روانې چارې او بېلابېل
دوې حیاتی اړتیاوې
دوې حیاتي اړتیاوې د افغانستان په سپیڅلې خاوره د پاکستان هوایي ځواکونو ړندې بمباري او پر جنګ ځپلو افغانانو باندې د پاکستاني پوځیانو توره او بریښ دوامداره او ورځنی چار ګرځیدلی دی. د نړۍ د نورو دولتونو زیاتره مشران ملنډې وهونکي ننداره چیان شویدي. عامه نړیوال ذهنیت د انحصاري رسنیو په تارونو کې بند پاتې دي. د اسلامي امارت مشران د خپلو انتزاعي باورونو په مستۍ کې اسمان په لوټو ولي... دا ټول ولې؟ په عامه منظر کې، داسې ښکاري چې په خیبر پښتونخوا او بلوچستان کې نا آرامي ده، پاکستاني طالبان ا
د چین د پنځلسم پنځه کلن پلان ۲۰ شاخصونه:نړیوال اهمیت او د افغانستان لپاره فرصتونه
د چین د پنځلسم پنځه کلن پلان ۲۰ شاخصونه:نړیوال اهمیت او د افغانستان لپاره فرصتونه لیکوال: ازاد خبریال او د سیاسي چارو شنوونکی اندېښمن ځاځی په معاصر نړۍ کې د اقتصادي او ټولنیز پرمختګ لپاره منظم او اوږدمهاله پلانونه ځانګړی اهمیت لري. همدې ارزښت ته په کتو چین له څو لسیزو راهیسې د «پنځه کلنو پلانونو» تګلاره تعقیبوي،چې ددغه هېواد د پرمختګ اساسي نقشه بلل کېږي. اوس چې د چین د پنځلسم پنځه کلن پلان پیل دي دغه هېواد په یاد پلان کې د لوړ کیفیت د پرمختګ لپاره شل مهم شاخصونه ټاکلي دي . دغه
افغانان د پاکستان پرځای، د پنجاب کلمه تصادفي نه کاروي!
یو تن چې د افغان پرځای، د نوې اختراع شوې کلمې افغانستانی په نوم ځان راپېژني، وایې«چرا در افغانستان پاکستانی ها را پنجابی می ګویند؟ این اصطلاح ریشه در لروبر طلبی دارد»! د پاکستان د جوړېدو د څرنګوالي تاریخ ته به په تفصیل نه ستنېږو، خو که په څو جملو کې یې راغوڅه کړو، دا خدایداد هېواد یوخوا نیمایې د افغانستان پر خاوره او پاتې د هندوستان پر ځمکه د یوې پوستې پتوګه د انګریز لخوا په ۱۹۴۷ کال کې راوټوکید! انګریزان چې د پښتنو او خدایې خدمتګارو او د ګانګرس د هندو او مسلمانو ازادۍ غوښتونکو مباریز
دنړیو ال اقتصادی تشنج او کړکېچ د «هرمز تنګې» آبناء اهمیت
د هرمز تنګی چې د نړۍ شاوخوا ۲۰ سلنه تېل نفت یا ګاز ورڅخه تېرېږی، تقریبا تړل شوی دی. د تېلو او ګازو د بیو لوړېدو نړیوال اقتصادی اهمیت یې هم ډیر ټکنی کړی دی . ۱-فیلپین او تایلنډ: دغو هېوادونو د برېښنا او تېلو د سپما لپاره ځانونه چمتو کړی دی نو ځکه کاري ساعتونه او تګ راتګ یې تر یوه حده پورې محدود کړی. او کمښت یې په کې راوستی دی. ۲- یوشمېر اروپا یې هېوادونه او بریتانیا: اروپایې هېوادونه داکراین کړکېچ په تنګ کړی خو د انرژۍ د بیو له لوړېدو سره همدا اوس مخ په ګواښ اوناڅاپ
د تلویزیوني سیاسي بحثونو ماهیت
نن چې په انټرنټ کې ګرځیدم، ناڅاپي مې ولیدل چې د ډیورنډ د کرښې د دې خوا او ها خوا بحثونه او مذاکرې د دو نفرو ترمنځ په شدت روانې وې. پخوا مې هم داسې تلویزیوني بحثونه لیدلي وو چې په سټوډیو کې مېلمنو به یو بل ته ښکنځلې کولې یا حتی د میز تر شا یې فزیکي شخړې لرلې. زما فکر ته راغلل چې د تلویزیوني سیاسي بحثونو په ماهیت، اهمیت او اخلاقی معیارونو د خپله نظره لنډ یو څه ولیکم چې ګوندې د لوستونکو له پاره ګټور او لارښود وګرزي. دادي په لومړۍ برخه کې د (تلویزیوني سیاسي بحثونو په ماهیت) په لنډ دول رڼا اچو
