مقالې
دغه ډله !
د ژوندون له پرمخـتګ نه مــو وباسي له کاروان د مدنـــيت نه مــو وباســي سـوکالۍ لارې یې ټـــولي بــندې کړي له آرامــه ســـکونت نه مـــو وباســـي خـــوروي راته ،هــر لوري نـــفرتـــونه دوي له ميني محـــبت نه مــو وباسي راته وتړي د انـــجــونــــــو، مکـــتبونه له باغــو د معــــــرفت نه مــو وباسي ټيـــټوي راته تعلیــم او ســـــواد کچه علمـیت له کيـــفـیت نه مـــو ،وباسي نه پوهیږم دوي په کومه لار روان دي چې مــدار د انسانیت نه مــو،وباسي سید عبيدا
دنېکمرغی اصلی عناصر «واتممت علیکم نعمتی»
اوخپل نعمت مې پر تاسې بشپړ کړی دی . امام ترمذی وایی: که یوڅوک ٌپه وجود روغ اود یوې ورځې خواړه ولری، نوداسې یې وګڼی چې دټولې نړۍ شیان او ښکلاوې ورسره دی . الله تعالی خپل پیغمبر ص ته داسې فرمایلی : «واتممت علیکم نعمتی» هغه کومه لورونه وه چې دپیغمبر ص په اړه بشپړه شوې وه ؟ ایا هغه ماده او که کوم بل شی؟ماڼۍ وې او که کورونه ؟ سره زر وه او که سپین زر؟ قومندانی وه او که مجهوله امیرتوب؟ پاچایی وه او که کوټوالی؟ بهرنی جاسوسان وه او که وطن پال؟ پردی اسعاروه او که رنګه سره اوزرغون کاغذونه .
د چین د کمونیست ګوند په مشرۍ د چین چټک پرمختګ
د چین د کمونیست ګوند په مشرۍ د چین چټک پرمختګ سږ کال د چین د کمونیست ګوند ۱۰۵ کالیزه ده. دغه ګوند په ۱۹۲۱ کال کې تاسیس شو او په ۱۹۴۹ کال کې یې د چین ولسي جمهوریت بنسټ کېښود.د چین د کمونیست ګوند واک ته رسېدل د چین لپاره یو زرین ګام وو چې له امله یې دغه هېواد له اوږدو کړاوونو او کورنیو جګړو خلاص شو او د بې ساري پرمختګ په لور یې ګامونه پورته کړل. چین د کمونیست ګوند ۱۰۵ کلن تاریخ د چین د معاصر بدلون، صنعتي کېدو، اقتصادي ودې او نړیوال نفوذ له تاریخ سره نږدې تړاو لري. د چین د کمونیست ګوند ت
میانجی گری نوین ولې مبهم پاکستان
بحث درینجاست که پاکستان عملا در بلوچستان، وزیرستان، خیبر پښتونخوا ، افغانستان دارد درګیر بمباردمان است وقتل وقتال است که ملل متحد این عمل غیرانسانی را محکوم کرد چطور میتواند میانجیګری کند؟ عمق ستراتیژی صلح وثبات بین المللی درکجا است ؟ انعطاف تاکتیکی به جای بیطرفی مطلق میزبانی مذاکرات لزوماً به معنای داشتن نفوذ مستقیم بر نتایج آنها نیست. اسلامآباد میتواند به عنوان یک «اسلو» مؤثر عمل کند و فضا و دسترسیهای لازم را برای گفتگو فراهم آورد، اما تبدیل پاکستان به ناروی بعدی و میانجی قابل
د هېواد په راتلونکې کې د سیاسي ګوندونو د رول او نوښت په اړه
