مقالې
دودیزې مذهبي ټولنې او د ځوانانو پر وړاندې ننګونې
ځوانان او پېغلې په هرې ټولنې کې د بې بریده ظرفیتونو په درلودلو سره د راتلونکي استازي دي. له همدې بابته دوئ د بدلون، نوښت او پرمختګ اصلي لوبغاړي او له ستونزو سره د مقابلې لومړنۍ مورچلې دي. بشري ټولنې د بېلا بېلو عمرونو، فکرونو او کلتوري ارزښتونو مجموعې دي او ځوانان یې تر ټولو مهمه بشري پانګه ده. ځکه ځوانان انرژي لري، خلاقیت لري او د بدلون په ازغنې لیارې، نوي نظریات په چټکۍ سره مني او زاړه دودونه ننګوي. د ۲۰۲۵م کال د دوو احصائیو او سروې ګانو له مخې، د افغانستان د ۴۳ میلیونه اټکلي نفوس د ۶۶٪
یک ساعت برای وطن کار کنید
مراد اکا ناکامورا « کاکا مراد» وګوری: اوبه نشته، پیسې نشته او خوراک نشته یادش ګرامی باد! از تاريخ خراسان و یا افغانستان عملا بپرسید امروز چندصد دهه مي گذرد واز ايجاد کشور پاكستان جعل کار فقط چند دهه. خیلی ها اسرائيل را به غصب سرزمين ها و ظلم به فلسطيني ها متهم میکنند ولي در مورد پاكستان به حیث كشوري كه متجاوز، تروريست پرور، صاحب سلاح اتمي و منافق دوګانه است توجه لازم صورت نمیگیرد. حتی ملل متحد از ابتداي ظهور هستهٔ ږ ولی طالبان معلوم بود که پروژه طالبان برای دفاع از منافع پاکست
مسلمان او ورور هیواد ولې توغندی ولی؟
د پاکستاني چارواکو غونډه او ستړې بې خوبه شوې دبهرنیو چارو وزیره حنا ربانی کهر سعدی وایی: همه کارم زخود کامی ببد نامی کشید اخر نهان کی ماند رازی که کزو سازند محفلها! دافغانستان قر بانی د یوې سپږې لپاره داسې سپږه چې په هیڅ ائین کې برابره نه راځی. کوم عقلانیت دا منلی شی چې دیوه جاسوس لپاره دې ولې ۴۵ ملیونه انسانان ،جنګ اوجګړې خوړلی ولس دې د امریکې او ناتو دتجاوز سبب شی؟ د اسامه بن لادن د وژل کېدو له خبر وروسته همدې منافق دوه مخی پاکستان په ولسمشر ماڼۍ کې د لومړۍ غونډې په
زما د یوه ملګري خاطره یا یوه لنډه د عبرت کیسه
د مسافرۍ شپی او ورځي به موپه یوه ،کور کې په مختلفواو بیلو بیلوملکونود خلکو سره تیرولي ،چې د کاره به راغلو سره به راغونډ شو ،او د خپل د ورځني د سترګو لید حال او تجربی به موسره شریکولی او خوند به مو ترې اخیسته،ډیر ځله به د شپی سره کښیناستو او بانډارونه به مو سره کول ،زمونږ د بانډار د کیسو محتوا ټوله د دنیا په کارو بار په مادیاتو او د کارو بار د جوړولو ، او کله به مو ټوکي تکالي هم لرلی ، زمونږ یو ملګری چې ظاهرأ ډیر چپ او خاموشه وو ،په عین د حال کې خوش لباسه خوش صورته او پوه انسان هم وو ،او کله ب
ویره او ډار Angst and Furcht
اکستریمیزم (افراطیت) د بنسټ پالني پرمختللي مرحله دي ، دې مرحله کي بنسټ پالان بشري ټولنو کي حتا هفو سیمو کي چي د دوي خپل پلویان هم پکي اوسیږي په ډار او ویره اچولو باندي لاس پوري کوي. ددي له پاره چي د افراطی ډلو د خوا د ویري او ډار اچوني په اړه پوه شو لازمه ده چي لمړي ویره او ډآر ته د مخلتفو علومو له مخي لنډه اشاره وکړو. د عامو خلکو ترمنځ په ورزنیو مکالمو کي د ویري او ډار اصطلاحات د یو موخي دپاره کارول کیږي خو په علمي نړی کي د بیلا بیلو برخو د پوهانو له نظره دغو دواړه اصطلاحاتو ترمنځ ښکاره
موږ چېرې یو ، او په کومه روان یو ؟
علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد! موږ چېرې یو ، او په کومه روان یو ؟ دزده کړو محرومیت ، څومره بدرنګه زمانه شوه ډیره مسخره او بیهوده شوه دښوونې او روزنې دامر ثانی دومه څپه شوه ناوړه انډوخرکې زرګری جګړه شوه د ای اس ای شوده متقاعد جنرال (مومند )په اټکل کوله شوه داهم شو کارپوه او شننونکی مننونکی ! ملامت نه دی داردو پتی یې خوړلی دی خکه په اردو کې لوی شوی !ددې کوم ځای پښتون دی دې ټپوسانو ته څوک بلنه ورکوی ؟ راځی چې وګورو OCHAاوچا موچا باچا څه وايي، د روانې
نيوکي او لاښودنې!
