مقالې
د زورور او کمزوري (قوي او ضعيف ) لوبه
دپرديو دمداخلو،مزاحمت او لاسوهنو نه شکايت اوفريادهېڅ ګټه نه لري اوڅوچې يې وس رسيږي هغوی دا کار کوي. نه دزاريوپروالري اونه دژړا. دونيا که هر څومره ځان ته متمدنه او مترقي وائي خو همغه د ځنګل قانون( دقوي-ضعيف، زور -کمزورۍ د تقابل لوبه) دوام لري، يوازې ميتودونه، شرايط،وساييل او طريقې يې بل شان دي. که څوک ددې قانون سره توافق نه لري ،بايد د ضعيف حالت نه ځانونه راوباسي او د قوي سره د سيالۍ او مقابلې قوت پيداکړي ، که نه د قوي نه د رحم ،عاطفې او شفقت تمه لرل ځان غولول دي او خپل برخ
سوداګر او هټیوال دې په خپل سر بیې نه لوړوي!
په دې وروستیو ورځو کې د هېواد په بازارونو کې د خوراکي توکو بیې په چټکۍ سره لوړې شوي دي، چې دا وضعیت د عامو خلکو اندېښنه زیاته کړې ده. د بیو د بې ځایه لوړیدو اصلي لامل د ځینو سوداګرو او هټیوالو بې انصافه چلند دی، چې یوازې خپلې ګټې په نظر کې نیسي او د خلکو ستونزو ته پام نه کوي. د دې کړنو له امله ډېرې کورنۍ په دې سوړ ژمې کې له اقتصادي محدودیتونو سره مخ او ژوند یې له اندېښنو او رواني فشارونو سره مخ کیږي. ځینې سوداګر او هټیوال یوازې خپلې ګټې په نظر کې نیسي، په ځانګړې توګه د ژمي په موسم
اختلاف دښمني نه ده؛ د اختلاف نه زغمل دښمني زېږوي
په انساني ټولنو کې د بڼو او فکرونو اختلاف یو طبیعي، نهجلا کېدونکی او حتمي واقعیت دی. انسانان د فکر، باور، ارزښتونو، تجربو، شخصیت او عقلاني لید له مخې یو له بل سره توپیر لري. مبالغه به نه وي که ووایو چې په هره ټولنه کې د هغو د نفوسو په شمیر متفاوت انسانی فیګورونه او فکرونه وجود لري. په ټولنه کې د دې طبیعی او حتمي توپیرونو موجودیت نه یوازې عیب نه دی، بلکې د ټولنیز پرمختګ، نوښت او فکري ودې بنسټ جوړوي. ستونزه هغه وخت پیدا کېږي چې اختلاف ته د دښمنۍ په سترګه وکتل شي، او د زغم پر ځای د حذف، تحمیل ا
مناظره یعنی څه؟
زموږ سیالۍ دجهاد له وخت اصلا دخبرو اترو پر مفهوم ولاړې نه دی نوځکه علمی او عملی برخه یې دبن بستونو په ما اوتا ولاړه ده دوه اړخبزه خبرې اترې، مکالمې، پوهولو راپوهول او دسمو استد لالو له لارې مخ ته تللو ته وایی ترڅو دفضیلت اوبرتری ، برکت اوقدر مفهوم په عامه توګه ارائیه شی. دلته کوښښ کیږی چې دواړه لوری دیو اوبل په مرسته تړلی اصلی هدف ته لاره پرانیزی او د ګفتمان حقیقت را وپلټی چې ستونزه ورغول شی. خو برخلاف دلته دښځو ناندرۍ روانې دی راځو د مناظری اصطلاحی او لغوی ماناته. مناظره بحث کولوته و
د اسلامي او افغاني کلتور له نظره د نوي کال لمانځنه
د اسلامي او افغاني کلتور له نظره د نوي کال لمانځنه لیکوال: سمیع الله خالد سهاک نوی کال د انسانانو په ژوند کې د بدلون، نوې هیلې، او نوې پیل نښه ګڼل کېږي. په افغاني ټولنه کې د نوي کال تصور یوازې د یو شمېر یا نېټې بدلون نه دی، بلکې دا د فکر، اخلاقو، او ټولنیز ژوند د اصلاح فرصت هم بلل کېږي. کله چې موږ د نوي کال په اړه د اسلام او افغاني کلتور له نظره خبرې کوو، نو اړینه ده چې د دیني ارزښتونو، تاریخي دودونو، او ټولنیزو روایتونو ترمنځ توازن وساتو. اسلام د وخت او ژوند ارزښت ته ځانګ
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت شانزدهم در ادامه گذشته 2- شورای امنیت شورای امنیت سازمان ملل متحد، با ادعای پر طمطراقی بررسی تهدیدات علیه صلح جهانی، تصویب قطعنامهها درباره اقدامات لازم مانند تحریم استفاده از نیروی نظامی یا اعزام نیروهای حافظ صلح برای تأمین صلح و امنیت، میانجیگری در منازعات بین کشورها، ارجاع پروندهها به محکمه کیفری بینالمللی و.
