رسنۍ

په افغانستان کې د مطبوعاتو بېخرته آزادي د ژورنالېزم مسلک ته يو ګواښ دى
په افغانستان كې د مطبوعاتو بېخرته آزادي مسلكي ژورناليزم ته ګواښ دى. زموږ زياتره ژورناليسټان د مطبوعاتو د آزادۍ چغې وهي، دوى داسې فكر كوي چې په ولسواكۍ كې ژورناليسټان څه چې يې زړه وغواړي او په چا پسې يې چې وغواړي، ليكلى شي، خو له اكاډميك پلوه دغه ډول آزادي د نړۍ په هيڅ هېواد كې شتون نه لري او سل په سلو كې د مطبوعاتو آزادي يو خيال دى چې هيڅكله هم د عمل جامه اغوستلى نه شي.

١٩ / ٤ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-07-09 09:05:53 م | ورځني يادښتونه | احمدالله ارچيوال

اسلام او ژورنالېزم
كله چې ژورنالېزم د انساني ژوند يو اړين ضرورت او په ټولنه كې مهم او كارنده رول لري نو ذهن ته دا پوښتنه راپيدا شي چې څنګه كېدلى شي اسلام په دې اړه اصول او لارښوونې ونه لري.

١٩ / ٤ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-07-09 08:11:35 م | ژورنالېزم | دانش كړوخېل

اخبار ليکنه څه شي ده؟
انساني ژوند په يوې ورکې پسې د لټون په پاز د اندېښنو په ساحل کې په منډو تېرېږي، دغه پلټنه د پنځ يوه ځانګړنه ده، د څښتن تعالى په دې ويړه نړۍ کې انسان د نويو خبرو او ناڅرګندو خزانو د ترلاسه کولو لپاره د څرک موندنې په موخه د ساينس، پوهې، لوړتابه پوړۍ وهلې او لار وهي چې يو شمېر حيرانوونکې لاسته راوړنې هم لري.

١٨ / ٤ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-07-08 06:28:00 م | چاپي ژورنالېزم | ليکواله: فرخنده هاشمي- ژباړن: عبدالمعيد هاشمي

د چاپي رسنيو نيمګړي اړخونه
که څه هم زموږ په هېواد کې ژورنالېزم ډېر اوږده پړاوونه تر شا پريښي، خو تل له يو لړ ستونزو لکه د تجربې د نشتوالي او تقليد ښکار ګرځېدلي. که چېرې څوک تېرې ژورنالېستيکي هڅې تر غور لاندې ونيسي، ډېر کم به د نوښت څرک ولګوي. دا مهال په لسګونو چاپي رسنۍ (ورځپاڼې، اوونيزې، جريدې، مجلې او مهالنۍ) خپرېږي، خو دا ټولې خپرونې د ورته والي ښکار دي. که له بازاره دوې يا درې مجلې راونيسئ، نو د سينما، سپورټ، اقتصاد، سياست، ادب، مرکې او نورې برخې به هره مجله ورته ولري، هغه د چا خبره که له ځينو مجلو پښتۍ (کميسونه) وباسئ، نو دا توپير به ګران شي چې دا سره بېلې مجلې دي.

١٦ / ٤ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-07-06 07:53:21 م | چاپي ژورنالېزم | سالار ناصر

یوه بښنه او سپيناوى
په سهوې سره د ليكوال او ژورنالېست ښاغلي احمد الله ارچيوال ليكنه د (ادب او ژورنالېزم) تر سرليك لاندې د ښاغلي عبدالغفور لېوال په نامه چاپه شوې وه، چې بښنه يې غواړو.

١٥ / ٤ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-07-05 08:09:32 م | ورځني يادښتونه | نجيب الله نايل

راپورتاژ څه شی دی؟
راپورتاژ يا د سترګو ليدلي حال هغه نكل يا راپور ته وايي چې بنسټ يې پر رښتينولۍ ولاړ وي.

١٥ / ٤ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-07-05 08:02:52 م | ژورنالېزم | محمدکريم نور

د خبري آژانسونو لړليک
په ټوليزه توګه په نړۍ کې درې ډوله خبري آژانسونه شتون لري.

٣ / ٤ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-06-23 08:48:36 م | ژورنالېزم | راټولوونکى او ژباړن: محمد صابر عزيز

دژورنالیزم اخلاق Press Ethics
مفهوم Meaning:
اخلاق څه شی دي؟ په اکسفورډ ډکشنري کې د اخلاقو مانا داډول بیان شوې چې:
“Rule of conduct recognised in certain limited department of human life.”

