سنځله

ددرېيمې ګڼې سرليکنه
څو مياشتې مخكې په كندوز كې د ښوونكيو د روزنې لپاره يوې نړېوالې نادولتي موْسې له اول نه تر شپږم ټولګي پورې د نوي كريكولم د كتابونو د تدريس لپاره يو لنډمهالى وركشاپ جوړ كړى و. په دغه وركشاپ كې ښوونكيو ته يواځې په دري ژبې د ليكل شويو كتابونو روزنه وركړل شوه. د وركشاپ د پاى ته رسېدو وروسته ځينو هغو ښوونځيو ته چې د تدريس ژبه يې پښتو ده هم د دري ژبې كتابونه لېږدول شوي دي او داسې ښكاري

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:57:40 م | سرليـــــــکنه | سرليكنه

زړه کې دساتلو څوک دي؟
دا كتاب راته په لاس راغى، ما چې ولوستو ډېر زيات مې خوښ شو، زړه مې غواړي طاهر بونيري صاحب سره ملاقات وكړم، خو دا ملاقات لږ ګران دى، ځكه چې طاهر صيب په بلوچستان كې مېشت دى او زه په پښتونخوا كې يم، خو خير ژوند ګران دى، چې ژوند وي، ملاقات به مو وشي، خو په ليك زه دې كتاب مجبوره كړم. ددې نه مخكې مې چرته په كتاب ليك نه دى كړى، دا لومړى كتاب دى، چې زه پرې خپل اظهار ليكم.

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:55:51 م | مـــــــــقالې | محمد ظريف خان، الايى هزاره

دپسرلي ادبي کلتوري ټولنېدغونډو درې مياشتنی راپور
د پسرلي ادبي او كولتوري ټولنه، چې د يو كال څخه راپه دېخوا يې په كندوز ولايت كې په ادبي كارونو پيل كړى، ورځ په ورځ يې د هڅو او فعاليتونو لمن د كندوز ولايت نورو ولسواليو ته پراخېږي او نوي نوي ګلالي شاعرانو ته په خپله ادبي غېږه كې ځاى وركوي.
ددې ټولنې شاعران تل هڅه كوي، ترڅو دغه ټولنه له هره اړخه پوره او غښتلې كړي او كوښښ يې كړى، چې د ادب دغه ګلبڼ تل تازه، سمسور او پسرلنى وساتي، خپلو ادبي غونډو ته وده وركړي او په ښكلو نغمو سره يې د مينه والو د ادبي ذوق تنده ماته كړي.
د پسرلي ادبي او كولتوري ټولنې غونډې د هرې پنجشنبې په ورځ په دوو بجو د دانش انګرېزي ژبې د زده كړې په كورس كې وي، چې دوه برخې لري: لومړۍ برخه يې نقد يا كره كتنې ته ځانګړې شوې او په دويمه برخه كې يې ازاده مشاعره كېږي، چې تراوسه يې له (45) څخه زياتې غونډې كړي، چې د غونډو لنډ ګزارش يې په لاندې ډول دى:

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:54:28 م | مـــــــــقالې | نور رحيم عاطف

په شمال كې خلك د قومي او ژبني تعصب پر اساس ځورول كېږي.
ايران په فرهنګي لحاظ په افغانستان داخل شوى دى، دوى له مخالفينو سره هم مرستې كوي. له مخالفينو سره داسې وسلې نيول شوي، چې په ايران كې جوړې شوي دي.
پوهنمل محمد معين مرستيال چې په ولسي جرګه كې د كندوز ولايت د خلكو وكيل دى. "سنځلې" مجلې ورسره په هېواد كې د امنيتي او بېلابېلو موضوعګانو په اړه مركه كړې، چې كټ مټ يې ستاسې مخې ته ږدو.

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:52:30 م | مرکې | مركه: ارچيوال

پياوړي شاعران » اٍره يوه لنډه کتنه
"پياوړي شاعران" د پښتو ژبې او ادب د معاصرې دورې د ستر ليكوال، ژبپوه، تاريخپوه او ادب پوه ارواښاد پوهاند صديق الله رښتين هغه په زړه پورې اثر دى، چې د پښتو ژبې او ادب په تاريخ كې يو ځانګړى مقام لري، كه څه هم دغه اثر د پښتو ادبي تاريخ نه دى، خو يوه په زړه پورې ادبي تذكره ده چې د پښتو ژبې د ادبي تاريخ په ليكلو كې يې سړى له اهميت او ارزښت څخه سترګې نشي پټولى.

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:47:44 م | مـــــــــقالې | عبدالظاهر شكيب

په چينارونو دې لمبې پورې شه
هايكو جاپانى شعر دى، د نوموړي صنف شاعران د خپل اواره توب او ګوشه نشينۍ له مخې د جاپان له نورو شاعرانو څخه بېل دي.
يو څه وخت كېږي، چې هايكو پښتو ادب ته لاره پيدا كړې ده. كه څه هم ځينې شاعران د وزن له مخې د نوموړي جاپاني صنف په ليكلو تر يو ځايه بريالي برېښي، خو په اصل كې چې هايكو كوم روح لري، هغه روح ورته زموږ شاعرانو نه دى وربښلى.

