مقالې
د خاموشو انسانانو سیاست
شپږمه برخه .... په تیر پسي زما د کوچنیتوب نه د ټولنیز، سیاسي او فلسفي علومو د مطالعي او لیکوالو سره شوق او علاقه وه خو د وطن حالات داسي وو چي نه د مطالعي پوره زمینه مساعده وه او نه دلیکلوالو په هکله د معلوماتو حاصلولو دپاره امکانات مو په اختیار کي درلوده، دي وخت کي جلال آباد ښآر کي د ننګرهار ورځپاڼي او د شهادت اونیز اخبار چي د حزب اسلامي نشراتي ارګان د خوا خپریده نه علاوه، د وحدت په نامه یو ورځپاڼه وه چی د پیښور نه په پښتو ژبه خپریده. زمونږه ښار د جلال آباد تالاشئ چوک کی ددغه ورځپاڼي
لرغوني او تاریخي ځایونه د ملي هویت ژوندۍ نښي دي
افغانستان د طبیعي ښکلاوو، لوړو غرونو، شنو درو، زړه راښکونکو منظرو او بډای تاریخي میراث لرونکی هېواد دی، چې دا ټول الله تعالی پر افغان ولس لورولي دي. زموږ هېواد د طبیعي ښکلاوو ترڅنګ لرغونې او تاریخي سیمې هم لري، چې د زرګونو کلونو تمدن، کلتور او انساني پرمختګ کیسې بیانوي. تاریخي او لرغونې سیمې د هر ملت د فرهنګي میراث مهمه برخه جوړوي. دغه ځایونه یوازې د تېر وخت یادګارونه نه دي؛ بلکې د یو ملت د هویت، تمدن، فکر او ژوند د طرز څرګندونه هم کوي. افغانستان د لرغونو آثارو او تاریخي سیمو له پلوه د نړ
اسرائیل؛ د زوال پر لور
د منځني ختیځ جیوپولیټیکه نقشه په تېرو دوو لسیزو کې دومره ژر نه ده بدله شوې لکه په دې وروستیو کلونو کې. هغه سیمه چې یو وخت د سیاسي توازن، نړیوالو منځګړیتوبونو او نازکو امنیتي معادلو پر بنسټ اداره کېده، اوس د پرلهپسې جګړو، اشغالونو او بشري ناورینونو په مرکز بدله شوې ده. د دغو بدلونونو او ناورينونو په سر کې اسرائیل دي؛ چې په ټول تاريخ کې یې سیمه له بېثباتۍ سره مخ کړې وه او ده. او په وروستيو کې یې خپل هغه يو څو نړيوال ملګري هم له ځان نه پردي کړي دي. نور یې د دولت او وجود پښې ورټولېږي په دغه هېو
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا قسمت دهم
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت دهم در ادامه گذشته آمریکایی ها، انسان های خرافات پرست، اوهام پرست و یاوه سرا هستند عواملِ از جمله: افسردگی، یأس، محرومیت و نا امیدی از زندگی، فردگرایی و نبود احساس بشر دوستی، آمریکایی ها را انسان های با تفکرخرافی، توهم، پارانویا، هذیانگویی، یاوهسرایی، چرندیاتگویی، خرافاتپرست و اوهامپرست، به بار آورده است، از جملهِ یاوهسرایی ها و
د خاموشو انسانانو سیاست
پنځمه برخه ....په تیر پسي 1372 کال په اغلب ګمان د کب میاشت وو چي مونږ جلال آباد ښآر مخابراتو چوک، د ریاض په نامه د انګلیسي ژبي د زدکړي د کورس صنف کي ناست وو چي نا څاپي ډزي پیل شوي، د کورس خلک ټول وترهیدل او په وتلو شول، د کورس نه بهر ښار کي ګډوډي جوړه شوه ما هم د خپل یو ټولګیوال سره یو ځآي په منډه منډه کورته ځان راورسوه، کورته په رسیدو پوه شوم چي د مشرقي شورا د قمندانانو ترمنځ نښته شوي او د حاجي شمالي په نامه د حزب اسلامي یو قمندان د قمندان حضرت علی د کسانو د خوا ترور شوي دی. 1372