دې مقالې اساسي محتوا له هغې لیکنې څخه سرچینه اخلي چې ما لس کاله مخکې، د ۲۰۱۶ کال د جون په ۱۸مه نېټه، په ټولنیزو رسنیو او یو شمېر چاپي او برېښنايي خپرونو کې خپره کړې وه. اوس چې وخت یو ځل بیا هغه لیکنه زما مخې ته راوسته، ما مناسبه وګڼله چې د افغانستان او نړۍ د وروستیو تحولاتو په رڼا کې پرې بیا کتنه وکړم او ځینې نوي لیدلوري او تعدیلات پکې ورزیات کړم. د دې مقالې د لوستلو پر مهال باید یوه مهمه خبره په پام کې ونیول شي: ټولنې، سیاسي جریانونه او تاریخي بهیرونه په ثابت او جامد حالت کې نه وي. بدلون
د موضوع تخليق يا موضوع آفريني ! ادبى مضمون
يو ادبى مضمون سيد عبيدالله نادر د موضوع تخلیق یا موضوع آفرینی! سیا حتونه ګرځیدل ، د مطالعی په څنګ کې د موضوع آفرینۍ یا تخلیق د موضوع د پاره ښه رول لری . د ژوری او درنۍ مطالعی خاوندانو سره د ناستی پاستی له وجهی نوی موضوعات او مطالب انسان ته په لاس ورځي . یعنی وقت په وقت او ژر ژر د علم د خاوندانو سره لیدنه کتنه د نوی موضوع په لاس ته راوړنه کې لوى اثر لري. ډیر کسان به ښه مطالعه لري او پر له پسي به لوست کوي. خو هیڅکله د مضمون ،شعریا ادبی پارچو د ویيلو او يا ديو سوژ
مبانی عدالت اجتماعې از دیدکاه قرآن کریم
یکی از کارکردهای مهم عدالت وعدالت خواهی آن است که نظام مبتنی بر عدالت را -همان نظامی که پیامبران و جانشینان آنان در پی استقرار آن بودند وهستند- کارآمد میسازد. کارایی نظام به کارایی همه بخشهای آن است، زیرا هیچ قسمتی و هیچ شغلی از قسمتها و شغلهای دیگر جدا نیست. به عبارتی کارایی نظام به تعدیل و کارایی همهی بخشهای آن است و نه بعضی از آن بخشها. از مهمترین مباحث مطرح در جوامع بشری بحث عدالت در ابعاد گوناگونِ آن ناست؛ طرح مباحث عدالت در یک جامعه حکایت از حیات سیاسی و عقلانی آن جامعه دارد
امریکا له غروره لویدلې ده
د تنګي هرمز بندول په څرګنده توګه د هغو هېوادونو ترمنځ ژور نابرابري ښيي چې د «قوانینو» خبره کوي او د هغو کسانو ترمنځ چې د دغو قوانینو د ماتېدو مسؤلیت لري. د ایران سره د خبرو اترو د دوام په اړه د متحده ایالاتو چلند ښيي چې سپینه ماڼۍ په منځني ختیځ کې د ګډوډۍ او هرج و مرج د رامنځته کولو سیاست ته دوام ورکول غواړي، څو یو بل کنټرول شوی کړکېچ جوړ کړي. دا بدلون ښايي د متحده ایالاتو لپاره مناسب وي، خو د فارس خلیج د هغو پاچاهیو لپاره ډېرې منفي پایلې لري چې د توغندیزو بریدونو او اقتصادي س
د خاموشو انسانانو سیاست
اوومه برخه ....په تیر پسي د ملا عمر په مشری طالبانو په لمړي ځل راتګ سره په سیاسي فعالیتونو کي د زده کوونکو څخه استفاده منع شوه، درسي نصاب کي د اسلامي ثقافت ساعتونه لا نور زیاد شو، شاګردانو باندي لونګي تړل، خوله په سر کول، په مشرانو شاګردانو او استادانو ږیره پریښودل اجباري شکل غوره کړه، ددي هر څه سره سره څیني نوي کلیشي هم د متعلمینو په ورځنیو ادبیاتو کي ننوتل، کومي کلیشه يي جملي چي د جهادي تنظیمونو په وخت کي افغانانو کي رایج شوي وي اوس ورسره ځينی نوري کلیشي هم ور اضافه شوي، مثلا دا کلی
