مقالې
آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار
تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار و هیجانهای مقطعی، بلکه بر بنیاد سه رکن اساسی شکل میگیرد: آگاهی، عدالت و دموکراسی. این سه عنصر بههم پیوستهاند و فقدان هر یک، دیگری را تضعیف میکند. جامعهای که میخواهد از چرخهٔ بحران، انحصار قدرت و بیثباتی بیرون شود، ناگزیر است این سه پایه را همزمان تقویت کند. ۱. آگاهی؛ آغاز بیداری و مسئولیتپذیری نخستین شرط هر تحول، آگاهی شهروندان از حقوق، مسئولیتها و قدرت جمعی خویش است. مردمی که ندانند حق مطالبهگری دارند، نمیتوانند دولت پاسخگو بسازن
غنیمت وختونه!
د غنیمت وختونه پر مضمون باندى د بيا ځل له پاره تبصره د مضمون لاندى: دا مضمون په ۲۰۱۹ کال کښي لیکل شوي ، چې تر ننه پورى په ډيرو خپرونو کې خپور شوی ، چې دلته یې یادونه او خپریدل یې اړین بولم . دا مضمون په دوه درې معتبرو خپرونو کښي افغان جرمن آنلاین، ټول افغان او د دعوت په خپرونو کښي خپور شوى ، تقریبأ لس نورو وړو خپرونو کښي هم خپور شوى. او د فیسبوک په اضافه د څلويښت ګروپونو او پاڼو کښي شريک شوى داچې لږ اوږد دې، او اوږدې ليکنې په فيسبوک او حتى ميډيا کې څوک نه لولي نو په فیسبوک کې
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد سازمان ملل متحد، مؤسس و بنیانگذار حقوق زن و کودک، به سبک جزیره جفری اپستین، است. عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت بیست و چهارم در ادامه گذشته رسواییهای جفری اپستین، آغاز ماجرا نیست، بلکه ادامه سریال کمدی و اسکوزوفرنی دردناکی از نفاق و ریاکاری وحشیانه غرب زنستیز و کودککش است که سازمان ملل متحد، مؤسس و بنیانگذار این نوع از زن ستیزی و کودککشی می
آیا د جمهوریت منل؛ له دین څخه وتل دي؟
آیا جمهوریت یوسیاسي میکانېزم دی که عقیدوي نظام؟ آیا د حکومتدارۍ لپاره ټول وضع شوي انساني قوانین د اسلامي ارزښتونو سره په تضاد دي که ستونزه په محتوا، نوم او بڼې کې ده؟ آیا په سیاست کې د ولس ونډه د خالق تعالی د ربوبیت خلاف عمل دی؟ آیا هر هغه اداري سیستم چې له لوېدیځ څخه سرچینه اخلي، لازماً کفر ګڼل کېږي؟ په دې لنډې لیکنې کې مې د همدې پوښتنو د ځواب هڅه کړې چې ستاسې خدمت ته یې وړاندې کوم. د تېرې میلادي پېړۍ له نیمايي راهیسې د اسلام، جمهوریت، ډیموکراسۍ او سکیولرزم ترمنځ د اړیکو موضوع د لانجمنو
تعریف جامع Academic در لابلای مقاله ه
تعریف جامع Academic در لابلای مقاله ها، مباحث ، مقدمه، تکیه کلام و تحقیقات علمی یعنی “اکادمیک”چیست؟ در سادهترین تعریف، اکادمیک به هر چیزی مرتبط با محیطهای آموزشی رسمی، بخصوص پوهنتون /دانشګاهاو موسسات تحصیلات عالی، و همچنین فعالیتهای فکری و تحقیقی سیستماتیک گفته میشود. این کلیمه سه حوزه اصلی را پوشش میدهد: الف-محیطها و نهادها: پوهنتون /دانشګاه ها، کالجها، مراکز تحقیقاتی و هر مجموعهای که به صورت رسمی به تعلیم و تربیه علمی میپردازد. ب-فعالیتها: تحصیل، تد