نیوکې او لارښودنې ! حالات دومره مه کرکیچن کوئ چې د خلکو روح او روان پرې متأثره شي . د خلکو روحیې ته پام وساتئ خلکو ته باید د استعمار په وړاندی او مقابلې له پاره جرأت ورکړئ. خلکو کښي اخلاقی جرأت مه وژنئ ښه استعدادونه وروزئ ښه استعدادونه د لاسه مه ورکوئ. ژوندی خلک او په علم او معرفت سمبال خلک وساتئ ، په خلکو کښي اخلاقی جرأت له مینځه مه وړئ . د اوضاع او حالاتو په بدرنګه کولو کښي خلکو ته په زرګونه دروغ او دلائل مه وایاست . خپلو فتوی ګانو ته مشروعیت مه ورکوئ . د سوکاله
ضرورت اجماع بر سر منافع مشترک و احترام متقابل
در این روزها، آنچه در بحثهای رسانههای جمعی بیش از هر چیز جلب توجه میکند، غلبه نگاههای احساسی، قومی و هویتی بر تحلیلهای علمی و مبتنی بر واقعیت است. در علوم اجتماعی بارها نشان داده شده که تعمیمدادن رفتار یک فرد یا یک گروه به کل یک قوم، نهتنها نادرست بلکه عامل تشدید شکافهای اجتماعی است. چنین رویکردی معمولاً به «دیگریسازی» منجر میشود؛ پدیدهای که در آن افراد، بهجای تمرکز بر کنشها و پیامدها، هویت قومی را مبنای قضاوت قرار میدهند. در این وضعیت، دیگران بهعنوان «متفاوت»، «بیگانه» یا
نن د زمکې نړیواله ورځ ده !
«یسئله من فی السموت والارض کل یوم فی شان» یا الله “داسمان /نونو او ځمکې / کو ټول مخلوق له همدې الله تعالی څخه سوال کوی او هغه هره ورځ په بیل شان کې وی.” کله چې په دریاب کې په ناڅاپی توګه توپان راشی او ددریاب څپې بحرانی شی تند باد ورسره را والو ځی نو بېړۍ وان او ټول سپاره خلک په یوه خوله د یاالله O’my God ! ذات دمرستې غوښتنه کوی. که لاروی یا کاروان په شاړو دښتو کې لاره ورکه کړی یا له ګرد باد او دوړو سره مخامخ شی نو ژر د الله تعالی څخه مرسته غواړی. کله چې یوانسان مسلمان اویا
هېواد؛ د ټولو ګډ کور دی!
هېواد یوازې یوه جغرافیه نه ده؛ بلکې هغه ګډ کور دی، چې ټول وګړي پکې د امنیت احساس کوي، خپل هویت پکې پېژني او د ژوند د ودې لپاره پکې زمینه برابریږي. همدا ځای دی، چې وګړي پکې د قانوني او طبیعي حقونو خاوندان وي او ځانونه د یوې واحدې ټولنې برخه ګڼي. له همدې امله هېواد د وګړو لپاره د ژوند له بنسټیزو اړتیاوو څخه شمېرل کېږي. که ژور فکر وکړو، د انسان د ژوند هر مهم پړاو له یوه ټاکلي ځای سره تړلی وي؛ هماغه ځای، چې انسان پکې زېږي، لویږي، زده کړه کوي او راتلونکی جوړوي، دې ځای ته د هېواد نوم ورکول کېږي
دبین الناس ارزښت
سوره ص ۲۶ ایه کې الله ج فرمایی: «داوُدُ إِنا جعلْناك خلِيفه فِي الْأرْضِ فاحْكُمْ بيْن الناسِ بِالْحقِّ و لا تتبِعِ الْهوي فيُضِلك عنْ سبِيلِالله ... » اي داود! لکه څنګه چې ما ته پر زمکه کې خلیفه ټاکلی یې دخلکو ترمنځ په حق داوری وکړه او له هوی او هوسونو متابعت مه کوه چې تا دا لله جل شانه له لارې منحرف کوی . دلته دحاکمیت خبره په رسالت ، اهلیت، شخصیت او هویت باندې اطلاق کول دی . امتیاز دې کې دی چې الله ج مستقیما داود ع ته ویلی مانا دا چې هغه دغه ظرفیت لاره . کومه زمکه هغه ځ
مه خپه کیږه !
