ټول افغان څیړنیزې مقالې


د پنجاب پوځي اشتبلیشمنټ ستراتیجستان د اغزن مزي په غځولو سره د طالبانو واکمني ګواښوي او ننګوې

د انګرېزي نړیوالې امپراتورۍ 128  کلنه فرضي کرښه د تاریخ په اوږدو کې تل د افغانستان او پاکستان تر منځ سیاسي نانډرۍ او د جګړې ګواښونه رامنځته کړي دي. انګریزانو د برتانوي هند څخه د خپلو کولونیالستي امنیتي ګټو خوندي ساتلو لپاره موقعټأ په کاغذ کې د ډیورنډ استعماري هوایې کرښه قصدأ د پښتنو افغانانو په خاروه کې کښلي ده. وسمهال د پنجاب یرغلګر رجمنټ پوځیان د انګرېزانو پر استعماري پل د ډیورنډ کرښې په صفري نقطو کې لس ګونه کیلومتره د افغانستان په خاوره کې د ننه د ناروا اغزن مزي تېرولو سره د لرو او بر پښتن

19.01.2022 سراج الحق ببرک زی ځدراڼ

آیا زده کړي عمر اوږدولای شي؟

ددې لیکنې انګېزه دوه موضوعات دي. لومړۍ موضوع په هالنډ کې د یوې څېړنې پایلی دي، چې د لوړو زده کړو او ټيټو زده کړو لرونکو کسانو،  د ژوندانه د ډولونو ځنې توپیرونه په کې څرګند شوي دي. دوهمه موضوع ، په افغانستان کې د نجونو د زده کړو پر ټکنې حالت، په آزادۍ راډیو کې یو بحث دی، چې څو ورځې دمخه خپور شو. تیره شپه د هالنډ په یوه تلویزیونې کانال کې یوه په زړه پوری خپرونه وړاندی شوه. نوموړی خپرونه د لوړو زده کړو او ټیټو زده کړو لرونکو کسانو د ژوندانه د ډول  پر عمومي توپیرونو را څرخیدله، په ځانکړی

04.01.2022 پوهنمل دکتوراندوس رحمت ځواکمن

پخواني ولسمشراشرف غني مفسد وو که نه؟ قضاوت به تاریخ وکړي خو دده کړنۍ د دسوال وړ وي

1. ولسمشر غني چه دهیواد ولسمشر وو ولې یي دفساد مخه ونه شوه نیولې.2. دولسمشر غني په دوره کي په هیواد کي په ملیونونو ډالره حذف کیدل د خیالې معاشونو نه نیولي د دولت او ګمرکونو ډیره برخه پیسي شخصي جیبونو ته لویدلي.3. دده په اووه کلنه دوره کي وکیلانو او یا لوړ رتبه دولتي کارمندانو د ځان ساتلو لپاره په سل هاوو ملیشو د دولت بودیجي نه پیسي اخیستي  او دقانون نه یي هم سرغړونې کولي.4. ولسمشر غني قانون ته پخپله هم نه ووپابند او په مصلحتونو یي حکومت کولو. یو ښه مثال يي دډبل عبدالله سره د حکومت

01.01.2022 میرویس زړن

آخ آخ هیواد مي

افغانانو پخپله کړ خپل هیواد خوار عریب کباړ کباړ بیا وايی دا خو دپنجاب او تهران ګناه ده دوي پخپله نه پریږدي نجونۍ مکتب ته بیا وایي دا خو دعمران خان ګناه ده نه اخلي تذکري نه مني دانتخاباتو پایليبیا وايی دا خو د ګلمرجان ګناه ده پښتون چه کابل ته راشي ورنه هیره شي خپله ژبهبیا وايی دا خو د فارسي زبان ګناه ده یو پکي طالب شي بل عسکر، پریکوي دیوبل نه سربیا وایی دا خو دروس بل امریکا ایران او پنجاب ګناه ده وطن مو خ

27.12.2021 میرویس زړن

انفلاسیون او ډیفلاسیون (پيژندنه، ډولونه، اغیزې، کنترول او نور)

انفلاسیون او ډیفلاسیون (Inflation and Deflation) ۱: د پيسو پړسوب یا انفلاسیون (Inflation) پیژندنه: د پيسو د پړسوب اصطلاح په اقتصاد کې په لوړه کچه د بحث وړ ګڼل کیږي چې په لومړي ځل د نوو کلاسیک اقتصاد پوهانو له لوري وپيژندل شوه. نوي کلاسیک اقتصاد پوهان زیاتوي، د پيسو په مقدار کې په لویه پیمانه زیاتوالی د قیمتونو د کچې د چټک لوړوالي لامل ګرزي. د شیکاګو په پوهنتون کې د نوو کلاسیک اقتصاد پوهانو او د هغوی د پيروانو لپاره د پيسو پړسوب په بنسټيز ډول یو پولي پدیده ګڼل کیږي. د فریډمن په آند