نگاهی شتابنده بر ماجرای زنان جبرئیل هرات؛ میان احساسات، واقعیتها و ضرورت یک بدیل ملی
رویداد زنان جبرئیل هرات در روزهای اخیر واکنشهای گستردهای را در میان افکار عمومی افغانستان برانگیخت. برخی این حرکت را نشانهای از مقاومت مدنی و اعتراض مشروع دانستند و برخی دیگر آن را اقدامی شتابزده و فاقد زمینههای لازم برای ایجاد تغییرات بنیادی در کشور ارزیابی کردند. آنچه مسلم است، اینگونه تحرکات در فضای پیچیدهٔ سیاسی افغانستان نمیتواند جدا از رقابتهای سیاسی، منافع گروهی و تلاش بازیگران مختلف داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گیرد. از دید بسیاری از ناظران، ماجرای جبرئیل هرات بیش از آنک
شعرونه
غزل
غزل ورک دې سي رنګ مهرباني نلري دامهم خوي دجنتي نلري له پيره مه جوړوه خداي مه کوه اطلاع پرغيبو هم نبي نلري خالي کدو اوهم خالي بوتل وی څوک سي پر زړه غم دلالي نلري بس تنهايي دې تل په شا ګرزوي سي څوک غريب وي شتمني نلري پرهغه پلار باندې مې زړه خوږيږي سي پخپل کورکي پاچهي نلري داعمړي هم عجيبه ملا دی کله ملايي کله ملايي نلري محمدعلي عمري مسلم باغ
د اروښاد سید حسن حسن د زدکړه تر عنوان لاندی شعر
د وطن د یو دردمن شاعر ادیب لیکوال ، فلسفی او نظامی شخصیت شهید جنرال سید حسن (حسن) د (زده کړه) تر عنوان لاندی یو شعر چې زمونږ د مکتبونو په نصاب تعلیمی کې هم شامل وو ، چې تعلیمی ، انتباهی ، تربیوی ، او اخلاقی بڼه لري ،او تر اوسه د وطن د مینانو ورد زبان دی ، مرحوم سید حسن(حسن) زده کړه ! په نغمــه لـــــــــکه بلبل، غږیدل زده کـړه پټه خـــوله ویـــــنا د ګـل، له بلبل زده کړه رخت په سر کړه ، له غنچی نه رابهر شه په هوا لـــکه وږمـــــــــه، چلـی
اړیکې جوړول
راشه زړه دې زما کور کړه پاکول یې زما کار دی د زړه درد دې را بربنډ کړه جوړول یې زما کار دی چې دې ورکه کړله لاره استغفار، توبې ته راشه لحظه وره کې راته تم شه لار موندل یې زما کار دی د اخلاص اوښکې دې توی کړه چې دیدار مې در نصیب شي د اخلاص اوښکې درنې دي قبلول یې زما کار دی . که دې لارې شولې بندې یوځل بیا هم رجوع وکړه درته خلاصې به شي لارې، لارښودل یې زما کار دی ما نه وکړه خپله غوښته هغه دم یې درکومه اوس یې غواړه هرڅه غواړې درکول یې زما کار دی له مرګ مخکې ځا
تنګ جهان
تنګ جهان چې په عمر دې شراب څکلي نه وي قضاوت یې کړې د خوند و رنګ په څه میخانې ور خو د ټولو پر مخ خلاص وي توغوي پرې له ممبر خد نګ په څه چې نېشه د بنګ سلا، مۍ ناروا وي فرق نېشه کې د شرابو، بنګ په څه نه له خپل حاله خبر، نه د بل اورې په ټول عمر یې مبهوت و منګ په څه د پردو وفادارۍ کې دې شک نشته د خپل ولس سره کوي نیرنګ په څه له ملا او پیر دې څه په ژوند حاصل کړل له پوهنې نه د وخت کړې څنګ په څه په جرګو سره چې ستونزې هوارېږي ضرورت دی په وطن کې جنګ
اغزن رباطونه!
