مقالې
په نړیوال سیاست کې د نفتو او ګازو رول
په نړیوال سیاست کې د نفتو او ګازو رول ليکنه: حميدالله بسيا نفت او طبیعي ګاز یوازې د انرژۍ سرچینې نه دي، بلکې د نړۍ په سیاست کې هم مهم رول لري. د معاصرې نړۍ ډېری سیاسي اړیکې، ستراتیژیک تړونونه او ځینې نړیوالې شخړې د همدې انرژۍ سرچینو سره تړاو لري. هغه هېوادونه چې د نفتو او ګازو لویې زیرمې لري، په نړیوال سیاست کې زیات نفوذ او ځواک لري، ځکه انرژي د اقتصاد او صنعت د حرکت اساسي وسیله ده. ډېر صنعتي هېوادونه د انرژۍ لپاره د نفتو او ګازو واردولو ته اړتیا لري، له همدې امله هڅه کوي له
همګرایی وهمزیستی مسالمت امیز در منش انسانی
بحث اجندای امروز است پیامبران امین پروردگار، پیامبران که رهبران جامعه دینی هستند و در همه ابعاد ، پیوسته باید الگوی زیبا و کامل زندگی و معونیت باشند در قرآن کریم به عنوان امانتداران و انسانهای امین معرفی شدهاند. در سورههای دخان آیه 17، شعراء آیه 106، 125، 142، 162، 178 نام برخی از پیامبران همانند حضرت موسی ع، نوح ع، هودع، صالح ع، شعیب ع ، لوط ع، محمد ص به عنوان فرستادگان (امین )پروردگار ذکر ونامیده شده است. امانتداری در اسلام: همه ادیان مقدس الهی، خصوصاً اسلام در تقویت
هشتم مارچ؛ تاریخِ ناتمامِ مبارزه برای برابری
در تاریخ اجتماعی بشر، برخی روزها تنها یک تاریخ در تقویم نیستند، بلکه به نمادهایی از حافظهٔ جمعی انسان تبدیل میشوند؛ نمادهایی که در آنها تجربههای رنج، مقاومت، امید و آرمانهای مشترک بشری فشرده شده است. هشتم مارچ از جمله همین روزهاست. این روز نه صرفاً مناسبتی برای تبریک و بزرگداشت، بلکه یادآور تاریخی طولانی از مبارزه برای عدالت، آزادی و برابری انسانی است؛ مبارزهای که هنوز در بسیاری از نقاط جهان ادامه دارد. روز بینالمللی زن در واقع بازتاب یکی از عمیقترین دگرگونیهای اجتماعی دوران مدرن
د مارچ اتمه، د میرمنو د ورځې په مناسبت
د مارچ اتمه، د میرمنو د ورځې په مناسبت: عشق، غریزه او درناوی! څوک يي په سره کمربند میین شو(۱) څوک يي یوازې د زلفو په ول کې بند پاتې دي څوک يي د تګ قدمونه شمېري(۲) چا يي ونه، سروه وبلله ځینې يي د لباس په ستاینه زړه ته تسل ورکوي څوک يي تصویر په جیب کې ګرځوي او په نیمه شپه کې پرې زړه ټکوروي چا يي یوازې سترګې یادې کړې او نورو يي د بدن بله برخه! د بدن د برخو د ستاینې په سیالۍ کې له ډېرو انساني درناوی هېر شو! د ستاینو ډیری برخه په عشق او غریزې راټولې دي.
