tolafghan.com
ټول افغان لومړي مخ ته

 ډېرځليزې پوښتنېډېرځليزې پوښتنې   لټونهلټونه   د غړو لستد غړو لست    کاروونکو ډله  کاروونکو ډله    د نوم ثبتولد نوم ثبتول 
 د پېژندنې څېرهد پېژندنې څېره    خپل شخصي پېغامونه وګورئ خپل شخصي پېغامونه وګورئ   ننوتنهننوتنه 

درسول الله صورت اوسیرت (دشمائل ترمذی پښتو شرحه )
پاڼي ته لاړ شئ شاته  1, 2, 3, ... 10, 11, 12  مخکي
 
نوې موضوع پېل کړئ   موضوع ته ځواب ورکړئ    tolafghan.com دفورم سر ته   -> اسلام، اسلامي شرعه او د اسلام تاریخ
شاته موضوع وګورئ :: مخکې موضوع وګورئ  
ليکوال پيغام
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٤   شنبه   سپتمبر   22, 2010 8:32 am    عنوان   : Reply with quote

بسم الله الرحمن الرحيم

الحمدلله وسلام على عباده الذين اصطفى
قال الشيخ الحافظ ابوعيسى محمدبن
عيسى بن سورة الترمذى

________________________________________
ژبـاړه او خــلاصـــه : ټولې ستاينې اوتعريفونه يوازې دالله له پاره دي اوسلامتي دخداى جل جلاله دې په هغوبندګانووي چې هغوى غوره كړل شوي دي '' په نوروباندې '' (پيغمبران) شيخ اوحافظ ابوعيسىٰ محمدبن عيسىٰ بن سوره الترمذى رحمه الله ويلي دي. :
دتسميې اوتحميدبحث:
الحمدلله
پخواني علماء اومصنفين دكتابونوپه پيل كې "بسم الله" او"الحمدلله" خامخا راوړي ،چې ځينې لاملونه اووجوهات يې په لاندې ډول بيانيږي :
1 - دقرآنكريم تقليد:ځكه دقرآنكريم په پيل كې هم بسم الله اوالحمدلله راغلې دي .
2 - دبسم الله اوالحمدلله په غوره كلماتوسره تيمن اوبركت ترلاسه كول.
3 - دهغه حديث دپيروي اواتباع له پاره چې په هغه كې راغلي : كوم كار ياكومې خبرې چې په بسم الله ياالحمدلله سر پيل نشي هغه به ناقص اوبې بركته وي .





4 - دسلفوعلماؤ تقليد.
5 -
دامام الترمذى رحمة الله عليه دالنډه خطبه دقرآنكريم ديوه ايت شريف ديوې برخې اقتباس ده، په سورة النمل كې راځي: [قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلاَمٌ عَلَى عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَى آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ] .اوس شارحينوپه دې خطبه كې پوښتنې اوځوابونه راپورته كړي دي چې مصنف ((الحمد)) معرفه ويلې او((سلام)) يې نكره ويلې داولې؟يوه شارح يوځاى دې پوښتنې ته ځوابونه ويلي دي يويې داسې دى چې په "الحمدلله" كې دالله تعريف ويل شوى ده اوثنا اوپه ((سلام)) كې په انبياوو سلامتيا ويل شوې ده نودالله اودهغه دبندګانو په منځ كې دتوپير له پاره مصنف الحمد معرفه اوسلام نكره راوړى دى اوس دځواب له صحت اونه سموالي سره زماكار نشته ځواب به سم وي خودتعجب ځاى دادى چې همدې شارح وروسته ويلي دي چې داخطبه ديوه ايت اقتباس ده ؛ نوايت خودالله خبري دي مصنف له قرآن سره دمينې اومحبت په خاطرايت شريف راخيستى دى اوپه اقتباس كې خوڅوك تغيرنشي كولى كه تغير وكړل شي بيااقتباس اقتباس نشو.
نوښه خبره داده چې مونږپه دې خطبه كې په دې حيثيت خبرې وكړوچې دادقرآنكريم ديوه ايت برخه ده اوهلته چې كوم شكونه اوپوښتنې راولاړيږي هغه ځواب كړو.
دحمدله پاره علماوومختلفې جملې كارولې دي لكه دكتابونوپه خطبوكې چې ليدل كيږي امام ترمذى دلته له هغوخطبو نه يوډول هم نده راخيستې او داايت يې اقتباس كړى دى، ددې وجه داده چې خداى جل جلاله خپل پيغمبر ته دحمد ويلوكومې جملې ښوولې وې هغه دحمد ترټولوغوره اوبهترې جملې دي، خداى جل جلاله خپل پيغمبرصلي الله عليه وسلم ته وايي: [ وقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلاَمٌ عَلَى عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَى آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ ] نوځكه مصنف داايت شريف اقتباس كړ