اهمیت موقعیت جغرافیایی افغانستان درجهان معاصر
همه کشورهای جهان بخوبی میداند که افغانستان طی چند دهه درکشمکش های منطقه وفرامنطقه قرارداردوفرهنګ تجاوز ، انحراف، سلطه ګرایی وتجاوز ابر قدرت ها سفاک به این سرزمین با دسایس داخلی وخارجی اورده شد.افغانستان باوجود معادن سرشار وغنی یک کشور فقیر وعقب مانده یک کشوری محصور در خشکی واقع در قلب آسیا در(تقاطع آسیای مرکزی، جنوبی و غربی) است که با مساحتی حدود ۶۵۲،۲۲۵ کیلومتر مربع، از شمال باستان ها وابسته به روسیه مانند ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، از غرب با ایت الله های ایران، و از شرق و جنوب با پاکس
د سلواغې ۲۶ مه؛ د هېواد د آزادۍ او مېړانې تاریخي ورځ
د ۱۳۵۸ لمریزکال د مرغومي شپږمه هغه نه هېرېدونکې تاریخي ورځ ده، چې پر افغانستان د وخت د شوروي اتحاد سرو پوځونو د ځمکې او هوا له لارې یرغل وکړ. دغه ورځ د افغانستان په معاصر تاریخ کې د غمیزو، بدبختیو، پراخو ورانیو، بې شمېره افغانانو ته د تلفاتو اوښتو او د سترو ناورینونو د پیل ورځ ګڼل کېږي. د مرغومي په شپږمه، شوروي یرغلګرو، چې پر درندو پوځي تجهیزاتو او پرمختللو وسلو سمبال وو، پر افغانستان یرغل وکړ او نږدې لس کاله له افغان مجاهد ولس سره په جګړو کې ښکېل شول. په دې موده کې هېواد له سختو ورانیو
د عامه کتابتون د مسوولینو له لوري ښه زیری او د خلکو غوښتنې؛
د پلازمېنې کابل د عامه کتابتون ریاست، چې د لوست، مطالعې، څېړنیزو معلوماتو د بشپړولو او د تاریخي، کلتوري او علمي ارزښتونو د ساتنې اوږده مخینه لري، د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت تر چتر لاندې فعالیت کوي او د هېواد د علمي بنسټونو له مهمو هستیو څخه ګڼل کېږي. دغه کتابتون دا مهال د افغانستانپېژندنې، مجلو او کتابونو د مطالعې لوی او مجهز تالارونه لري، چې د هېوادوالو په ځانګړي ډول زده کړیالانو، څېړونکو او علمي مینه والو لپاره د ارزښت وړ دی. یاد کتابتون نه یوازې د لوست ځای دی؛ بلکې د فکري ودې، علمي پو
یو اکادمیک تحقیق
دولتې ځواک، مشروعیت، او بهرنۍ مداخله: د نیکولاس مادورو فرضي نیول کېدل او د هغه سیمه اییز او نړیوال اغېزه (یوه تحلیلي څېړنه ) سریزه دا پوښتنه چې ولې کېدای شي یو واکمن ولسمشر د کورنیو یا بهرنیو ځواکونو له خوا ونیول شي، د حاکمیت، مشروعیت، نړیوال قانون، او د معاصر نړیوال نظام کې د سیاسي ځواک د بدلېدونکي ماهیت په اړه بنسټیز بحثونه راپورته کوي. په وروستیو کلونو کې، د ولسمشر نیکولاس مادورو تر مشرۍ لاندې وینزویلا د نړیوالو لانجو په مرکز بدله شوې ده، چې لاملونه یې اوږدمهاله اقتصادي سقوط،
د نزاکت پوهیدنې یو درس !