ملي مرکه او انتقالي عدالت: مفهومي، حقوقي او عملي اړیکې
لنډیز د روان ۲۰۲۵م کال د دسمبر د میاشتې په شپږمه نېټه د آلمان د فرانکفورت په ښار کې د (ملی مرکې یا ګفتمان ملی) تر نامه لاندې د افغاني سیاستوالو او ټولنیزو فعالینو یوه درنه غونډه جوړه شوه. په دې لیکنه کې غواړم د همدې موضوع په اړوند خپل نظر په لنډ دول څرګند کړم او ووایم چې د ملي مرکې بریا او دلچسپی به په دې کې وي چې د هغو په بهیر کې د (انتقالي عدالت) موضوع هم موازی مطرح شي. ملي مرکه او انتقالي عدالت د جګړه ځپلو او کړکېچ لرونکو ټولنو په بیارغونه کې دوه مکمِل، خو متفاوت بهیرونه دي. ملي مرکه د
زموږ د هیواد او ګاونډیانو د زده کړو پرتلیز حالت
لومړۍ برخه: افغانستان یو داسې هېواد دی چې په تیرو څو لسیزو کې له جګړو، اقتصادي ستونزو، سیاسي اړودوړ او ټولنیزو ناخوالو سره مخامخ شوی دی . په دې هیواد کې د یوه دایمي ثبات، ټلپاتې سولې ، بشري پرمختګ او سوکالۍ لپاره معیاري او متوازنې زده کړې ډیرې مهمې دي، په کار ده چې، له بل هر سکتور ورته زیاته پاملرنه وشي او ورباندې پانګونه وشي. د ښوونې او روزنې په پراختیا سره، په افغانستان کې اقتصادي، ټولنیزې او کولتوري ننګونې حل کیدلای شي. دا چې زده کړې زموږ په هیواد او زموږ په ګاونډیو هیوادونو کې
هنوز هم باورم نمی آید که تو رفتی
هنوز هم باورم نمی آید که تو رفتی عبدالخالق صارم ............................................................... برادر مجاهد ابوعبیده در واقع، همان نماد، اسطوره و مجاهدی بود که این امتحان الهی {لم تقولون ما لا تفعلون}، را موفقانه پشت سر گذاشت و به فریاد و وعده خود که همیشه می گفت: (إنه لجهاد، نصر أو إستشهاد، این جهاد است که پایانش یا پیروزی است و يا شهادت)، وفا نمود و اینک خودش نیز به کاروان شهدا پیوست. ابوعبیده که همیشه با سخنرانی های خود، همه مسلمانان جهان را، گرد هم
د هېواد په آبادۍ کې د ورښت اغېزې!