سید عبید الله نادر اغزن رباطونه څه اوږده، اوږده،مــزلــــونه دي او زه یم چې په هر لوري ، جنګونه دي ، او زه یم په قـــامت زمــــا د عمر، ســـــــر تر پایه د هجـــــــران هــم ګړنګونه دي، او زه یم لاروی د سخــــــتولارو یـــم، دي دَور کې څه اغـــــــزنې رباطـــــونه دي ، او زه یم د غمــــونو دریابــــــونو کې، لاهــــــو یم د دردونـــــو تــــــوفــــانونه دي، او زه یم چې غلــط کړم، خپل غمـــونه میکدې کې د ســـاقی په لاس جــامونه دي، او زه یم نور
ای خالقه
یا خالقه دعالم پرور دګاره پوهه علم اقرآء خو حق دانسان ده ته رحمن یې رب العالمین ! ته رانه لیرې کړې دا ډیرې بدرنګې بد مرغۍ بې ځایه بې حسابه یا خالقه یا عظیمه ته احد او یکتا یې هم صمد یې هم مهربان یې موږ ډیر ګناه کار بندګان یو بېشماره دلته استکبار استعمار ر اغلی دپوهې ضد لوی ښکرور ښامار راغلی کړی پلمې بې منطقه له ناچاره تورې تیارې دی ! خپرې په کلیو او بانډو لویو او غټو ښارو نو سیمې غرونو انزوا کې راګیر په ډاګه پاتې له ټول جهانه یا خالقه ته
تياره ذهنيتونه !
کال ۱۳۷۹پیښاور تیاره ذهنیتونه دلــــــــته بیدو کــــــې ، څوک بیدار نه پریږدی دلتـــه د ځان نه ، څوک هوښــــــیار نه پریږدي چي د پردي شاته ، دښمـــــــــــــــن کړي رسوا احســــــاس خــــــاوند ، او خبر دار نه پریږدي دلـــــــــــــــته دي لوبی ،مـــــــعرفت په ناموس دعلــــــــــــم و فن دلـــــــــــــته آثار نه پریږدي چي ترې نه ویره کړي ، په خـــــــوب کې غلیم د خپل دښـــــــمن د سترګو خــــــار نه پریږدي ذهنـــــــــــــــــــــــــــــیتونه دي ، ت
د اسرارو فهم !
دلتــــــــــــــه نغښتي ، په هر پاڼی حـــــــــکمتونه صـــــــــــــاحبــــد ل ته یي، پرانیســـــتی،دفترونه چي د زړه په ســــــــــــتر ګو، ګــوري دي ګلشن ته د عبــــــــــــــــــــــــرت په غـــــوږو، آوري آوازونه دلتـــــــــه هیڅ شئ، بــــی حکمــــته، پیــدا نه دی غواړي فهــــــــم د اســـرار ، عــــــــالی فــــــکرونه عبرت بین، له خـــــارو خــــسه ټــــــــــــکي اخلی غافــــــــــــــــلان په تغــــــــافل ږدي ، قــــــدمونه که عبرت سترګی ، څــوک خلاصی
زما دوه تصوفى او عرفانى شعرونه!
د زړه آئینه بی خودۍ کې می خبر ، له خــپله ځـــان کړې فصــاحت راته په برخــــــــــــه ، د بیان کړې چې د زړه په ســـــترګو، ووینم اســــــــــــرار آئینې ته می د زړه ، هـــر څـــــه عـیان کـړې تجـــلی د معرفت چـــې ، په کــــــې ویـــــــنم په حکمت کې داسي زړه ، راته روښــان کړې چې په زړه کې یې ، دټــول جـــــهان وي مینه داسي لـــوړه مرتــبه، د هر انســــــــــان کړې چې په سپــــینو جامو پټ او زړه یې تور وي را نه ل
غزل
د زړه په هـــــــدیــــره کی ارغــوان لــــــرمه زه یو لمر، بل آسمـــــان ټــــول کهکشان لرمه زه آسمان د زړه ته ګوره هسی ستوری پکی ښکاری رڼا ته یی چی ګــــــورې، پتنـــــګان لرمــــــه زه یو ستوری می جانان دی هسی مه وایه تنها یم دا ټوله مځکه زمــــا ده ټول آسمان لرمــــــه زه خالد به شم مه وایه څوک نه اخلی زمـــــا نوم اخر به نړیــــوال شم، لوی ارمـــــان لرمـــــه زه سمیع الله خالد سهاک مونتری، کالیفورنیا د می ۵، ۲۰۱۲ کال ۵ د می ۲۰۱۲