د نزاکت پوهیدنې یو درس! کارغه او سپین ږیری سپین ږیری چې په ډیر متانت او دروندوالي په لاره کې روان وو نا څاپه ودرید ، او مخامخ یي کتل لاروی چې یی تر شاه روان و، هغه هم ورته ودرید او ترې یی و پوښتل با با څه ګوري څه دي ولیدل ،چې ناڅاپه ودریدی : سپین ږیري ځواب ورکړ .دا مخامخ کارغه ګورې چط د لار سر ډنډړکي کې اوبه څکې ما سوچ و کړ که مخامخ پرې ورشم زما څخه به وډاره شي او وا به لو ځي ، نو ودریدم چې ښه اوبه و څښي او په آرامه بیا زه خپل تګ ته دوام ورکړم ،ما د ځانه سره ووییل: سبحان الله انسا
شعرونه
د انقلاب په لوری
د انقلاب په لوری پښتون او بلوڅ دواړه، انقلاب په لوري ځي په مست ملي غورځنګ کې، د پنجاب په لوري ځي افغان که لروبر دی، که بلوڅ مرام یې یو دی پنجاب ته نن په ګډه، د ځواب په لورې ځي ماڼۍ د استبداد ته، که پنجاب کې نظر وشي درځونه یې له سره، د تهداب په لوري ځي غوجل یې د انګریز بولې، که ځاله د ترهګرو توپان کې به له مخې، د غرقاب په لوري ځي پنجاب که پښتانه او بلوڅ، غوړه مړۍ بولي خوراک کې د ذقم به، د خوناب په لوري ځي مشرۍ کې د منظور، او بشیر زیب له برکته(۱)
زما اثر
زه په خــپل ذات کـــښي دا جوهر لـرمه چې له دردمـــن زړونــــو، خــــبر لرمـــه له هـــــر چــا ځـــکه، تل ځـــــاریږمه زه چې له دنـــیا څـــــخه، ســــفر لــــــرمه زنده دلانـــــــو ته، په خـــــــــپله ویــــنا داســــــي طلــــــسم، او اثر لـــــرمــــــه چې هر دردمن می ، له وینا اخلي فیض زه په خـپل زړه کښي، دا ګــوهـــر لرمـه د آشــــنایانـــــو، او دردمــنو زړو کښي کــــله نا کـــــله، زه ګــــــذر لـــــرمــــــه چې هر چــــا زړه رانه ناهــــیلي ن
ژوند
ژوند یو لنډه افسانه ده ځي تېرېږي سترګو رپ یوه شېبه ده ځي تېرېږي یو فرصت له طبیعت دی تحفه شوی د ګردون یوه هدیه ده ځي تېرېږي په میلیارد چانسونه یو بل سره ګډ شول د نیستۍ، شتون ګډوله ده ځي تېرېږي د سپرلي سهار د زاڼو یو کتار دی د څاروو یوه ګله ده ځي تېرېږي په نیمګړو ارمانو ترې کډې بار شي د ناکام هیلو اسره ده ځي تېرېږي بیرته نه ګرځي که هرڅو منتظر شې د روان سیند یو شېله ده ځي تېرېږي مرادزی يي که هر څو ښکلاوې ستا يي د یو فیلم ننداره ده ځي تېرېږي
دوه مخی اسلام آباد
اسلام آباده بې هویته بې تاریخه بې بنیاده * دترهګریو اوجنجالونو ځاله ډېر شرمنده بېوقاره * په خپلو ټولو معاملو کردو په وار پښیمانه دوه مخې نقابګره جعل کاره * یوکاردې سم هم نه دی دبنګال په سر جوړ شوې چیغې نارې وهې بې شماره * ګوره پلمې دې دمنافقت ښکری بېخونده او بې فطرت ښکاری ته چېرته آباد یې دروغجنه اسلام خرابه * ورک شې پنجابیه دال خوره دادې عقل او دادې ټوله عقلانی هستی په تیاره رڼا او رښتیا ء ده!
زه او خیال !