٣١ / ٣ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-06-20 03:58:17 م | ژورنالېزم | لیکوال: ډاکټر احسن اختر ناز- ژباړن: امیرجان وحید احمدزی

آيا رسنۍ له مافيا سره اړيکې لري!؟
په دې وروستيو کې د کونړ والي سيد فضل الله وحيدي په افغانستان کې پر رسنيو تور لګولاى دى چې له مافيايي کړيو سره اړيکې لري.

٢٨ / ٣ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-06-17 01:29:55 م | ورځني يادښتونه | نجيب الله نايل

د رواغجنې رسنۍ
د افغانستان رسنۍ هم د نورو ډېرو شتو په څېر له نورې نړۍ سره توپېر لري، په نوره نړۍ كۍ رسنۍ دا وس نه لري چې د يوې اداكارې تصوير د هغې له هوكړې پرته خپور كړي او يا دې يوه رسنۍ د يوې ادارې يا يو شخص په اړه داسې خبر خپور كړي چې د شخص او يا هم د ادارې د بدنامولو په موخه وي، دغسې كړنې كه ترسره شوي هم وي، نو همداسې پټې نه دي پاتې شوي، بلكې سر يې تر محكمو رسېدلى.

٢٨ / ٣ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-06-17 01:20:07 م | ورځني يادښتونه | حيات الله ګهيځ

څنګه کولاى شئ چې ښه انځور واخلئ؟
نږدې شئ:
د انځوريز ژورناليزم د ډګر پوه رابرټ کاپاکار وايي: ((که چېرې ستاسې انځور ښه نه وي، تاسې ورته نږدې شوي نه يئ.)) هماغه عمل او صحنې ته ننوځئ چې تاسې يې انځوراخيستنه کوئ. له زړه نازړه انځوراخيستنې څخه ځان وساتئ چې تاسې يې له وېرې له لېرې څخه انځور اخلئ. که چېرې ستاسې د څيزونو، عملونو او نورو د رانږدې کولو اسانتيا ولري، نو بيا چې څه غواړئ انځور يې واخلئ او رانږدې يې کړئ چې دغه کار يوه ستره اسانتيا رامنځته کوي.

٨ / ٣ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-05-28 09:14:55 م | انځوريز ژورنالېزم | ژباړن: نجيب الله نايل

محمد آصف شينوارى، د کره معلوماتو تر لاسه کوونکى ژورنالېست
د کره معلوماتو تر لاسه کوونکى ژورنالېست ښاغلى محمد آصف شينوارى دى، نوموړى د محمد يونس زوى دى چې پر ١٣٤٩ لېږديز لمريز کال په خپل آر وطن د ننګرهار ولايت د هسکې مېنې ولسوالۍ د شپولي د ((درس)) کلي د ملک محمداجان په کورنۍ کې زېږېدلاى دى او د شاوخوا پينځه ويشتو کلونو راهيسې د جلال آباد ښار د دويمې ناحيې د انګورباغ د سيمې په يوه کرايي کور کې شپې سبا کوي.

٣٠ / ٢ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-05-19 01:21:52 م | نننى ژورنالېست | نجيب الله نايل

په اوسنيو حالاتو کې د رسنيو رول
رسنۍ پر هر پړاو او ټولنه ژور اغېز لري، کله چې رسنۍ په مسلکي توګه او دخلکو ارادو ته پام عمل کوي، خپل ولس او ټولنه سمې لارې ته رهبري کوي، خو کله چې د دې پر عکس کار کوي، نو پايله يې هم سرچپه وي.

١٢ / ٢ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-05-01 08:06:35 م | ورځني يادښتونه | دانش کړوخېل

مطبوعات د دولت په چوپړ کې...
په کونړ کې مطبوعات د چارواکو تر اغېز لاندې دي، د ولسواکۍ بنسټيزو آرونو ته پاملرنه نه کېږي، د بيان آزادي پخپله د ژورناليستانو لخوا تروړل کېږي، د ازادو خبري رسنيو مسوولين بايد له خپلو ګمارل شويو ژورناليستانو څخه تضمين واخلي تر څو په دولتي ادارو کې دندې ترسره نکړي او که د ژورناليستانو ژوند له دواړو لوريو خړوبېږي، نو بيا خو به د بيان ازادي خامخا د چارواکو په زنځيرونو تړلې وي.