په منځني ختيځ کې د يوې نوې جګړې سناريو
په منځني ختیځ کې د ايران – اسراييلو او امریکا ترمنځ جګړه ورځ تر بلې زور اخلي او وضعیت لا تر ورځ تر بلې پسې خرابېږي او پېچلي حالت ته ننوزي. ددې جګړو په ترڅ کې تر اوسمهاله دا جوته شوې چې پر ايران د امریکا او اسراییلو هغه پلان ناکام شو چې ژر تر ژره به ايران بې له ستر مقاومت څخه په ګونډو کړي. د ډونالډ ټرمپ او د اسراييلو د ولسمشر نتن ياهو حساب ناسم وخوت او د ايران د نظامي او سياسي مشرۍ د سر د اشخاصو په له منځه وړلو، د ايران پر ملکي هدفونو، ملکي وګړو او پوځي ځايونو باندې له سختو او شديدو بريدنونو س
په نړیوال سیاست کې د نفتو او ګازو رول
په نړیوال سیاست کې د نفتو او ګازو رول ليکنه: حميدالله بسيا نفت او طبیعي ګاز یوازې د انرژۍ سرچینې نه دي، بلکې د نړۍ په سیاست کې هم مهم رول لري. د معاصرې نړۍ ډېری سیاسي اړیکې، ستراتیژیک تړونونه او ځینې نړیوالې شخړې د همدې انرژۍ سرچینو سره تړاو لري. هغه هېوادونه چې د نفتو او ګازو لویې زیرمې لري، په نړیوال سیاست کې زیات نفوذ او ځواک لري، ځکه انرژي د اقتصاد او صنعت د حرکت اساسي وسیله ده. ډېر صنعتي هېوادونه د انرژۍ لپاره د نفتو او ګازو واردولو ته اړتیا لري، له همدې امله هڅه کوي له
همګرایی وهمزیستی مسالمت امیز در منش انسانی
بحث اجندای امروز است پیامبران امین پروردگار، پیامبران که رهبران جامعه دینی هستند و در همه ابعاد ، پیوسته باید الگوی زیبا و کامل زندگی و معونیت باشند در قرآن کریم به عنوان امانتداران و انسانهای امین معرفی شدهاند. در سورههای دخان آیه 17، شعراء آیه 106، 125، 142، 162، 178 نام برخی از پیامبران همانند حضرت موسی ع، نوح ع، هودع، صالح ع، شعیب ع ، لوط ع، محمد ص به عنوان فرستادگان (امین )پروردگار ذکر ونامیده شده است. امانتداری در اسلام: همه ادیان مقدس الهی، خصوصاً اسلام در تقویت
هشتم مارچ؛ تاریخِ ناتمامِ مبارزه برای برابری
در تاریخ اجتماعی بشر، برخی روزها تنها یک تاریخ در تقویم نیستند، بلکه به نمادهایی از حافظهٔ جمعی انسان تبدیل میشوند؛ نمادهایی که در آنها تجربههای رنج، مقاومت، امید و آرمانهای مشترک بشری فشرده شده است. هشتم مارچ از جمله همین روزهاست. این روز نه صرفاً مناسبتی برای تبریک و بزرگداشت، بلکه یادآور تاریخی طولانی از مبارزه برای عدالت، آزادی و برابری انسانی است؛ مبارزهای که هنوز در بسیاری از نقاط جهان ادامه دارد. روز بینالمللی زن در واقع بازتاب یکی از عمیقترین دگرگونیهای اجتماعی دوران مدرن
چین د څورلسم پنځه کلن پلان د پای او د پنځلسم پنځه کلن پلان د پیل په درشل کې