په ټولنیزو شبکو کې د هېواد د بېلابېلو ولایتونو هغه ښکلي انځورونه خپرېږي، چې غرونه، دښتې او کروندې د سپینې واورې په زړه راښکونکي څادر پوښلي دي. دغه انځورونه په ډاګه کوي، چې افغان ولس له خپل ګران هېواد سره ژوره مینه لري. ځکه وګړي خوشحاله دي، چې ورښتونه د هېواد ځمکې او کروندې زرغونوي، د اوبو زېرمې زیاتوي او د کرنیزو حاصلاتو بهیر وده مومي. سربېره پر دې؛ د ورښتونو له امله زرغون او شین طبیعت د انسان پر روح او روان مثبت اغېزه لري او پاکه هوا انسان ته تازه انرژي وربښي. همدا د طبیعت ښکلا ده،
شعرونه
مثنوي: ٫کیږي هغه چي دي کړي وي٫
دنـیـکۍ ونــه کــوي تـــل مـېـوې خوږې دبــدۍ ونــه کـــوي تــل مـېـوې ترخې د ولي نه مـڼه غــوښتـــل کله وي کارسم چــي کــرې اوربشـي وبه نه رېـبـې غـنم خــــبــره بې بنسټه بـېـلامـله دنـاپـوه وي خـبـره دپـوهـانـو بادلـیله بــرهــاني وي ناپوه چــي سي پـتنـګ نــوسي په جــنګ نه لري دلیل سي بې دلیله په غـورځنګ چاچي وي وژلی،پخپله هم دی وژل سوی دنن تاریخ زمــوږپــه داکــړنو رنګـین سوی
د بیدارۍ وږمې!
سپتمبر دوهمه ۲۰۲۲ کال دوبی د بیدارۍ وږمې د زړه په ســترګو،ړندیدو نه ،نه لــیدل ښه دي له بی کیفــــیته خـــندا نه،ژړیــدل ښــــــه دي چې اشــــارو د زمــانې نه، عــبرت نه آوري بیا له دا هســــی اوریـــدو نه، کڼیدل ښــه دي چې په درست عمر،د چا په درد کې دوا نشي داسي حیـــات او اوسـیدو نه ،ورکیدل ښه دي چې متانت خپل، په مقام او چوکی نه ســــاتي داسي مقام نه خــــو له سره ، پرزیدل ښه دي د ضدیت په خره سپاره به،تر څـــو مونږه یو مصلـــحتونو ته هم غاړه، ایښـ
د عبرت ګذرګاه !
له ســترګو می د اوښــــکو دریابونه ، لـــکه باران ځي چې وینمه له مخي می ، څــــه خواږه خواږه یاران ځي د عبرت نښـــي به نور څـــه وي ، ګذر ګــاه کې د دنیا یو په یو چې مو لــه مخي ، هره ورځی آشــــنایان ځي پښــیمانه د هفــــــــــتو ، مـیاشتي ورځـــــو او د کـــــلَویم ځکه هر لمحه د خولي نه می ، آهـــــــونه او افغان ځي بی قدرۍ او بی ارزۍ کې ، ښه وخــتونه رانه تیر شول چې د عمر په بازار کـې ، اوس هر څه رانه ارزان ځي په ویره ویره درومومم ، په هـــر ګرزونې ، او پیچو
ازلیت !
کال ۱۳۷۶پیښاور د هستی د خالق په ثنا او صفت کې ازلیت درنه چوپتــــیا کــــې ، دا د لوی آسمـــــان ستا د قدرت او عظمـــــــت ، نښــــــــي دي په تـــــور تورتم، د سمــــــــــــــندرو په تل ســــــــــتا د بی شانه ، ازلیت نښــــــــي دي په دروند رفتـــــــــار، او قدمــــــــــو د عدم ستا عظـــــــمت ، او ابدیت نښــــــــي دي په وران ویـــــــجاړو ، ادیرو کـــــــې د ډار ستا د قدرت او د هیــــــــبت ،نښــــــــي دي تورو تیارو ، او ظلـــــــــمت کـ
د اقبال لاهوري د یوې څلوریزې ژباړه:
د اقبال لاهوري د یوې څلوریزې ژباړه: اسیا یک پیکر اب وګل است ملت افغان در ان پیکر دل است از فساد او فساد اسیا است از ګشاد او ګشاد اسیا است ژباړه: که اسیا ده د اوبو خټو ریتاړه نو افغان ملت یې زړه بوله له اره ودانۍ سره یې سیمه ودانېږي ویجاړۍ سره یې سیمه شي ویجاړه د ۲۰۲۵ کال د ډېسمبر ۱۵ مه سرلوڅ مرادزی
د سو کالۍ په تمه!