25.12.2021 امان الله ورین

افغانستان کې د پولی سیاست تاریخچه او څرنګوالي ته یې لنډه کتنه

کله چې له علمی پلوه یوه موضوع تشریح کیږی، نو خامخا تیر وخت سره رابطه ورکول کیږي، یعنی یوځل یی لنډه تاریخچه ښودل کیږي. دا د لوستونکی معلومات پوره کوي، نوځکه اړتیا ولیدل شوه چی په افغانستان کې دپولی پالیسی، بانک او پیسو تاریخچه ډیره لنډه له نظره تیره کړو. د پولی پالیسی په هکله خبرو کې د مرکزی بانک او پیسو، بانکنوټ، سعر او صرافی یادونه کیږی، دا ټول سره تړلي دي. کیدای شی سوال پیدا شي چې ایا په افغانستان کې د مرکزی بانک او بانکنوټ تاریخچه په څه ډول وه؟ د دې سوال دځواب لپاره به دلته ډیره خلص رڼا وا

23.12.2021 دودیال

د جرمن شرکت سره د چرسو همکاري، طالبان غواړي جرمني ته نشه یې توکي ورسوي

سرچینه: د جرمني تدڅ  -ورځېنی اخبارلیکوال: د افغانستان سیاسي او حقوقٍي چارو جرمن کارپوه څیړنوال ښاغلی توماس روتیګژباړن: سراج الحق ببرک زی ځدراڼ يادونه: د دې لیکنې د ژباړې لوستلو مخکې د تاسو درنو لوستونکو پام دوه مهمو ټکو ته راړول کیږي.لومړی: (تدڅ) د جرمني ورځینی اخبار لنډیز نوم دی. دا د ج

18.12.2021 سراج الحق ببرک زی ځدراڼ

بهرنۍ تبادله (Foreign Exchange)

یادونه: بهرنۍ تبادله د پیسو اقتصاد او نړیوال اقتصاد په برخه کې خورا پراخه موضوع ده چې بدلون یې اقتصاد تر اغیز لاندې راولي. دا چې په کوم حالت کې د تبادلې کچه د هیواد په ګټه یا په زیان تمامیږي، د موضوع بیل اړخ دی چې دلته یې تر بحث لاندې نه نیسو او یوازې په هغو برخو غږیږو چې په اوسني وخت کې د بهرنیو اسعارو پر وړاندې د افغانۍ ارزښت سره اړیکه لري. په نړۍ کې هیڅ هیواد نشته چې خپلې ټولې اړتیاوې په خپله پوره او پر ځان بسیا وي. یا هم په بل ډول؛ له نورو هیوادونو سره د توکو او چوپړتیاؤ راکړه ورکړه ت

16.12.2021 امان الله ورین

افزایش جمعیت، خطرات و راه های کنترل

افزایش سرسام آور جمعیت یکی از مشکلات کنونی و آینده جهان است ، کشورهای توسعه یافته تلاش میکنند که جمعیت شان را کنترول کنند و برعکس در کشورهای در حال توسعه و جهان سومی مانند افغانستان افزایش قابل ملاحظه جمعیت به چشم میخورد. در سال  ۲۰۰۷  جمعیت افغانستان به صورت تخمینی ۷.۳۲  میلیون نفر اعلام شد و در حال حاضر بنابر تخمین ها احتمالا جمعیت کشور از مرز ۳۸ میلیون نفر گذشته است و این جمعیت با توجه به شرایط نابسامان اقتصادی افغانستان که بیش از نیمی از جمعیت آن در زیر خط فقر به سر میبرند یکی از

12.12.2021 شریف منصور

راهکارهایی برای محافظت از حیوانات

چشمه ها سرخ شد از خون غزالان چمن                            چشم صیاد به دنبال شکار است هنوز [1] حیوانات جز  جدا ناپذیر  محیط زیست و  زندگی ما هستند، موجوداتی که دروغ نمیگویند، فریب نمیدهند و کلا تمام بدی هایی که ما انسان ها در آنها مهارت های ویژه ای داریم در آنها نیست اما بشر همیشه رفتار خصمانه ای نسبت به این موجودات دوست داشتنی داشته است،  بنابر آمار  صندوق جهانی طبیعت  ۶۰  درصد حیات وحش جهان در نیم قرن گذشته از بین رفته است. در اسپانیا پس از پایان مراسم  گاوبازی گاوه