چین د څورلسم پنځه کلن پلان د پای او د پنځلسم پنځه کلن پلان د پیل په درشل کې لیکوال: ازاد خبریال او د سیاسي چارو شنوونکي : اندېښمن ځاځی د چین د ولسي جمهوریت هر کال د مارچ په میاشت کې د دوو مهمو ملي غونډو کوربه وي،چې د چین حکومت او خلکو ته ځانګړی او محوري ارزښت لري. دا دوه غونډې په نړیواله کچه د Two Sessionsپه نوم پېژندل کېږي، چې نه یوازې د چین لپاره مهمې دي بلکې د نړۍ لپاره هم پوره د پام وړ او مهم ارزښت لري. دغو غونډو ته د «دوو مجلسونو» نوم ورکول کېږي،چې یوه یې د چین ملي ولسي کانګر
سوداګرو او هټیوالو! بې انصافي پرېږدئ؛ د مظلوم ملت لاسنیوی وکړئ
افغانستان یو بې وسه او کړېدلی هېواد دی، چې له کلونو راهیسې له اقتصادي ننګونو سره مخ دی. که څه هم اوس مهال الحمدلله هېواد د اقتصادي ودې په لور ځینې ګامونه پورته کړي دي؛ خو بیا هم د ولس ډېره برخه له اقتصادي ستونزو سره تړلې ده. له بلې خوا هېواد ته راستنېدونکو کډوالو ته مرستې، د هغوی د استوګنې لپاره د مېشتېدو پلانونه او د تېرو درېیو کلونو طبیعي آفتونه لکه زلزلې او سېلابونه خلکو ته درانه مالي زیانونه واړول. د دې ټولو ستونزو لپاره اسلامي نظام اوږه ورکړه او له زیانمنو وګړو سره د مرستو او بیا رغ
په اسیا کې د امریکا شرارت
حقیقت دادی چې هر انسان باید په دې دنیا کې ارام او هوسا ژوند وکړي او هر هیواد هڅه کوې چې دخپلو وګړو له پاره د سکون او ارام فضا رامنځته کړې ، خو متاسفانه چې امریکا د بشري حقونو تر عنوان لاندي بیا هر ځای د بشر حقونه ماتوې او دخپلو موخو د ترلاسه کیدو د پاره هیڅ انسانې اصل ته ژمنه نه پاتې کیږي . امریکا له یوې خوا ځان د دیموکراسۍ او جمهوریت بادار بولې له بلې خوا شپه او ورځ په دې تالاش کې ده چې پر نورو هیوادونو خپله بادارې څنګه تحمیل کړې په دې لار کې له هرې ممکنې وسیلې کار اخلي . هر هیواد کې
روژه د خیر، صدقې او نیکو اعمالو میاشت ده!
روژه مبارکه میاشت د نېکو اعمالو او ښو اخلاقو لپاره ځانګړی فرصت دی. په دې میاشت کې نېک عملونه، صدقې، خیر، ښېګڼه او له اړمنو کورنیو سره مرستې وشي، چې په دې کړنو سره مسلمانانو ته دنیوي او اخروي اجرونه ورکول کېږي. دغه اعمال نه یوازې د یوه شخص په ګټه تمامیږي؛ بلکې د خلکو تر منځ د مینې، ورورګلوۍ او همکارۍ فضا هم پراخوي. مسلمانان په دې میاشت کې زیاتره خپل وخت د عبادت، د قرآنکریم تلاوت، ذکر او دعاګانو لپاره ځانګړی کوي، دغه عبادتونه د نورو میاشتو په پرتله ځانګړي اجرونه او ثوابونه لري. روژه مبا
داسلام آباد اداره بالاخره په تلک کې ونښته
! «ان الله علیم بما یفعلون » سور ه یونس۳۶ ایه اړیکې : دعمران خبره: دبردګی اوغلامی کړیو ماتېدل، داسلام اباد جشن اوخوشالۍ، دامارت بیا راتللو ستاینه، ددیورند کرښه، PTT،کډ والو مسئله او نور …………زه فکر کوم دا ډیر لویه څړنیزه پېچلی معضله ده چې په دې لنډو لیکنو کې نه رالنډیږی ځکه دبن لادن په سر موږ ټول افغانستان ته یو ځل په نا اګاهانه توګه ګوګړ وواهه او دلرګیو په څېر مو له منځه یوړ لاړ خاورې ایرې موکړ. د ربانی وخت کې چند ګانه وپنجګانه چیغې وهل کېدې بیا دبن ککړه معاهده کې دشوروای
د افغان او پنجابي د تاریخي دښمنۍ شالید ته ځغلنده کتنه