وَسَلاَمٌ عَلَى عِبَادِهِ
دلته سلام نكره راوړل شوى ځكه په نكارت سره تعظيم پيداكيږي لكه په [هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ] كې اوداراز په نكارت كې تعميم هم افاده كيږي لكه "تمرة خيرمن جرادة" نومعنى داشوه چې ډېره لوړه اوعامه سلامتيا دې وي په غوره بندګانو دخداىجل جلاله

الَّذِينَ اصْطَفَى

له غوره بندګانو څخه مراد ټول هغه بندګان دې چې خداى جل جلاله دنوروعاموبندګانو په منځ كې غوره كړي دي اوفضيلتونه يې وركړي دي لكه انبياء عليهم السلام ،ملائكې اودټولوانبياوو پيروان اوخپلوان ،نوپه دې جمله كې رسول الله صلي الله عليه وسلم ،دده كورنۍ ،اهل بيت اوټول صحابۀ كرام داخل شول .
دلته يوه بله شبه هم شته هغه داسې چې امام النووى اوځينې نوروعلماؤويلي دي چې دسلام افرادمكروه ده بايدخامخا صلوة ورسره ذكركړل شي ځكه په قرآنكريم كې راغلي دي چې [يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا]
دې شبهې ته داځواب شوى چې دمصنف خطبه اصلاً رواجي اودعامو علماوو په څېرخطبه نده بلكې دادايت اقتباس دى علامه عبدالروف المناوى رحمه الله تعالي وايي: ډېرعلماء دانه مني چې دسلام افرادمكروه دى لكه امام ابوالفضل ابن حجر اوالشيخ الجزرى . اوبل داچې مصنف ته به دكراهت خبره نه وي ثابته نوځكه يې يوازې سلام راوړى دغه راز مصنف دخپل كتاب په مختلفو ځايونوكې سلام اوصلوة دواړه راوړي دي دلته يې هغه كارونكړ اوايت يې راوړ څودقرآنكريم دايت تلاوت هم وشي اوخطبه هم وويل شي .





يوبل اعتراض داكيږي چې امام ابوداود په خپل سنن كې يوروايت راخيستى په هغه كې راغلي دي چې هره خطبه چې په هغه كې تشهد (اشهدان لا اله يااشهد ان محمد...) نه وي هغه داسې ده لكه جزام وهلى لاس نومصنف بايدتشهد ويلى وى! ددې ځواب دادى چې مصنف به ددې خطبې دليكلو پرمهال په خوله تشهد ويلى وي نوليكلو ته يې اړتيا نه شوه پېښه اوياداچې دابوداود په روايت كې دنكاح خطبه مراد ده دكتابونو اورسالو خطبې ندي مراد ځكه خو امام ابوداوددغه روايت په كتاب النكاح كې راوړى دى.
دې اعتراض ته دځينو خلكو داځواب چې داحديث كمزورى دى ؛سم نده ځكه په فضائلو كې په ضعيف حديث هم عمل كيدلى شي اوپه دې باندې علماوو تصريح كړې ده . او د وسلام على عباده ...جمله دلته دانشاء په معنى اخيستل كيږي يعنې دلته دخداى نيكوبندګانو ته دعامراد ده اخبارندى اوكه فرضاً اخبارمراد كړل شي بياهم كومه بدي نه راځي خو داخبارپه صورت كې دايوه پوښتنه رامنځته كيږي چې انبياء (عليهم السلام) خودخداى په لاره كې له هرچازيات كړېدلي اوزورېدلي دي ؛ نوبيادسلامتياخبره سمه نشوه ؟ ځواب داده چې انبياء کړيدلي اوځورېدلي دي خودنبوت دمنصب په سرته رسولو كې پاته نه دي راغلي بلكې په دې لاره كې يوه زره مخالفت هم ندى ورنه شوى نوکه دهرڅومره ربړوپه ګاللوسره که مسؤليت سم سرته ورسول شي بیاهم دسلامتيامعنى خوندي شوه !!
دلته انبياء د(عباد) په صفت سره يادكړل شوي دي .اوديوه بنده له پاره عبديت ترټولو غوره صفت دى آن تردې پورې چې علماء ليكي : دنبي له نبوت اورسالت نه هم دهغه دعبديت صفت غوره دى ځكه دعبديت دصفت په صورت كې دهغه تړاوله الله جل جلاله سره وي اودرسالت دصفت په صورت كې يې اړيكي له مخلوق سره وي .
لكه په قرآنكريم كې چې رسول الله صلي الله عليه وسلم دعبدپه صفت سره يادشوى دى دسورت كهف په لومړي ايت كې راځي :[ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنزَلَ عَلَى عَبْدِهِ الْكِتَابَ وَلَمْ يَجْعَل لَّهُ عِوَجَا ]دلته دعبداضافت الله جل جلاله خپل ځان ته كړى دى دااضافت تشريفي