12.12.2021 شریف منصور

گرمای جهانی و عواقب آن

گرمایش زمین یکی از بزرگترین مشکلاتی است که ما دچار آن هستیم  و احتمالا نسل های بعدی هم با  آن دست و پنجه نرم خواهند کرد، گرمای  زمین  به شدت محیط زیست و ساکنان زمین  چه انسان ها و چه حیوانات  را تهدید میکند  برای اینکه بهتر به عمق فاجعه پی ببرید باید بدانید که گرمای زمین چه عواقبی خواهد داشت:  ۱_  آب و هوا را تغییر می دهد و باعث  وقوع سیل ، طوفان های شدید و خشکسالی میشود.۲_باعث  ذوب شدن یخچال ها  و  بالا آمدن سطح آب دریاها میشود.۳_  منابع غذایی انسان ها کاهش می یابد.۴_  اف

12.12.2021 شریف منصور

تاریخچه الماس کوه نور

الماس کوه نور  بسم الله الرحمن الرحیم تاکنون بارها خوانندگان گرامی از من پرسیده اند که آیا درست است که انگلیس ها الماس کوه نور را از افغانستان دزدیده اند و آیا میشود آن را پس گرفت. و برای تعداد دیگری سوال پیش آمده بود که آیا واقعا الماس کوه نور شوم است و هر کس که صاحب آن باشد عاقبت بدی خواهد داشت؟ خوشبختانه امروز توانستم خلاصه ای از آنچه که قبلا در این مورد نوشته ام را بازنویسی کنم و به خوانندگان گرامی تقدیم کنم. پیش از آنکه به چگونگی خارج شدن الماس از افغانستان بپ

11.12.2021 شریف منصور

سرگذشت امیر عبدالله خجستانی از قول خودش

امیر احمد بن عبدالله بزرگ مردی بود که با سعی و تلاش از فلاکت به اوج سعادت رسید، احمد از خجستان ( از توابع بادغیس ) بود و در دوران طاهریان به امارت رسید ، پیش از امارت شغل او کرایه دادن خر بود و از آن طریق روزگار میگذرانید، روزی مشغول خواندن دیوان حنظله بادغیسی بود که شعر مشهور حنظله را خواند و متحول شد. نظامی سمرقندی در کتاب چهار مقاله سرگذشت امیر احمد را از زبان خودش به این صورت آورده است: احمد بن عبدالله خجستانی را پرسیدند که تو مردی خربنده بودی ، به امیری خراسان چون افتادی؟

11.12.2021 شریف منصور

نگاهی گذرا به سلطنت تیمورشاه درانی

  تیمورشاه فرزند و ولیعهد احمدشاه درانی در سال ۱۷۷۳ تاج سلطنت درانی را بر سر گذاشت و در نخستین سال سلطنت خود، کابل را به عنوان پایتخت جدید انتخاب کرد. تیمورشاه و فئودال ها : تیمورشاه مانند پدر از فئودال ها خوشش نمی آمد و تا آنجا که امکان داشت میکوشید با تضعیف آنها دولت را تقویت کند.فئودال ها هم از هیچ گزینه ای برای براندازی سلطنت او دریغ نکردند، در سال ۱۷۷۴ فئودال ها شورشی به راه انداختند و به کابل لشکر کشیدند، تیمورشاه شخصا برای مقابله با آنها آمد و با وجود کثرت ق

11.12.2021 شریف منصور

د ځینو ناروغیو د راتلو وخت

حیرانوونکي [هیښوونکي] معلومات ویې ویل : څرنګه چې زه د زړه د ناروغیو متخصص یم نو په نړیوالو غونډو،سیمینارونو او کانفرانسونو کې د ګډون بلنې راځي. که څه هم چې په دې سیمینار کې له بلنې پاتې شوی اوم،خو سیمینار په داسې موضوع و...چې زه یې ګډون کولو ته مجبور کړم...عنوان داسې و...چې د ناروغیو رامنځته کېدلو لپاره هم څه وختونه دي،دماغي شریانونو شکیدلو او دماغي سکتې وخت،شوګر( شکره) ناروغي کله رامنځته کیږي یا د زړه دوره کله راتللی شي. آیا د یوې ناروغۍ د رامنځته کېدلو لپاره هم یو وخت وي؟ دا هغه