د پښتنو او پنجابیانو ترمنځ تاریخي ناندري او اختلافات اکثراً د سیمې د واکمنۍ په سر رامنځته شوي دي. دغه ناندري چي کله کله په خونړیو شخړو اوښتي تر ډېره سیاسي، اقتصادي او د حقونو د ترلاسه کولو بڼه لري، دا جګړې د خاورې، منابعو او د خپلواکۍ د ساتلو لپاره لاه هم روانې دي، د پنجابیانو د پراختیا غوښتني په وړاندي مقاومت د پښتنو د ملي مبارزې یوه عمده او اساسی برخه ګڼل کیږي. د احمدشاه ابدالي د دورې څخه د انګلیسي پوځونو تر راتګه پورې، هر ځلي پښتنو د خپلې خپلواکۍ ساتني، د سیمې دثبات او د عدالت د تامین لپار
آیت الله علي خامنه يي او د ولایة الفقیه عقیده
آیت الله علي خامنه يي او د ولایة الفقیه عقیده ولي الله ملکزی د نړۍ د دوه ملیارده مسلمانانو غوڅ اکثریت، ۸۹ سلنه یې اهل سنت و الجماعت او ۱۱ سلنه یې اهل تشیع دي. سنیان یوازې پېغمبران علېهم السلام معصوم او له هر ډول ګناه، خطأ او اشتباه سوتره ګڼي؛ خو شیعه ګان په ځانګړي ډول د اِثنی عَشري فرقې پېروان خپل دولس واړه امامان معصوم بولي چې لومړنې یې حضرت علي (کرم الله وجهه) او وروستنی یې امام غائب یا مهدي منتظر دی. نامتو مصری ژورنالست، محمد صابر مشهور وايي: « د اثنا عشري فرقې وروستني نهه
زبرځواکونه څنګه په نورو هېوادونو خپل نفوذ ساتي؟
زبرځواکونه څنګه په نورو هېوادونو خپل نفوذ ساتي؟ ليکنه: حميدالله بسيا په ساده ډول زبرځواک يا سوپر پاور Superpower هغه هېواد دی چې په نړۍ کې پوځي، اقتصادي، ټکنالوژیکي او سیاسي ځواک ولري، او کولای شي د نورو هېوادونو پرېکړې او د نړیوال سیاست لوری اغېزمن کړي. امريکا ،چين روسیه په نړۍ کې زبرځواک هېوادونه دي او جرمني، جاپان، ،فرانسه، برتانيا، برازيل ، هند او نور... د نيمه زبرځواکونو په نامه يادېږي. زبرځواکونه خپل نفوذ یوازې له پوځي ځواک لارې نه، بلکې د بېلابېلو وسیلو د ښه او پروخت اس
پاکستان یو ځل بیا له افغانستان سره د خپلې دښمنۍ ثبوت وړاندې کړ!
پاکستان له تېرو شاوخوا اووه څلوېښتو کلونو راهیسې د افغانستان په کورنیو چارو کې له بېلابېلو سیاسي او ډیپلوماتیکو لارو لاسوهنه کړې ده. یادې لاسوهنې يې ډېر وخت په پټه او کله ناکله په ښکاره ډول ترسره کړې دي او د جګړو، بېثباتۍ او کورنیو شخړو په دوام کې یې مهم رول لوبولی دی. وړمه شپه یو ځل بیا د پاکستان ملیشه يي ځواکونو د افغانستان پر ختیځو سیمو هوايي بریدونه او لوی جنایت د روژې په مبارکه میاشت کې ترسره کړ او زموږ ګڼ شمېر هېوادوال يې شهیدان او ټپیان کړل. د راپورونو له مخې؛ دغه بریدونه د نن
د مورنۍ ژبې نړيواله ورځ او څو کوټلې غوښتنې
د فبرورۍ ۲۱ لومړی ځل د ۱۹۹۹ زېږدي کال په نوامبر کې د ملگريو ملتو سازمان د یونسکو د ټولوال کنفرانس په غونډه کې د مورنۍ ژبې د نړيوالې ورځې په توگه وټاکل شوه او له ۲۰۰۰ زېږدي کاله راهيسې هر کال په ټوله نړۍ کې د گڼ ژبيز شتون د ساتنې په موخه لمانځل کېږي. د روسي ژبې برېښنايي پوهنغونډ (ويکيپېډيا) د نړۍ د هغو ژبو، چې تر لس ميليونه ډېر ویونکي لري، یو نوملړ خپور کړی دی. د دغو ژبو شمېر ۶۹ ته رسېږي، چې پښتو ژبه د ویونکو (د هغو وگړيو چې پښتو يې مورنۍ ژبه ده) د شمېر د ډېروالي له پلوه پکې ۳۳ ځای لري، او
په روژه کې باید بیوزلي کسان هېر نه شي!