دمارچ اتمه دښځو د نړیواله ورځ
په اسلامی لحاظ دښځې اهمیت او درناوی «لا نفرق بین احد منهم ونحن له مسلمون» دال عمران سورة۸۴ ایه دا دچا خبره او فرموده ده ، چاته وایی ؟ دښځو په نوم زموږ مقدس کتاب کې سورة النساء څه وایی: ته له اسلام او قرآن خبریی الله فرمایی: یا ایهالناس اتقوا ربکم الذی خلقکم من نفس واحدة وخلق منها زوجها وبث منهما رجالا کثیرا النساء سورة لومړۍ ایه په تاریخی لحاظ د اسلامی دښځو تاریخی بڼه: په متمدنه نړۍ کې نړیواله ورځ لمانځنه کوی او ځکه اهمیت لری چې دکاری ډګر ښځو دلوړو
چین د څورلسم پنځه کلن پلان د پای او د پنځلسم پنځه کلن پلان د پیل په درشل کې
چین د څورلسم پنځه کلن پلان د پای او د پنځلسم پنځه کلن پلان د پیل په درشل کې لیکوال: ازاد خبریال او د سیاسي چارو شنوونکي : اندېښمن ځاځی د چین د ولسي جمهوریت هر کال د مارچ په میاشت کې د دوو مهمو ملي غونډو کوربه وي،چې د چین حکومت او خلکو ته ځانګړی او محوري ارزښت لري. دا دوه غونډې په نړیواله کچه د Two Sessionsپه نوم پېژندل کېږي، چې نه یوازې د چین لپاره مهمې دي بلکې د نړۍ لپاره هم پوره د پام وړ او مهم ارزښت لري. دغو غونډو ته د «دوو مجلسونو» نوم ورکول کېږي،چې یوه یې د چین ملي ولسي کانګر
سوداګرو او هټیوالو! بې انصافي پرېږدئ؛ د مظلوم ملت لاسنیوی وکړئ
افغانستان یو بې وسه او کړېدلی هېواد دی، چې له کلونو راهیسې له اقتصادي ننګونو سره مخ دی. که څه هم اوس مهال الحمدلله هېواد د اقتصادي ودې په لور ځینې ګامونه پورته کړي دي؛ خو بیا هم د ولس ډېره برخه له اقتصادي ستونزو سره تړلې ده. له بلې خوا هېواد ته راستنېدونکو کډوالو ته مرستې، د هغوی د استوګنې لپاره د مېشتېدو پلانونه او د تېرو درېیو کلونو طبیعي آفتونه لکه زلزلې او سېلابونه خلکو ته درانه مالي زیانونه واړول. د دې ټولو ستونزو لپاره اسلامي نظام اوږه ورکړه او له زیانمنو وګړو سره د مرستو او بیا رغ
په اسیا کې د امریکا شرارت
حقیقت دادی چې هر انسان باید په دې دنیا کې ارام او هوسا ژوند وکړي او هر هیواد هڅه کوې چې دخپلو وګړو له پاره د سکون او ارام فضا رامنځته کړې ، خو متاسفانه چې امریکا د بشري حقونو تر عنوان لاندي بیا هر ځای د بشر حقونه ماتوې او دخپلو موخو د ترلاسه کیدو د پاره هیڅ انسانې اصل ته ژمنه نه پاتې کیږي . امریکا له یوې خوا ځان د دیموکراسۍ او جمهوریت بادار بولې له بلې خوا شپه او ورځ په دې تالاش کې ده چې پر نورو هیوادونو خپله بادارې څنګه تحمیل کړې په دې لار کې له هرې ممکنې وسیلې کار اخلي . هر هیواد کې
روژه د خیر، صدقې او نیکو اعمالو میاشت ده!