مه خپه کیږی اسلام آباد په افغانستان کې لاهم برلاسی دی مهذساده کیږی ملا شهاب الدین دچا لخوا کمیسیون ټاکل شوی ؟دغه صلاحیت چا ورکړی؟کمیسیون باید څه وکړی ؟ مه خپه کیږی ! یو ه ډله دوحه یې ډبه طالبان دی بل بې دوحه والا ددوحې والا یوڅه ځان ڼړیوال بولی. خو ظاهرا دواړه له نړیوالو معاملو ډیر لیرې دی دی مه خپه کیږی ! دوحه والا خپله بقا غواړی خو کندهاری بیا دحکومتولی له منطق بېربرخې دی مه خپه کیږی! دسیمې هېوادونه خپلې ګټې لری پوښتنه داده چې کومو سېاسی رهبرانو ته یې بلنه ورکړې ده د
افغانستان به یک حزب جدید نیاز دارد؟
افغانستان در طول تاریخ سیاسی خود، بهویژه پس از نیمهٔ دوم قرن بیستم میلادی، شاهد شکلگیری جنبشها، سازمانها و احزاب گوناگونی بوده است. برخی از این جریانها در نتیجهٔ تحولات مشخص اقتصادی و اجتماعی و با توجه به سطحی از رشد و پختگی جامعهٔ افغانی، بهعنوان پدیدههای روبنایی و در پیروی از جریانها و ایدئولوژیهای رایج جهانیِ راست، میانه و چپ، عرض اندام کردند. با این حال، بسیاری از این احزاب در برابر حوادث ناگوار تاریخی و مداخلات گستردهٔ خارجی تاب مقاومت نیاورده و بهتدریج به گروههای کوچک، پراکند
برتانوي او فرانسوي سرتېرو څنګه د ورزش اپلیکېشنونو له لارې د خپلو پوځي اډو معلومات افشا کړل؟!
حتی تر ټولو پیاوړي او پرمختللي پوځونه هم کله ناکله د روغ ژوند د عادتونو (ورزش او فيټنس) له امله له ستونزو سره مخ کېدای شي. د فزیکي فعالیتونو ثبتوونکې اپلېکېشنونه، لکه Strava، کله ناکله ناڅاپه داسې معلومات په عمومي ډول افشا کوي کوي چې باید پټ وساتل شي لکه د پوځي اډو دقيق او دننه موقعيتونه ، د ځواکونو تګ راتګ مسيرونه، د سرتېرو فعاليتونه او نور ډېر... د څېړنو له مخې، که سرتېري دا ډول اپلېکېشنونه بېاحتیاطه کاروي، نو خبره یوازې د منډې وهلو یا فټنس پورې نه محدودېږي، بلکې دا هم ښيي چې د امنیتي
ماشوم اسلام آباد او پنځه زره کلن تمدن !
په پښتو کې موږ دغه اصطلاح لرو چې وایی: موچی که دومره تکړه وای خپل ځان ته به یې «سوګلې» جوړې کړې وای ! سوګلې همغه چرم دی چې دواورو په مقابل کې یې په مزو ګنډی اوبیا دبوټو کار ورنه اخلی .دشهباز شریف او عاصم منیر دادې واده تیر شو ، داسلام آباد ډیزلی واکدارانو په دې غونډه کې دایران (۵) زره کلن تمدن په وړاندې داسې ښکاریدل لکه ما شومان! چې ګوګل هم ور باندې شرمیږی .که په رڼا ورځ اسرائیل په لبنان باندې بمباری کوی خو دلته پرون جوړشوی ماشوم اسلام آباد پر افغانستان هوایی بمباری وکړلی نوبیا د بشریت په قام
د روزګار مکتب!