08.12.2021 حافظ ډاکترعبدالرشیدمومند

د طاهر اڅکزي څلوریځي

د طاهر اڅکزي څلوریځي دوه کارونه چي دنیا کي دي ډېرګران زموږ په ملک افغانستان کي دي آسان یو بیرغ بل مو قانون   اساسي   دی چي یې ګورې بیا بدل وي په یو آن   چي ملي بیرغ یې تش په نوم یادیږي اساسي قانون  یي  هم   ژر ژر بدلیږي کوم ملکونه چي په قدر ورته  ګوري هلته    دواړه   په   پېړیو  ساتل   کیږي   بدل نه سي په پېړیو د بیرغ رنګ چي ولاړ یې ولسونه   دي تر څنګ هر هیواد   په   خپل   بیرغ   پېژندل   ک

26.11.2021 Karim Halimi

د تعلیم او دهغه پرمختیا دطالبانو جدي توجه غواړي

  ځینی ابتدایي ټکي اسلام دديني فرایضو زده کول فرض عین بولي او نور فرض کفایي دي. فرض عین شاید دابتدایي مکتبو او مدرسو شاګردان په خپلو اولو صنفو کې خلاص کړي. دا په دې شرط چه صرف بهایي صرف میر پریښودل سي او دهغه په ځای نور ظلم ، خلاصه کیداني او قدوري او داسې نور مختصرات باندي وويل سي. نور ټول ديني او دنیاوي علوم به فرض کفایي وي چه هغه په ټولو مسلمانانو باندې فرض ندي او یو خاصه ټولګۍ که باندي مصروفه سي نو دټولو مسلمانانو فرض باندي ادا کیږي. دا په دې معنی چه متوسط تعلیم او عالي یا

18.11.2021 طاهر ثابت

بدلون: د حرکت او حکومت توپير بايد وشي

د افغانستان په خاوره کې د پخواني شوروي اتحاد له ماتېدو وروسته د افغان د ازادۍ غږ نه يوازې په سيمه بلکې په ټوله نړۍ کې خپور شو، او نړۍ د پراخو بدلونونو شاهده وه، خو ژورې اغېزې يې پر سيمه او ګاونډيو وکړې، په سيمه کې ځينې ازادي خواه خوځښتونه له هماغې چېنې څخه خړوبيږي، چې شا او خوا دوه څلويښت کاله مخکې د افغانستان په سپېڅلې خاوره کې راخوټکېدلې وه. خو په دې توپاني کلونو کې که له يوې خوا يې تودو بادونو د افغانانو مخونه سپېره او هېواد يې په شاړو بدل کړ، له بلې خوا زموږ له بې وسۍ، کم فهمۍ، طب

11.11.2021 محمد اسماعيل (عندليب)

د نړۍ د ټولو حکومتونو دوه ارګانه سکیولر دي د طالب امارة د استثناء کېدلو امکان نسته !

وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ ژباړه : كوم خلك چې د الله له نازل كړي دستور سره سمې فيصلې ونه كړي هماغوى كافران دي.   حکومت باید چه مسلمان او سلامي  وي ؟ ، او که عادل حکومت ؟ . علماء ویلي چه : «الملک یبقی مع الکفر و لایبقی معالظلم» ژباړه : حکومت د کفر سره دوام کوي ( باقي به وي ) اما د ظلم سره دوام نکوي ( باقي نه پاتیږي)    پوښتنه دا ده چه : د حکومت په ساختار کښي  شریعت څومره رول لري، تر دې لمخه چه پوښتن

07.11.2021 Karim Halimi

طالب د ستري لوبي مهره ده ، د سیاسي جغرافیی تغیر راروان دی

  زه قطعا دا نسم منلی چه دې جغرافیی دي د جهان سیال تمدون درلودلی وي . تمدون د انسان د مغز محصول دی . تمدون د تکامل  نه منځ ته راځي  ، د تکامل لپاره اولین شئ چه دي ، هغه فکري او مغزي تکامل دی، فکري تکامل لمړۍ علامه دا ده چه : انسان ته خیالت ور پیداسي ، خیالات اقسام لري چه بعضي خیالات دي د فکر  د خلل په سبب پیداکیږي ، انسان چپ او لپ ږغوي ، او بعضي خیالات د مشکلاتو او مشقت او سختیو په سبب په مغز کي پیدا کیږي فکر چه مشلاتو ته حل نشي پیداکولی ، په لنډو لارو يي حل لټوي ، د لنډو لارو

07.11.2021 Karim Halimi

بحران افغانستان و فروپاشی قدرت، کنفرانس مسکو و کنفرانس تهران

صحنه سیاسی و اجتماعی افغانستان نزدیک به سه ماه پس از بازگرداندن طالبان توسط آمریکا و شرکای ناتو به قدرت سیاسی شاهد دگرگونی‌ها و تلاطم حادی است. اتکا امارت اسلامی طالبان به رابطه با چین و روسیه وعده‌‌های سیاسی و اقتصادی آنان پاسخگوی فوری گره کور فاجعه انسانی بر بستر رکود و متلاشی شدن وضعیت کنونی نیست. واضح است اوضاع بحرانی کنونی به سمت فروپاشی افغانستان  پیش خواهد رفت. طالبان قادر به اداره بحران کشور نیست. بجز تحمیل مشقت کنونی، برنامه‌ و راه‌حلی هم برای مدیریت وضع موجود ندارد.