د ســـاقی او د ډک جــــام خــــوبونه وینم په نشــــو کې د ناکام خـــــــوبونه ویــــنم پیاله ډکه کړم بیا لاړ شـــــم، بیــخودۍ ته د ســــحر، او د ماښــــــام خــــوبونه وینم په څــــپو د سمــندر کې، هر خــــوا اوړم د ســـاحـــل په دود آرام خـــوبونه ویـــــنم آرامی د درســـــت وجـود رانه فرار کړي هـغه وخـــــت چې د انجـــــام خوبونه وینم د مخلوق خـــدمت ته مــلا می ده چورماته خو خـــــلوت کې د احـــرام خـــوبونه وینم سوکالۍ په تمـــه، شـــپی ورځـــي تیر
پریشان ژوند!
سید عبیدالله نادر پریشان ژوند نه پـوهیــږم چې په کـومی خــــــــوا روان یم چې منــــــزل ته نه رســـــــږم ســــر ګردان یم وروســـــته پاتي د دنـــــیا له علم و فـــــن یم ایــستل شــــــوی، مـدنیـت له کــــــــاروان یم له خـپل حـــال او له ماضی نه خـــــــبر نه یم په بد حـــال یمــــــه اخــــــته او پریــشان یم په هــر ځــای کې زمــــــا ویــــــــنه ده تویږي ښــــــودل شـــــوی نمــــرودانـــو ته ارزان یم پټ دردونه دي له ځــــانه ســــــــر
دنوروئې پڅه
ته چي ځان ترنوروپوه بـولـې پڅه ونـــوروتـــــه په ګــــوته نغـــوتې کـوې پڅه لارښـوونه اوګلې ونــوروتـه کـوې نــه وینې خــــپل عـیـب وګړوته ګهېږې پڅه سمون له ځانه پایله وه نورڅه کوي ځان دي دی هـېــرکړی ګــډ پردو ته ئې پڅه خبـري ډېرآسانه کړنه بیاستـونزمنه وړوکې کــړنه ښه ده ډېـر ویل اوبهـانې پڅه ته به راته وائې چي ګډئې ته پخپله ښه وائې: ځان به کم زه سم خودنوروئې پڅه
سترګې
چې لري سترګې په دا شانې خمارې ډېر به وباسي دې کلي کې له لارې چې په یو نظر له نورو نه سا اخلي سترګي نه دي بس قاتلې دي خونکارې تش دیدن یې میسر خلکو ته نه دی دم قدم یې په کوڅه کې خلک څارې بې له میو هم نیشه ښکارې له سترګو په نیشه یې عشق له سترګو وهي دارې چې په تش کاته راولولېده بې هوښ شو سترګو وکړې په مرادزي هسې چارې سرلوڅ مرادزی
ګران افغانستان
کاڼي د لعلونه دي بوټي د لونګ ګنم غږ د آزادۍ دې په نړۍ د تورې شړنګ ګنم لوړ د غرو سرونه دي نښه د قدرت ګنم ستا هره دره دې هر غليم لره ګړنګ ګنم هسکه د شمله ده افتخار يي د نسلونو ته ستا زرينه خاوره په سرو ګلونو رنګ ګنم هرچيرې چې اوسم ته مي کله هيريدلې شي ګران افغانستانه!خپل ځان ستا ملنګ ګنم