اوتكريمي بلل كيږي دلته دمصنف په خطبه كې هم اضافت تكريمي اوتشريفي دى [عَلَى عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَى] پټه دې نه وي چې اضافت هرځاى تشريفي اوتكريمي نه وي په دې ځايونوكې چې مونږ يادكړل خارجي قرائن داښيى چې اضافت دلته تشريفي دى ځكه په نورو ځايونوكې دعبدياعباد اضافت راغلى خو تشريفي اوتكريمي نه دى لكه په :[ ثمبَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَّنَا أُوْلِي بَأْسٍ شَدِيدٍ فَجَاسُواْ خِلاَلَ الدِّيَارِ]دلته له عباد نه مرادبخت نصراودهغه ملګري دي اوپه دې اضافت كې تشريف اوتكريم نشته.
مونږ وويل چې له (عباد) نه مرادټول انبياء دي په خطبه كې د مصنف له داسې ډول عموم نه كاراخيستل مونږ ته يوه باريكه اولطيفه اشاره په لاس راكوي هغه داسې چې له خطبې نه به مونږ ته په اجمالي توګه دامعلومه شي چې خداي جا جاتاه ټول انبياء (عليهم السلام) غوره اوښه انسانان پيداكړي وو له دې وروسته چې دحضرت محمد صلي الله عليه وسلم داخلاقو اوشمائلو بحث پيل كيږي له هغه نه به داثابته شي چې پيغمبرصلي الله عليه وسلم ته څومره خصوصيات وركړل شوي وو!!!
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
و.افغان
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 20 مارچ   2006
ليکنې: 1764
ځای: د رب جلاله پراخه ځمکه

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٤   شنبه   سپتمبر   22, 2010 9:07 am    عنوان   : Reply with quote

ډېر محترم او ګران ورور حامد صاحب:
السلام عليکم ورحمة الله وبرکاته.
ما شاء الله، ډېره ښکلې لړۍ مو پيل کړېده، د امام ترمذي په دې قيمتي کتاب کې د پيغمبر صلی الله عليه وسلم د لوړ عالي کردار او لا مثاله او ښکلو اخلاقو بيان په ډېر
لوړ معيار کې شوی دی.

محترم حامد صاحب ډېر محظوظ دی، چې د داسې يوه مبارک کتاب ژباړه او خدمت
يې په نصيب شوی دی.

جزاک الله أحسن الجزاء وأفضله وأوفاه، وبارک رب العالمين في وقتک وعمرک، وختم
لنا ولکم بالخاتمة الحسنة.

په درنښت
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ بريښناليک ولېږئ د ليږونکي ويب پاڼه وښاياست
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٥   شنبه   سپتمبر   23, 2010 5:23 am    عنوان   : Reply with quote

وهاج صاحب ستاسو له نطر څرګندونی نه مننه
اوددی موضوع دمهمو موضوعاتو په کتار کی
له نښلولو نه مو هم ډیره مننه الله مو تل خوشاله
اوسوکاله لره
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٥   شنبه   سپتمبر   23, 2010 5:33 am    عنوان   : Reply with quote

.