ډرونونه، سیمکارتونه او ټکنالوژیک جنګ
په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر پخوا ډېره بدله شوې ده. پخوا جګړې تر ډېره د سرتېرو، ټانکونو او درنو وسلو پر مټ ترسره کېدې، خو نن ورځ ټکنالوژي د جګړې له مهمو وسایلو څخه ده. ډرونونه، سیمکارتونه، سپوږمکۍ، مصنوعي ځیرکتیا او مخابراتي شبکې د معاصرو جګړو اساسي برخې جوړوي. ډرونونه د څارنې، کشف، استخباراتي معلوماتو راټولولو او حتی دقیقو بریدونو لپاره کارول کېږي. د دوی له لارې د جګړې ډګر په لرې واټن کې تر څار لاندې ساتل کېږي او د انساني تلفاتو خطر کمېږي. همدارنګه، ارزانه او کوچني ډرونونه د جګړې په تا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت نهم در ادامه گذشته - ناسیونالیزم نژادی، اقتصادی و جنسیتی در آمریکا در روانشناسی اجتماعی، ناسیونالیزم، تعصب و تبعیض، معمولاً نتیجه ترکیبی از عوامل زیر دانسته میشود: خانواده، محیط اجتماعی، رقابت بر سر منابع، قدرت یا موقف اجتماعی، رسانهها و تجربههای شخصی که آمریکایی ها نیز این ناسیونالیزم، تعصب و تبعیض گرایی را از مرحله کودکستان،
د ښوونې او روزنې او تحصيلاتو فردي او ټولنيز روغتيايي اغېز
ښوونه او روزنه د يوې ټولنې لپاره حیاتي ارزښت لري، چې خلک وکولی شي پهروزنيزو، تعليمي او تحصيلي موسسو، مدرسو، مکاتبو او تحصیلي واحدونو کې خپلې زدهکړې تر سره کړي، چې فردي او ټولنيز سواد ومومي او کاري مهارتونه زده کړي. د سوادپه اړه عام خلک وايي چې يو فرد ليک او لوست وکړلی شي، نو با سواده دی. مګر د سوادعصري تعريف دا دی، چې یو شخص یا فرد باید عصري ښوونيزې او روزنيزې زده کړېپای ته رسولې وي، د ليک لوست تر څنګ په ټولنيزو آدابو، نزاکتونو او معاشرتونو پوهوي، د کمپيوټر په کارولو ک
د دماغ یا مغزو اهمیت
تیره ورځ د ماسترۍ پروګرام د یوه ستاژور محصل یوه پریزینتیشن ته وربللی شوم، چې د دماغ یا مغزو د ګټورو خوړو په هکله یې په کې په زړه پورې معلومات وړاندې کړل، ماته نوموړی موضوع مهمه ښکاره شوه، یو څه مې نوره هم پسې و څېړله او دادې تاسې یې لوستلو ته رابولم: دماغ په حقیقت کې د بدن د قوماندې او زده کړې مرکز دی او د انسان د بدن تر ټولو پېچلی او مهم غړی ګڼل کېږي. که څه هم د دماغ وزن، د یو بالغ انسان د ټول بدن یوازې شاوخوا ۲ سلنه جوړوي، خو د بدن د ټولې انرژۍ نږدې ۲۰ سلنه مصرفوي. دا ښيي چې دماغ د بدن
اقتصادي پرمختگ او افغاني ټولنه کي تولیدي اجتماعي اړیکي
په عمومي توګه د ژوندانه په ټولو اړخونو کي انساني لاسته راوړنو ته پرمختګ ویل کیږي او دا په خپل ځان کې یو مسلک ګڼل کیږي. پرمختګ یو لوي مفهوم دی، لکه اقتصادي پرمختګ، ټولنېز پرمختګ، سیاسي پرمختګ، او کلتوري پرمختګ. اقتصادي پرمختګ: اقتصادي پرمختګ عبارت دي د فزیکي، انساني او ټولنیزو ظرفیتونو په ګډون د تولیدي ظرفیتونو وده ورکولو ته اقتصادي پرمختګ ویل کیږي، اقتصادي پرمختګ یا Development او اقتصادي وده( Growth) دوه جلا مفاهیم دي، د اقتصادي ودې او اقتصادي پرمختګ تر منځ توپير دادی چي په ا