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:46:08 م | مـــــــــقالې | ذبيح الله احساس، بغلان

شېخ فريده پټه خوله دې بهتري ده
هسې خو نن سبا د هر چا په سينه د وېرې او هېبت تورې قفسې ګونډې وهلي، خو د اشرفي خواركي ګونه يې بالكل په زعفرانو لړلې ده. د تندي په اسمان خو يې د اوړي، ژمي تورو او ګورو ورېځو خپل څادر خپور كړى وي او د مخ په ګونځو ګونځو ليارو يې څاڅكي څاڅكي اوبه يو له بل سره د څڅېدو سيالۍ كوي. كله نا كله به يې د زړه د انغري تاو د سترګو كټوري بې وخته وخوټولې او نږدې د څنګ ملګري به يې هم دده له سړو اسوېلو په سمندر كې لاهو شو، چې اخر دا څه چل دى؟

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:44:49 م | مـــــــــقالې | ګل امېر شېدا

نشه يي توکي،شاعران او هنرمندان
رښتيا چې په ټولنه كې د هر ډول عادتونو او رواجونو د عملي كېدلو شاته يو تحريك پروت وي او په هغه ټولنه كې داسې كارونه ترسره كېږي، چې د انسان په ژوند باندې اغېز ښندي. مثلاً كه چېرې په يوه ټولنه كې علماء ډېر وي، نو د هغې ټولنې بې علمه خلك هم د ژوند په چارو كې د علمي مېتودونو نه كار اخلي او د ټولنې په هر اړخ اغېزه كوي. دلته موږ اوس د يوه ناوړه عمل نه سر ټكوو او د هغې په محركاتو غږېږو، چې هغه په هېواد كې د

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:43:05 م | مـــــــــقالې | شېرالله مراد، زرمت

Vox Pop دخلکو غږ
vox pops په نوي ژورنالېزم كې ځانګړى ځاى لري. په افغانستان كې د FM راډيوګانو په جوړېدا سره دلته د Vox Pop اهميت نور هم زيات شوى دى.
له Vox Pop نه ژورنالېستان دوه موخې لاس ته راوړل غواړي:

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:40:48 م | مـــــــــقالې | احمدالله ارچيوال

له ماريه سره مرکه
(ماريه)
اغلې ماريه، چې د المان د بشر د حقونو په كميسون كې د افغاني ښځو استازې ده، چې تر پېنځلس كلنې كډوالۍ وروسته هېواد ته تازه راستانه شوې ده، چې د سنځلې همكار قادر شاه ورسره په خارج كې د ژوند په اړه د زړه خواله كړې ده، موږ د دوى خبرې كټ مټ ستاسې مخې ته ږدو. (اداره)

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:38:51 م | مرکې | مركه: قادر شاه

په کندوز کې دساقي بای لرغونی جومات دچارواکيو پاملرنې ته اړتيا لري
په (1471) ميلادي كال كې سلطان حسين مېرزا د سلطان غياث الدين مېرزا بايقيرا زوى د عمر شېخ لمسى د امير تيمور كړوسي د هرات په ښار كې امارت ته ورسېد. سلطان حسين د خپل يوه وزير امير شېر نوايي په مرسته د مزار شريف ښار او د حضرت عليك پاك قبر جوړ او په 1494 م كال كې چې له 853ل كال سره سمون خوري خپل مشر زوى بديع الزمان ميرزا د بلخ او تخارستان د حكومت د چارواكي په توګه وګوماره.

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:36:21 م | مـــــــــقالې | غلام حېدر حېدر

په کندوز ولايت ې دښځو لاسي صنايع دودې په حال کې دي
مېرمن ضياء خانم، چې په يو لاس يې د ګنډلو څرخه تاوه وله او په بل لاس يې څرخې ته نيم ګنډل شوى كميس سيده كولو، وايي چې نهه اولادونه لري، مېړه يې موټروان دى او په يواځې ځان يې مېړه د كور لګښت نه شي پوره كولاى. هغه وايي چې خياطي ځكه زده كوي، ترڅو د كورنۍ اقتصاد ته اوږه وركړي.
ضياء خانم په كندوز كې د مروي فرهنګي او پرمختيايي ټولنې د خياطۍ په كورس كې شاګرده ده. دغه ټولنه چې د ايشياء فونډېشن په مالي لګښت جوړه شوې ده، 45 ښځينه روزونكې لري. په كورس كې اوسمهال 130 تنه ښځينه شاګردانې روزنه كوي

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:34:24 م | مـــــــــقالې | خبريال: رحمت الله مظلوم

دراتلونکي ماشوم جنس څنګه ټاکل کېږي؟
"د خپل اولاد جنس په طبيعي ډول وټاكئ" Choose the sex of your baby in the natural way د هغه كتاب نوم دى، چې مېرمن Hezee Chestermon Phillips ليكلى دى. په دغه كتاب كې مور او پلار ته هغه لارې چارې ور په ګوته شوي دي، چې د هغو په كارونې سره دوى كولاى شي نر اولاد وزېږوي.
دغه كتاب ښاغلي پوهنوال فلك نياز "صمدي" ژباړلى. سنځله هوډ لري، چې په راتلونكيو ګڼو كې دغه كتاب په قسط وار ډول د لوستونكيو د استفادې لپاره چاپ كړي.