قال الشيخ الحافظ:
ددې جملې په اړه شارحينو دوه رايې ليكلې دي يوه داچې دادمصنف رحمه الله خبره نده بلكې دده كوم شاګرد چې له ده نه يې داكتاب روايت كړى دهغه زياتونه ده دغه




شاګردځينو شارحينو ابوالعباس محمدبن محبوب المروزى (مړ ۳۴۶هـ) يادكړى دى اوبله رايه داده چې دادمصنف ويناده .په لومړۍ رايه كې دااشكال شته چې په اصولواومتونوكې څوك داډول تغيرات نه كوي، ډېرځله ليدل شوي چې په متن كې غلطۍ اوتحريفونه وي نوتصحيح كوونكى هغه له منځه نه وړي بلكې تصحيح كوي يې. بناءً دادمصنف قول اوويناده اوپه دې صورت كې بياډېرملايي شكونه اواعتراضونه راپورته كيږي چې دهغو ځوابونه ضروري دي .لومړى دكلام تصدير دغائب په صيغه سره ځكه شوى ده چې دادمخكنيو علماوو عادت وو چې هغوى د(انا) له ضميرسره مينه نه لرله اوخپلې خبرې يې په "اقول " سره نه پيل کولې اوياخوبه دكتاب له تكميل وروسته خطبه


ليكل كيده نوكله چې مقول مخكې موجودوي دهغه له پاره دغائب صيغه (قال) راځي اوياپه دې موخه چې دده ډېره هيله وه اوقوي اميديې لاره چې داخبرې به دخداىپه فضل سره كوي اويايې تفاولاً داسې ګڼله لكه داخبرې يې چې ګواكې پوره كړي ځكه اوس دغياب صيغه ورته كاروي.
بل اعتراض داده چې مصنف رحمه الله تعالي ځان ته ولې دالشيخ اوالحافظ القاب وركړي دي؟ددې له پاره يوځواب دادى چې دادواړه لقبونه دده شاګردانوزيات كړي دي مصنف يواځې دومره ويلي : قال ابوعيسى... خودلته هغه زموږ مخكينۍ ياده كړې نيوكه بياسرراپورته كوي چې په اصولواومتونوكې تغيرات اوتداخل نه كيږي نوداسې بايد وويل شي چې داالقاب كه مصنف له خپله ځانه سره ليكلي وي هم كومه بدي نشته اوداپه دې موخه چې خلك باوراوعتماد پرې وكړي اويادتحديث بالنعمة په توګه لكه امام بخارى هم په ځينې ځايونوكې له ځانه سره الحافظ ليكلى دى اويالكه يوسف  چې دمصر باچاته وويل: [ اجْعَلْنِي عَلَى خَزَآئِنِ الأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ]




وروستۍ نيوکه داده چې داكه دمصنف خبروي اوكه دهغه دشاګرد زياتونه ؛په كارخوداوه چې له بسم الله اوالحمدلله مخكې يې راوړې وى ځكه هغه خو هم دمصنف دوينا برخه ده .ځواب داده چې هغه په هرصورت كې دتقدم غوښتني لري ځكه تيمن اوتبرك په پيل كې ترلاسه كول په كاردي اوبل اساسي ځواب دادى چې دلته دې ته اړتيا ده چې داوروسته حديث اسناد ته ضرورت لري اوبايد داواضحه كړل شي چې داحديث چاروايت كړى دى بسم الله اوالحمدلله دې ته ضرورت نلري چې يوه قائل ته يې اسناد وكړل شي.

شيخ اوحافظ چاته وايي؟
شيخ ديوه فن كره ماهرته وايي داسې چې خلك دده په علم باور اواعتمادلري له دې وروسته دصحيح قول له مخې دعمرتحديدشرط نه دى.دلغت لوى امام الراغب الاصفهانى وايي:شيخ په اصل كې دپاخه عمرسړي ته وايي خووروسته يې دپاخه علم لرونكوله پاره استعمال زيات شوى دى اوهرهغه چاته شيخ ويل كيدى شي چې هغه دډېراوكره علم خاوندوي .امام بخارى لاتنكى زلمى ؤچې لويوعلماووله هغه نه درواياتو ليكل اواوريدل پيل كړل دحديثو سترامام اسحق بن راهويه دحديثوزده كوونكو ته وويل چې له دې ځوان نه حديث ليكئ اواورئ! ځكه كه دى دامام حسن البصرى په زمانه كې واى دهغه به هم ده ته اړتياپيداشوې وه.