شعرونه
تنګ جهان
تنګ جهان چې په عمر دې شراب څکلي نه وي قضاوت یې کړې د خوند و رنګ په څه میخانې ور خو د ټولو پر مخ خلاص وي توغوي پرې له ممبر خد نګ په څه چې نېشه د بنګ سلا، مۍ ناروا وي فرق نېشه کې د شرابو، بنګ په څه نه له خپل حاله خبر، نه د بل اورې په ټول عمر یې مبهوت و منګ په څه د پردو وفادارۍ کې دې شک نشته د خپل ولس سره کوي نیرنګ په څه له ملا او پیر دې څه په ژوند حاصل کړل له پوهنې نه د وخت کړې څنګ په څه په جرګو سره چې ستونزې هوارېږي ضرورت دی په وطن کې جنګ
اغزن رباطونه!
سید عبید الله نادر اغزن رباطونه څه اوږده، اوږده،مــزلــــونه دي او زه یم چې په هر لوري ، جنګونه دي ، او زه یم په قـــامت زمــــا د عمر، ســـــــر تر پایه د هجـــــــران هــم ګړنګونه دي، او زه یم لاروی د سخــــــتولارو یـــم، دي دَور کې څه اغـــــــزنې رباطـــــونه دي ، او زه یم د غمــــونو دریابــــــونو کې، لاهــــــو یم د دردونـــــو تــــــوفــــانونه دي، او زه یم چې غلــط کړم، خپل غمـــونه میکدې کې د ســـاقی په لاس جــامونه دي، او زه یم نور
ای خالقه
یا خالقه دعالم پرور دګاره پوهه علم اقرآء خو حق دانسان ده ته رحمن یې رب العالمین ! ته رانه لیرې کړې دا ډیرې بدرنګې بد مرغۍ بې ځایه بې حسابه یا خالقه یا عظیمه ته احد او یکتا یې هم صمد یې هم مهربان یې موږ ډیر ګناه کار بندګان یو بېشماره دلته استکبار استعمار ر اغلی دپوهې ضد لوی ښکرور ښامار راغلی کړی پلمې بې منطقه له ناچاره تورې تیارې دی ! خپرې په کلیو او بانډو لویو او غټو ښارو نو سیمې غرونو انزوا کې راګیر په ډاګه پاتې له ټول جهانه یا خالقه ته
تياره ذهنيتونه !
کال ۱۳۷۹پیښاور تیاره ذهنیتونه دلــــــــته بیدو کــــــې ، څوک بیدار نه پریږدی دلتـــه د ځان نه ، څوک هوښــــــیار نه پریږدي چي د پردي شاته ، دښمـــــــــــــــن کړي رسوا احســــــاس خــــــاوند ، او خبر دار نه پریږدي دلـــــــــــــــته دي لوبی ،مـــــــعرفت په ناموس دعلــــــــــــم و فن دلـــــــــــــته آثار نه پریږدي چي ترې نه ویره کړي ، په خـــــــوب کې غلیم د خپل دښـــــــمن د سترګو خــــــار نه پریږدي ذهنـــــــــــــــــــــــــــــیتونه دي ، ت
د اسرارو فهم !
دلتــــــــــــــه نغښتي ، په هر پاڼی حـــــــــکمتونه صـــــــــــــاحبــــد ل ته یي، پرانیســـــتی،دفترونه چي د زړه په ســــــــــــتر ګو، ګــوري دي ګلشن ته د عبــــــــــــــــــــــــرت په غـــــوږو، آوري آوازونه دلتـــــــــه هیڅ شئ، بــــی حکمــــته، پیــدا نه دی غواړي فهــــــــم د اســـرار ، عــــــــالی فــــــکرونه عبرت بین، له خـــــارو خــــسه ټــــــــــــکي اخلی غافــــــــــــــــلان په تغــــــــافل ږدي ، قــــــدمونه که عبرت سترګی ، څــوک خلاصی
زما دوه تصوفى او عرفانى شعرونه!