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:32:53 م | مـــــــــقالې | ژباړه او لنډيز: پوهنوال فلك نياز "صمدي"

نجونې بايد څه وکړي؟
د يوې جينۍ كيسه، د هغې پخپله ژبه
زه مې د خپل مور او پلار يواځينۍ لور وم، نور دوه وروڼه (اشرف او نثار) رانه مشران او امجد رانه كشر و. پلار ته خو مې دومره ګرانه وم، چې هر وخت به يې (ناديه زوى) بللم. په هره خبره كې به يې زما نظر غوښتلو. غم به و او كه ښادي، زما خبره به يې شاته نه غورځوله. هرڅه به زما په خوښه كېدل

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:30:50 م | مـــــــــقالې | ســـالارزى

په مورنۍ ژبه ښوونه او روزنه او اغېزې يې
زده كړه د خداىج يو داسې ستر نعمت دى، چې د ښو او نېكو خلكو په برخه كېږي. زده كړه په يوه ټولنه كې د انسان موقعيت او ځاى تثبيتوي كه څوك د لوړو زده كړو خاوند وي، هغې ته په بشري ټولنه كې ځانګړى ځاى، عزت او درناوى موجود وي.

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:28:51 م | مـــــــــقالې | پوهنوال فلك نياز "صمدي"

دشعر په لټه
قلم او كاغذ مې راواخيستل
غوښتل مې يو خوږ انقلابي شعر "جوړ" كړم!
پاروونكي او پاڅوونكي الفاظ او جملې مې سره راغونډ كړل
د اّهنګدارو قافيو او رديفونو ښكلى دېوال مې ترې راوڅرخاوه!
د اوږده نظم په هره كړۍ كې مې څو تكرارېدونكي او ترجيعي بيتونه ورواچول.

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:27:13 م | مـــــــــقالې | حبيب الله رفيع

ډيموکراسي اژادي نه ده
موږ د بشريت د پرمختګ او حركت وروستي لارويان يو، موږ يې پېگښې او تقليد كوو، ځكه د تاريخ په اوږدو او د جغرافيې په بر كې يې همداسې ساتلي يو.
له بل پلوه موږ پخپله هم نه غواړو وپوهېږو او ويې منو، خو څرنګه چې په زوره په خاورينه كره كې ژوند كوو او له نورو انسانانو سره ګاونډيتوب لرو، نو ځكه مو د خپل ځان خوا ته راكاږي

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:25:46 م | مـــــــــقالې | ډاكټر نبيل پاكين

غوسه زما ژوند
اى زه هم عجيبه وم، د لښتې غوسه به مې خوښېده. د پوهنتون د لومړي ټولګي تر درېيم ټولګي پورې كه لښته به مې يو ځل غوسه ونه ليده، نو د ورځې ټول خيالات به مې ګډوډ و. لښته ډېره زر غوسه كېده او ډېره زر به بېرته پخلا كېدله، يوازې زه وم چې د لښتې د غوسه كېدو او پخلا كېدو ټول چلونه مې زده كړي وو. لښته به په يوه

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:24:19 م | لنډې کيسې | قـــادر شاه

دخوشال يو تصوفي شعر
په افغاني ټولنه او بهرنۍ نړۍ كې چې كله هم د خوشال بابا نوم يادېږي، د سړي ذهن ته يو توريالى، ننګيالى او د بزم او رزم شاعر لوېږي او همدا انځور د سړي په ذهن كې تداعي كېږي، يو ستر خوشال چې يو لاس كې يې قلم دى او بل لاس كې يې توره. په عامو ادبي نومونو او يادونو كې خوشال بابا د تورې او قلم د خاوند په نامه يادېږي او د يوه ملي مبارز او اتل په سترګه ورته كتل كېږي. پر دې خبرې ټول خوشال پوهان متفق دي، چې خوشال يو څو

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:22:12 م | مـــــــــقالې | پوهنمل محمد اسمعيل يون

که دماشې ګوته مو هېڅ نه وي نو څنګه به وي؟
خداى بښلى طاهر فرهاد پر 1385لمريز كال د غبرګولي په اتمه نېټه د دوشنبې په ماښام د وحشتناكې تروږمۍ په غېږ كې د يوې دردناكې ترافيكي حادثې ښكار شو او د تل لپاره يې د شعر نوښتګر قلم له هنري ګوتو څخه ولوېده او د پښتو ادب په سينه كې فرهادي جذبه خاموشه شوله او "زما د لاس كرښو كې ته يې" شعري ټولګه يې د پښتنو لپاره ميراث پرېښوده.

٢ / ١٠ / ١٣٨٥ هـ ل | 2006-12-23 19:20:26 م | مـــــــــقالې | محمد اسمعيل رحيمي زرملوال