو څخه وروسته د درمل هیڅ امکان نشته.- د ایډز عامل پخپله د مرگ او اعراضو او علایمو د تبارز سبب نه بلکې د ژغورنې سیستم د کمزوري کولو په واسطه د نورو انتاناتو د مداخلې چانس زیاتوي چې همدغه ثانوي انتانات د اعراضو اوعلایمو د تبارز او د اخته شخص د مرگ سبب گرځي .- د ایډس عامل Oncogenic اغیزي نه لري.
ایډز ولې کسبي سنډروم ونومول شو؟
په 1981 میلادی کال کې د Kaposi’s Sarcoma واقعات په New Yorkکې د Friddman-kein په واسطه او د Pneumocystis Carinii Pneumonia واقعات په Los Angeles کې د Gottlieb په واسطه په هم جنس بازونارینه وو کې ولیدل او تشریح کړی شو.څرنگه چې پورتنئ دواړه ناروغۍ د Immunosuppression سره اړیکې لري پهداسی حال کې چی په پورتنیو ناروغیو اخته Homo Sexual نارینه وو کې د معافیتی سیستم د کمزورتیا بل سبب لکه Radiotherapy ,Corticosteroid therapy
ایډز څه شی دی؟
ایډز یوه داسې انتاني ساري ناروغي حالت ده چې د یو نوع ویروس په واسطه چې Human Immunodeficiency Virus یا HIV نومیږي منځته راځي.د نوموړي ویروس په واسطه د انسان د عضویت دفاعي سیستم کمزوری کیږي ,او په نتیجه کې د مختلفو موقع شناسو(Opportunistic) انتاناتو د مداخلې زمینه مساعدهاو د نوموړي انتاناتو اعراض او علایم په اخته شخص کې تظاهر او تبارز کوي او بالاخره د مصاب شخص د مرگ سبب گرځي.د AIDS کلیمه د:Acquired =کسبيImmune =معافیتDeficiency=کمبودSyndrome = م
ولې ایډز؟
انسانان د ادم علیه السلام د پیدایښت څخه تر دې دمه پورې ډول ډول ستونزو او ناروغیو سره مخامخ شوي