د زړه آئینه بی خودۍ کې می خبر ، له خــپله ځـــان کړې فصــاحت راته په برخــــــــــــه ، د بیان کړې چې د زړه په ســـــترګو، ووینم اســــــــــــرار آئینې ته می د زړه ، هـــر څـــــه عـیان کـړې تجـــلی د معرفت چـــې ، په کــــــې ویـــــــنم په حکمت کې داسي زړه ، راته روښــان کړې چې په زړه کې یې ، دټــول جـــــهان وي مینه داسي لـــوړه مرتــبه، د هر انســــــــــان کړې چې په سپــــینو جامو پټ او زړه یې تور وي را نه ل
غزل
د زړه په هـــــــدیــــره کی ارغــوان لــــــرمه زه یو لمر، بل آسمـــــان ټــــول کهکشان لرمه زه آسمان د زړه ته ګوره هسی ستوری پکی ښکاری رڼا ته یی چی ګــــــورې، پتنـــــګان لرمــــــه زه یو ستوری می جانان دی هسی مه وایه تنها یم دا ټوله مځکه زمــــا ده ټول آسمان لرمــــــه زه خالد به شم مه وایه څوک نه اخلی زمـــــا نوم اخر به نړیــــوال شم، لوی ارمـــــان لرمـــــه زه سمیع الله خالد سهاک مونتری، کالیفورنیا د می ۵، ۲۰۱۲ کال ۵ د می ۲۰۱۲
د آرمانونو سولي ته !
راشـه راشــــــه چې بهار په تا ښـایـــسته شي د ګــــلونو نو بـهار په تا ښــــــــایسته شــــــي نرګسـان دي په باغچو کښي ځوړند ســــرونه راشــــــه نن چې ننګرهار په تا ښـــایسته شي مودې وشوي چې د زړه ښار مو دی، بد رنګه راشه راشه چې دا ښــــار په تا ښـــایسته شي نغمه خوان بلبلې،په کوم ورشو کښی ګرځي؟ دلته راشـــه چې ګلزار په تا ښـــایـــسته شـي د انتظار ســترګي مو تت شوي ســتا په لاره راشــه راشــه چې دا لار په تا ښـــایسته
غزل
خوندکړی کړي باآهنګه زندګي زما خوښيږي ړنګه بنګه زندګي چي مات مات پکې بنګړي وي اوبنګړي شه قربان له هغه شرنګه زندګي غرنۍ پېغله ساتي لاچي لونګ وايه ستاخوښه لونګه زندګي وهرچاته بس کوه دغه دعا خداي دې مه کانده بدرنګه زندګي نيم سړی وي سي له لاسه چاورکړې دمورکۍ مورکۍ له څنګه زندګي حيف چي عمر تراويا کلونو واوړي ګويالويږي له ګړنګه زندګي وپنځوسوته قريب يې عمري له تاولاړه شوخه شنکه زندګي
واک
زه خپلواک نه وم ځکه په خپل واک نه وم سره له دې چې خپل دریځ کې کاواک نه وم لاړم کډوال شومه دپېښور کوڅو کې سرګردان شومه تنظیمی کوټوال اولدار شومه دای اس ای سر ه همګام شومه دساګ او دالو سره آشنا شومه دچل اوچم دوه مخی سوبه دار شومه زه خپلواک نه وم داسلام په نوم می توبره خلاصه کړه ددې دکان دروازه مې ځان ته کړه په سیاست کې هې هره جاسوسی تر لاسه کړه ژباړن او با دسیپلینه ترجمان سیاستمدار شومه لاړم داستخباراتو ټېکه دار شومه زه خپلواک نه وم