١١ / ٢ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-04-30 05:49:21 م | ورځني يادښتونه | محمداکرام ماموند

لكه خوبونه چې اوبه يوسي...
يادونه: دلته په دې سيمه كې د ژرورناليزم په برخه ځينې ازمېيښتكارې څېرې شته چې په لاندينيو خبرو كې به ډېرې د هغوى په اړه ناسمې وي، مګر هغوى بايد د پارېدو پر ځاى د هغو كسانو لاس و نيسي چې تل يې له دې سپېڅلي مسلك نه ناروا ګټه پورته كړې ده.

١١ / ٢ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-04-30 05:43:29 م | ورځني يادښتونه | كمر

ميرويس رحيمي، انځوريز ژورنالېزم ته ژمن ژورنالېست
خپل مسلک ته ژمن د ښکلې ځوانۍ، ښو اخلاقو او د هغه د چا خبره د ښه ټيپ و ټاپ څښتن ښاغلى ميرويس رحيمي يادوم. ميرويس رحيمي چې د رحيمي تخلص يا دويم نامه تر څنګ د وردګ يو همغاړى نوم هم ږدي، د الحاج عبدالمنان وردګ زوى دى چې د 1357 لمريز کال د زمري د مياشتې پر اته ويشتمې نېټې د افغانستان په پلازمېنه، زړه او شاهي ښار (کابل) کې زېږېدلاى دى. نوموړى د وردګ ولايت د جغتو د سيمې اصلي اوسېدونکى دى، په قوم خرم خېل دى او اوسمهال د ننګرهار ولايت مرکز د جلال آباد ښار په دويمه ناحيه کې اوسېږي.

٢ / ٢ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-04-21 12:37:16 م | نننى ژورنالېست | نجيب الله نايل

د چاپی رسنېو ډولونه
دژورنالستيکو آرونو له مخې رسنۍ په درې برخو ويشلای شو.
۱- چاپي خپرونې (پرنټ ميډيا)
۲- غږيزې او تصويري خپرونې (راډيوتلويزيون)
۳- برېښنايي خپرونې (انټرنېټ،وېب پاڼې)

٢ / ٢ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-04-21 10:19:47 م | ژورنالېزم | لال پاچا ازمون- له لمن ويبلاګ څخه

له اسلام سره دلوېدیزو رسنېوچلند؛ رسنیزتهذیب تر پوښتنې لاندې راولي
دا مهال اروپا او لويدیځ په نړيواله کچه د تهذىب بېلګې ګڼل کيږي، په تېره بېاهغه هېوادونه چې د دریېمې نړۍ د هېوادونو په نامه ياديږي .
دغه هېوادونه که څه هم د اروپا او لويدیځ تهذيب تر نورو ډېر ښه پېژني او په اړه يې معلومات لري، خو له دې امله چې څه يې په لاس کې نشته او واکمنان يې هم د همدغې نړۍ لاسپوڅي دي، په دې اړه څه نه شي ويلاى.

٢ / ٢ / ١٣٨٧ هـ ل | 2008-04-21 10:16:47 م | ورځني يادښتونه | حقمل ستانکزی- له لمن ويبلاګ څخه

د ژورناليزم معمولي ژبه JOURNALISM COMOMON LANGUAGE
To Cover a Story: کله چې يوه خبري ناسته يا کومه پېښه او يا هم کومه خبري موضوع ليکئ او يا د هغه راپور ورکوئ، دېته د پروګرام کوور کول (تر پوښښ لاندې نيول) وايي.
In–Depth Coverage of: د يوه خبر يا پېښې ژور څېړلو او تحليلولو ته وايي.

٧ / ٦ / ١٣٨٦ هـ ل | 2007-08-29 08:49:25 م | ژورنالېزم | محمد صابر عزيز

د ژورناليزم او ميډيا ډولونه Types of Journalism and Media
خپرنيز ژورناليزم Broadcast Journalism: هغه ژورناليزم ته ويل کېږي کوم چې د ټلويزيون او راډيو له لارې خپرېږي.
چاپي ژورناليزم Print Journalism: هغه ژورناليزم ته ويل کېږي کوم چې د چاپي رسنيو له لارې خپرېږي، لکه ورځپاڼه، مجله او نور.
پرليکه ژورناليزم Online Journalism: هغه ژورناليزم ته ويل کېږي کوم چې د انټرنېټ له لارې خپرېږي.

٣ / ٦ / ١٣٨٦ هـ ل | 2007-08-25 07:43:09 م | ژورنالېزم | محمد صابر عزيز