05.11.2021 سیامک بهاری

د سیاسي زعیم او قومي مشرتابه انتخاب د ملت اختیار دی ، تاته چا دا اختیار درکړی ، چه زعیم را انتخاب که ؟؟

د سیاسي زعیم او رئیس قوم انتخاب زما اختیار دی ، تاته چا دا اختیاردرکړی ، چه زعیم را انتخاب که !    دا چه تا يو څوکتابونه لوستي او د عربو تاج دي پر سر ایښی ، دا حق ځان ته ور کوې چه : زعیم او کفیل را انتخابوې ،دامنم چه عالم او بې علمه ندي مساوي ، نو دا مانا نه چه زعیم او کفیل به ته را انتخابوې ،  دا منم چه علم د خدای ذاتي صفت دی ، علم لوړ مقام دی ، هو ! دا راسره ومنه چه علم یو نسبتي قدرت دي ، هر بنده یواندازه علم لري ، او هر بنده یو اندازه جهالت اوناپوهي  لري ، خو ! یوه

03.11.2021 Karim Halimi

ډېمکراسي کفر دی ؟موږ د افغانستان لپاره افغان امارت د سرتاسري بیعت له لاري غوښتونکي یؤ

افغانان دیمکراسی نه غواړي ، دیمکراسي کفر دی .  موږ د حضرت ابو بکر د عصر بیعت او انتخابات غواړو ، او هر افغان ته د نصیحت او بیان حق غواړو ، دیمکراسي نه غواړو .  د مسلماني ټولني لپاره د یو مسلمان د امارت غوښتونکي یو ، هر مسلمان چه د سرتاسري بیعت نه سر پېچنه کوي ، د اسلام سره ډغري وهل دي ، څوک چه سر تاسري د بیعت او انتخاب حق له مسلمان نه اخلي ، او مطلق حاکم ته قدرت ورکوي ، دا کفر دی  ، مسلمان تنها یو مطلق حکم او خالق منلی سي بل مطلقه حاکم نشي منلی ؟ او د مسلمان نه چه څو د تبلغ او

02.11.2021 Karim Halimi

د افغانستان خطرناکه ګاونډي او د طالبانو په رسمیت نه پیژندلي واکمني

دویمه او ورستۍ برخه  ۶. د سعودي عربستان، افغانستان او طالبانو اړیکو ته یوه لنډه کتنهپر افغانستان باندې د پخوانې شوروي اتحاد د یرغل په مهال سعودي عربستان د کمونېزم ضد مجاهدین له هر اړخېزه پلوه تمویل کړل. د دې سربېره افراطي اسلامي سني ډلې لکه د القاعدې ترهګرې ډلې مشر بن لادن، هغه څوک چې د امریکایانو لخوا په پاکستان کې ووژل شو، د سعودي عربستان او خلیچ هیوادونو څخه سیاسي، مذهبې ایډ‌بالوجیکي او مالي مرستې ترلاسه کولي.د ۱۹۷۹ یم کا

30.10.2021 سراج الحق ببرک زی ځدراڼ

بدلون: ناپوهي، ټوکې او که د تعليمي نظام د ړنګولو پلان؟

د انجونو د زده کړې په اړه د مور ميری سلوک، او که جهالت ته د يو قشر ټېله کول؟ دوه مياشتې او څلور ورځې بشپړې شوې، چې پخوانی حکومت ړنګ، او واکمني طالبانو تر لاسه کړې، طالب مشرانو په لومړي سر کې ويلي و، چې د حکومتدارۍ ټولو خواوو ته به پوره پاملرنه وکړي، خصوصاً د زده کړې برخې ته به متوجه و اوسي.د اوسني ضعيت په هره برخه کتاب کتاب خبرې کېدای شي، خو زده کړه بيا تر ټولو مهمه ده، امارت له پخوا څخه هم د پوهنې او لوړو زده کړو کميسيونونه درلودل، تمه وه چې د پوهنې او زده کړو په برخه کې به ډېر ع

30.10.2021 محمد اسماعيل (عندليب)

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more