نیک بخته هغه څوک دی ،چې د دنیا څخه د عبرت ټکي راټول کړي .او خپل زړه او ضمیر پرې روښانه کړي ،انسان باید هغه څه زده کړي ، چې په راتلونکي کې ورته سر مشق وګرځي ، ځکه زمانه په خپل دروند رفتار سره ډیر ځله داسي څه مخي ته راوړي ،چې د عبرت بین نظر هغه وینې ،د چا چې د زړه سترګي روښانه وي ،او نور ترې سطحي تېریږي ،نو ښه به هغه وي،چې خپلې عبرت بیني سترګي پرانیستلی ،او د عبرت غوږونونه خلاص و نیسو ،او د زړه په غوږونو هم یو څه واورو او یا خپل فطرې استعداد هم په کار واچوو .نو د حضرت بیدل علیه رحمه د دي شعر په
مرکز تحقیقات علمی پوهنتون علم
«امت وسط» *********** امت در لغت: طریقه و دین راگویند، و بیشتر از پنجاه بار درقرآن با صیغه مفرد تکرار شده است، و در برگیرنده معنای واحد و یا تعریف مشخص از امت نیست. در اصطلاح، ان گروه و جمعيتى را گویند كه جهت مشتركى آنها را به هم پيوند دهد: اشتراك در دين و آئين، و يا زمان و عصر واحد، يا مكان معين، خواه اين وحدت، اختيارى بوده باشد و يا بدون اختيار. در کلام الله میفرماید: «كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ یَكُونَ الرَّسُولُ
هغه څو ټکی چی زموږ هیر دی
(د مقالو داسلسله دوام لری) د اقتصادي ودې لپاره بشري ماهره نیرو(متشبث)، طبیعی منابع ښه مدیریت او ورسره پانګه ضرور ده. د افغانستان په څلوېښت کلنو جنګونو کې اقتصادي زیربنا زیانمنه شوه او نوښتګر متشبث نه لرو. که نوښتګر متشبث اقدام کوي، دپانګی نشتوالی یې خنډ ګرځي. د دې مانا داده چې زموږ مالي موسسات( بانکي سیستم، بیمه، پورورکوونکی ګروپونه، دتقاعد خزینه....) ړنګ او خوار دي، زموږ لوی ملی پانګوال او بهرني پانګوال اوسنیو شرایطو کې د افغانستان دننه پانګونه نه کوي، بانکي لېږد درېدلی. خو یوه هیله
سېلاب ځپلې کورنۍ باید هېرې نه کړو!
د تېرو څو ورځو پرلهپسې درنو بارانونو له امله د هېواد په زیاترو ولایتونو کې زیات سېلابونه راوتلي، چې ګڼ شمېر هېوادوالو ته یې درانه مالي او ځاني زیانونه اړولي دي. د راپورونو له مخې، یادو سېلابونو په یو شمېر ولایتونو کې پراخې سیمې او کرنیزې ځمکې تر اوبو لاندې کړې دی، ګڼ شمېر کورونه یې ویجاړ کړي او خلک یې له خپلو سیمو بېځایه کړي دي. تر دې دمه د یو شمېر هېوادوالو د مړینې او ټپي کېدو خبرونه هم ورکړل شوي او سلګونه کورنۍ يې له سختو ستونزو سره مخ کړي دي. دا پېښه دردوونکي ګڼل کېږي، چې باید له
د درې نیم ټرېلین ډالرو کمپنۍ، Apple پنځوس کلنه شوه
د درې نیم ټرېلین ډالرو کمپنۍ، Apple پنځوس کلنه شوه ولي الله ملکزی د بشري تاریخ په آرشیف کې، د معلوماتي ټکنالوژۍ د یوې کمپنۍ ارزښت د افریقا د ټولې وچې د ۵۴ هېوادونو له مجموعي کلنۍ بودیجې څخه درې چنده لوړ شو. دریو ځوانو انجنیرانو، سټيو جابز چې پلار یې د سورېې کډوال دی، سټیو وزنیاک او رونالډ وین د کلېفورنیا د سانفرانسیسکو بې ایریا په یوه کوچني ګراج کې د اېپل بنسټ کېښود. د ۱۹۷۶م کال په اپریل کې پېل شوي دغه حیرانوونکي سفر د اته ملیاردو وګړو سور او ساره په یو مزي وتړل. نن زموږ د خاورین