روژه مبارکه میاشت د نېکو اعمالو او ښو اخلاقو لپاره ځانګړی فرصت دی. په دې میاشت کې نېک عملونه، صدقې، خیر، ښېګڼه او له اړمنو کورنیو سره مرستې وشي، چې په دې کړنو سره مسلمانانو ته دنیوي او اخروي اجرونه ورکول کېږي. دغه اعمال نه یوازې د یوه شخص په ګټه تمامیږي؛ بلکې د خلکو تر منځ د مینې، ورورګلوۍ او همکارۍ فضا هم پراخوي. مسلمانان په دې میاشت کې زیاتره خپل وخت د عبادت، د قرآنکریم تلاوت، ذکر او دعاګانو لپاره ځانګړی کوي، دغه عبادتونه د نورو میاشتو په پرتله ځانګړي اجرونه او ثوابونه لري. روژه مبا
داسلام آباد اداره بالاخره په تلک کې ونښته
! «ان الله علیم بما یفعلون » سور ه یونس۳۶ ایه اړیکې : دعمران خبره: دبردګی اوغلامی کړیو ماتېدل، داسلام اباد جشن اوخوشالۍ، دامارت بیا راتللو ستاینه، ددیورند کرښه، PTT،کډ والو مسئله او نور …………زه فکر کوم دا ډیر لویه څړنیزه پېچلی معضله ده چې په دې لنډو لیکنو کې نه رالنډیږی ځکه دبن لادن په سر موږ ټول افغانستان ته یو ځل په نا اګاهانه توګه ګوګړ وواهه او دلرګیو په څېر مو له منځه یوړ لاړ خاورې ایرې موکړ. د ربانی وخت کې چند ګانه وپنجګانه چیغې وهل کېدې بیا دبن ککړه معاهده کې دشوروای
شعرونه
په نرمۍ اومحبت
بد په بد سره پرېولل کاردپـوهي نه وي اوبـــه پخـپــل نـــرمۍ سره ډبــره سـوله وي په نرمۍ اومحبت دځنګله ژوی اهل وې دهــــوامــرغه په رام ناست ستا پــروږه وي چي ډب نه وي ادب نه وي تېره داخـبره ډب اووېـــــره هـــر یـو ظــلــم زیـــاتـــه وي نرمي اومحـبت وګـړي ځان ته را بـولـي زشتي اوبدخلقي لړم دی ځان خپله نېسته وي داخبـري ټــوله آزمویل سوي له پخوانه ومنه چي زوراوزشتي دواړه سـړی پمنه وي
د رحمن بابا په پېروي زما يو شعر
د رحمان با با د دي غزل په پیروي اى زما د زړه آرامه راشه راشه سرو قده ګل اندامه راشه راشه چې همه واړه خوبان دي مقتديان دي د همه واړو امامه راشه راشه کال ۱۳۷۷پیښاور غزل ای زمــونږ د زړه درمـــــــــــانه راشه ،راشه ته مــــو تن کې ،روح او ځانه راشـه، راشه په بڼو مــــــــــــــــو جــارو کـړی، درته لاره بی قرار زړونو آرامــــــــــــــه، راشــه راشـه څلور لارو د او هامــــــــــــــو کې شـو پاتی ته په هر چا مـــــــــــــــــهربانه راشـه راشه
د انقلاب په لوری
د انقلاب په لوری پښتون او بلوڅ دواړه، انقلاب په لوري ځي په مست ملي غورځنګ کې، د پنجاب په لوري ځي افغان که لروبر دی، که بلوڅ مرام یې یو دی پنجاب ته نن په ګډه، د ځواب په لورې ځي ماڼۍ د استبداد ته، که پنجاب کې نظر وشي درځونه یې له سره، د تهداب په لوري ځي غوجل یې د انګریز بولې، که ځاله د ترهګرو توپان کې به له مخې، د غرقاب په لوري ځي پنجاب که پښتانه او بلوڅ، غوړه مړۍ بولي خوراک کې د ذقم به، د خوناب په لوري ځي مشرۍ کې د منظور، او بشیر زیب له برکته(۱)
زما اثر
زه په خــپل ذات کـــښي دا جوهر لـرمه چې له دردمـــن زړونــــو، خــــبر لرمـــه له هـــــر چــا ځـــکه، تل ځـــــاریږمه زه چې له دنـــیا څـــــخه، ســــفر لــــــرمه زنده دلانـــــــو ته، په خـــــــــپله ویــــنا داســــــي طلــــــسم، او اثر لـــــرمــــــه چې هر دردمن می ، له وینا اخلي فیض زه په خـپل زړه کښي، دا ګــوهـــر لرمـه د آشــــنایانـــــو، او دردمــنو زړو کښي کــــله نا کـــــله، زه ګــــــذر لـــــرمــــــه چې هر چــــا زړه رانه ناهــــیلي ن
ژوند
ژوند یو لنډه افسانه ده ځي تېرېږي سترګو رپ یوه شېبه ده ځي تېرېږي یو فرصت له طبیعت دی تحفه شوی د ګردون یوه هدیه ده ځي تېرېږي په میلیارد چانسونه یو بل سره ګډ شول د نیستۍ، شتون ګډوله ده ځي تېرېږي د سپرلي سهار د زاڼو یو کتار دی د څاروو یوه ګله ده ځي تېرېږي په نیمګړو ارمانو ترې کډې بار شي د ناکام هیلو اسره ده ځي تېرېږي بیرته نه ګرځي که هرڅو منتظر شې د روان سیند یو شېله ده ځي تېرېږي مرادزی يي که هر څو ښکلاوې ستا يي د یو فیلم ننداره ده ځي تېرېږي
دوه مخی اسلام آباد
اسلام آباده بې هویته بې تاریخه بې بنیاده * دترهګریو اوجنجالونو ځاله ډېر شرمنده بېوقاره * په خپلو ټولو معاملو کردو په وار پښیمانه دوه مخې نقابګره جعل کاره * یوکاردې سم هم نه دی دبنګال په سر جوړ شوې چیغې نارې وهې بې شماره * ګوره پلمې دې دمنافقت ښکری بېخونده او بې فطرت ښکاری ته چېرته آباد یې دروغجنه اسلام خرابه * ورک شې پنجابیه دال خوره دادې عقل او دادې ټوله عقلانی هستی په تیاره رڼا او رښتیا ء ده!