چې ســـاقي په لاس کــــــــې راکړله ، جـــــــامونه رانه هیر یې کـــــــــړل ، د تیر عــــمر غــــــمونه کرۍ شــــــــــــپه ده ،او ټــــــــــولي ده ، د رندانو زه او خـــــیـال ،او د بد مســــــــــــــــتو آوازونه چــــیرته لاړې ، ای زمـــا فلســــــــــفي خـــــیاله راشه وســــــــــپړه ، د نوي ژوند بابــــــــــــــونه یو ځـــــــــل بو می ځــــــــه لــه خوده ، بیخوديه چې هجران لمــــــــبو می زیات کــړله ، دردونه د هســــــــتي په معـــــــــــما ، باندی
مثنوي: ٫کیږي هغه چي دي کړي وي٫
دنـیـکۍ ونــه کــوي تـــل مـېـوې خوږې دبــدۍ ونــه کـــوي تــل مـېـوې ترخې د ولي نه مـڼه غــوښتـــل کله وي کارسم چــي کــرې اوربشـي وبه نه رېـبـې غـنم خــــبــره بې بنسټه بـېـلامـله دنـاپـوه وي خـبـره دپـوهـانـو بادلـیله بــرهــاني وي ناپوه چــي سي پـتنـګ نــوسي په جــنګ نه لري دلیل سي بې دلیله په غـورځنګ چاچي وي وژلی،پخپله هم دی وژل سوی دنن تاریخ زمــوږپــه داکــړنو رنګـین سوی
د بیدارۍ وږمې!
سپتمبر دوهمه ۲۰۲۲ کال دوبی د بیدارۍ وږمې د زړه په ســترګو،ړندیدو نه ،نه لــیدل ښه دي له بی کیفــــیته خـــندا نه،ژړیــدل ښــــــه دي چې اشــــارو د زمــانې نه، عــبرت نه آوري بیا له دا هســــی اوریـــدو نه، کڼیدل ښــه دي چې په درست عمر،د چا په درد کې دوا نشي داسي حیـــات او اوسـیدو نه ،ورکیدل ښه دي چې متانت خپل، په مقام او چوکی نه ســــاتي داسي مقام نه خــــو له سره ، پرزیدل ښه دي د ضدیت په خره سپاره به،تر څـــو مونږه یو مصلـــحتونو ته هم غاړه، ایښـ
د عبرت ګذرګاه !
له ســترګو می د اوښــــکو دریابونه ، لـــکه باران ځي چې وینمه له مخي می ، څــــه خواږه خواږه یاران ځي د عبرت نښـــي به نور څـــه وي ، ګذر ګــاه کې د دنیا یو په یو چې مو لــه مخي ، هره ورځی آشــــنایان ځي پښــیمانه د هفــــــــــتو ، مـیاشتي ورځـــــو او د کـــــلَویم ځکه هر لمحه د خولي نه می ، آهـــــــونه او افغان ځي بی قدرۍ او بی ارزۍ کې ، ښه وخــتونه رانه تیر شول چې د عمر په بازار کـې ، اوس هر څه رانه ارزان ځي په ویره ویره درومومم ، په هـــر ګرزونې ، او پیچو
ازلیت !
کال ۱۳۷۶پیښاور د هستی د خالق په ثنا او صفت کې ازلیت درنه چوپتــــیا کــــې ، دا د لوی آسمـــــان ستا د قدرت او عظمـــــــت ، نښــــــــي دي په تـــــور تورتم، د سمــــــــــــــندرو په تل ســــــــــتا د بی شانه ، ازلیت نښــــــــي دي په دروند رفتـــــــــار، او قدمــــــــــو د عدم ستا عظـــــــمت ، او ابدیت نښــــــــي دي په وران ویـــــــجاړو ، ادیرو کـــــــې د ډار ستا د قدرت او د هیــــــــبت ،نښــــــــي دي تورو تیارو ، او ظلـــــــــمت کـ
د اقبال لاهوري د یوې څلوریزې ژباړه:
د اقبال لاهوري د یوې څلوریزې ژباړه: اسیا یک پیکر اب وګل است ملت افغان در ان پیکر دل است از فساد او فساد اسیا است از ګشاد او ګشاد اسیا است ژباړه: که اسیا ده د اوبو خټو ریتاړه نو افغان ملت یې زړه بوله له اره ودانۍ سره یې سیمه ودانېږي ویجاړۍ سره یې سیمه شي ویجاړه د ۲۰۲۵ کال د ډېسمبر ۱۵ مه سرلوڅ مرادزی