روژه د اسلام درېیم رکن دی، چې په کال کې یوه میاشت پر مسلمانانو فرض شوې ده، دغه الهي میاشت له پېشلمي څخه تر ماښام پورې روژتیان له خوړلو، څښلو او نورو نفساني غوښتنو منع کوي. رمضان میاشت یوازې د لوږې او تندې زغمل نه دي؛ بلکې د نفس د پاکېدو، د اخلاقو د سمون او له بېوزلو سره د مرستې کولو میاشت ده. مسلمانانو ته پکار ده، چې په دې مبارکه میاشت کې د خپلو عبادتونو د زیاتولو ترڅنګ؛ د ذکر، دعا او د نیکو اعمالو د ترسره کولو او په ځانګړې توګه د بېوزلو لاسنیوي ته ډېره پاملرنه وکړي او ورسره یوه انداز
مبانی نظری عدالت اجتماعی: بررسی نظریهها و رویکردهای معاصر
چکیده عدالت اجتماعی از بنیادیترین مفاهیم در فلسفهٔ سیاسی و علوم اجتماعی است که به توزیع منصفانه منابع، فرصتها، حقوق و مسئولیتها در جامعه میپردازد. این مقاله با رویکرد تحلیلی- نظری، مفهوم عدالت اجتماعی را از منظر اندیشهوران کلاسیک و معاصر بررسی کرده و تأکید میکند که تحقق آن مستلزم تلفیق حاکمیت قانون، سیاستهای بازتوزیعی کارآمد، نظام آموزشی فراگیر، مشارکت سیاسی و فرهنگ مدنی مبتنی بر برابری است. مقاله نشان میدهد که عدالت اجتماعی، مفهومی چندبعدی است که نه به یک نظریه یا یک دانشمند خاص
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت بیست و پنجم در ادامه گذشته مسلمانان باید، سازمان امت متحد اسلامی را، تأسیس کنند. در خلال آنچه که تا حال نوشتیم به این نتیجه می رسیم که سازمان ملل متحد، دشمن هوشیارِ امت اسلامی و همکار اشغالگران وچپاولگران و همیار باند شرارت پیشه و اشغالگر یهودی صهیونیستی اسرائیل، می باشد. مانیفست یا منشور سازمان ملل متحد، این
د روژې میاشت کې د خوراکي توکو بیې مه لوړوئ!
روژه د رحمتونو، بښنې او الهي برکتونو مبارکه میاشت ده، په دې لویه میاشت کې د عبادتونو تر څنګ؛ د نفس اصلاح، زغم، همدردي او د انساني ارزښتونو پیاوړتیا ته باید ځانګړې پاملرنه وشي. په همدې میاشت کې مسلمانانو ته پکار ده، چې نه یوازې خپلو عبادتونو ته متوجه وي؛ بلکې د ټولنې حالاتو او د نورو خلکو ستونزو ته هم پاملرنه وکړي. له بده مرغه؛ هر کال په هېواد کې د روژې له رارسېدو سره سم د بازارونو وضعیت بدلېږي او د خوراکي توکو بیې لوړېږي او د ګڼو بېوزلو کورنیو د ژوند چارې ستونزمنې کېږي. په داسې حال کې، چې
روزه و قرب الهی
رمضان مبارک! خوانندګان محترم ، خدادوست ورحمت خداوند بزرګ وتوانا.واقعا ماه فضیلت، رحمت، انصاف، عدالت، مساوات ، اخوت واګاهی تعلیم وتربیت است ماهی که ازبصیرت ملییارد ها انسان پوشیده نیست ، ماهیکه دروغ، افترا ، فتنه وسلطهٔ قدرت را نمی پذیرد.راه رشد جامعه بشری عجب راهی دسیپلین است راه انسانیت ، سلوک که طعامش بی نانی است و شرابش بی آبی. چون سالک، بدین زاد گرسنگی و راحله تشنگی قطع منازل و مراحل کند، و از لباس بشریت برهنه شود و قدم در حرم خاص خانه قربت خاص احدیت نهد، از ظلمت وجود برسته و به ب
آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار
تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار و هیجانهای مقطعی، بلکه بر بنیاد سه رکن اساسی شکل میگیرد: آگاهی، عدالت و دموکراسی. این سه عنصر بههم پیوستهاند و فقدان هر یک، دیگری را تضعیف میکند. جامعهای که میخواهد از چرخهٔ بحران، انحصار قدرت و بیثباتی بیرون شود، ناگزیر است این سه پایه را همزمان تقویت کند. ۱. آگاهی؛ آغاز بیداری و مسئولیتپذیری نخستین شرط هر تحول، آگاهی شهروندان از حقوق، مسئولیتها و قدرت جمعی خویش است. مردمی که ندانند حق مطالبهگری دارند، نمیتوانند دولت پاسخگو بسازن