زه او خیال !
چې ســـاقي په لاس کــــــــې راکړله ، جـــــــامونه رانه هیر یې کـــــــــړل ، د تیر عــــمر غــــــمونه کرۍ شــــــــــــپه ده ،او ټــــــــــولي ده ، د رندانو زه او خـــــیـال ،او د بد مســــــــــــــــتو آوازونه چــــیرته لاړې ، ای زمـــا فلســــــــــفي خـــــیاله راشه وســــــــــپړه ، د نوي ژوند بابــــــــــــــونه یو ځـــــــــل بو می ځــــــــه لــه خوده ، بیخوديه چې هجران لمــــــــبو می زیات کــړله ، دردونه د هســــــــتي په معـــــــــــما ، باندی
مثنوي: ٫کیږي هغه چي دي کړي وي٫
دنـیـکۍ ونــه کــوي تـــل مـېـوې خوږې دبــدۍ ونــه کـــوي تــل مـېـوې ترخې د ولي نه مـڼه غــوښتـــل کله وي کارسم چــي کــرې اوربشـي وبه نه رېـبـې غـنم خــــبــره بې بنسټه بـېـلامـله دنـاپـوه وي خـبـره دپـوهـانـو بادلـیله بــرهــاني وي ناپوه چــي سي پـتنـګ نــوسي په جــنګ نه لري دلیل سي بې دلیله په غـورځنګ چاچي وي وژلی،پخپله هم دی وژل سوی دنن تاریخ زمــوږپــه داکــړنو رنګـین سوی
د بیدارۍ وږمې!
سپتمبر دوهمه ۲۰۲۲ کال دوبی د بیدارۍ وږمې د زړه په ســترګو،ړندیدو نه ،نه لــیدل ښه دي له بی کیفــــیته خـــندا نه،ژړیــدل ښــــــه دي چې اشــــارو د زمــانې نه، عــبرت نه آوري بیا له دا هســــی اوریـــدو نه، کڼیدل ښــه دي چې په درست عمر،د چا په درد کې دوا نشي داسي حیـــات او اوسـیدو نه ،ورکیدل ښه دي چې متانت خپل، په مقام او چوکی نه ســــاتي داسي مقام نه خــــو له سره ، پرزیدل ښه دي د ضدیت په خره سپاره به،تر څـــو مونږه یو مصلـــحتونو ته هم غاړه، ایښـ
د عبرت ګذرګاه !
له ســترګو می د اوښــــکو دریابونه ، لـــکه باران ځي چې وینمه له مخي می ، څــــه خواږه خواږه یاران ځي د عبرت نښـــي به نور څـــه وي ، ګذر ګــاه کې د دنیا یو په یو چې مو لــه مخي ، هره ورځی آشــــنایان ځي پښــیمانه د هفــــــــــتو ، مـیاشتي ورځـــــو او د کـــــلَویم ځکه هر لمحه د خولي نه می ، آهـــــــونه او افغان ځي بی قدرۍ او بی ارزۍ کې ، ښه وخــتونه رانه تیر شول چې د عمر په بازار کـې ، اوس هر څه رانه ارزان ځي په ویره ویره درومومم ، په هـــر ګرزونې ، او پیچو