دحديثو په فن كې دبوختو خلكو
له پاره دالاندې القاب كارول كيږي:

"طالب" هغه چې دحديث په فن كې يې نوى پيل كړى وي اومبتدي ته طالب وايي. "محدث" محدث هغه دى چې روايتونه يې كړي وي اودحديثو په اړه درايت اوپوهه هم لري
"الحافظ " دحديثو په فن كې له الحافظ نه مراد دحديثو حافظ دى نه دقرآنكريم حافظ اوحافظ هغه چاته ويل كيږي چې سل زره حديث يې متناً اواسناداً ياد وي.
"الحجة " الحجة هغه چاته وايي چې درى سوه زره احاديث يې متناً اواسناداً يادوي "الحاكم" الحاكم هغه چاته وايي چې ټول حديث يې يادوي..
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : جمعه   سپتمبر   24, 2010 6:18 am    عنوان   : Reply with quote

.

.


دابوعيسى كنيت:

ملاعلى قاري په جمع الوسائل كې ليكلي چې دچازوى عيسى نوميږي نوهغه ته په كارنه دي چې ځان ته دابوعيسىٰ كنيت غوره كړي ځكه په يوه روايت كې راځي چې يوه صحابي ځان ته دابوعيسىٰ كنيت غوره كړى ؤنوچې كله حضرت رسول الله صلي الله عليه وسلم واوريد ويې ويل دعيسىٰ پلارنشته، ملاصاحب ليكي چې داكراهت په ابتدايي وخت كې ده اوكه يوڅوك په دې كنيت سره شهرت پيداكړي بيايې په دې كنيت سره يادول مكروه نه وي لكه دامام ترمذى په كنيت سره چې ټول علماء كرام متفق دي اوټول يې دتميز له پاره په ابوعيسىٰ سره يادوي ځكه په حديثوكې دالترمذى په نامه نورامامان هم شته اوځينې شارحينوليكلي چې له شهرت وروسته له دې كنيت نه كراهيت ختميږي اوويل كيږي چې دمغيره بن شعبة رضي الله عنه كنيت هم ابوعيسى ؤاوحضرت رسول الله صلي الله عليه وسلم هم په دې كنيت سره يادكړى دى.ابن الاثير په الكامل فى التاريخ كې دحضرت مغيره بن شعبة رضي الله عنه په ژوندليك كې کاږي چې په ده باندې رسول الله صلي الله عليه وسلم دابوعيسىٰ كنيت ايښى ؤاو وروسته حضرت عمربن الخطاب رضي الله عنه دابوعبدالله كنيت پرې كيښود.والله اعلم





دعائيه جمله:ه
دهندچاپ يوې زړې نسخې له مخې دخطبې په پاى كې د((رحمة الله عليه )) دعائيه جمله هم ليكل شوې ده.اوداجمله دشمائل ترمذى په يوه بله نسخه كې هم راغلې ده چې هغه دمكې مكرمې چاپ دى اوديوه عرب عالم سيدبن عباس الجليمى په تحقيق سره چاپ شوې ده، ګومان كوم دمكې مكرمې ددې نسخې اساس هم دغه هندي نسخه ده ځكه ده په مقدمه كې يوه هندي نسخه ياده كړې ده . په هرصورت له ماسره په موجودوشپږو اوو نسخوكې دادعائيه جمله نشته اونه كوم شارح ددې جملې يادونه كړې ده اوزه ګومان كوم چې دادنشتوالي صورت يې قوي دى اوكه نه دمصنف دخطبې په څېړنه كې ځينې خبروته صدمه رسيږي .
ماددې جملې يادونه ديوه بل غرض له پاره وكړه چې هغه دترحم اوترضى مسئله ده.امام نووى رحمه الله دمسلم دشرحې په مقدمه كې ليكي : دحديثودكاتب اوليكوال له پاره مستحب ده چې كله دالله جل جلاله نوم ليكي بايدد (عزوجل).(تعالى) ياسبحانه وتعالى جمله ورسره وليكئ اويادېته ورته نورې جملې ،اودارازبايد درسول الله صلي الله عليه وسلم له نامه سره هم پوره (صلى الله عليه وسلم)وليكئ اوپه مقطعه حروفو يايوه جمله دې كفايت نه كيږي، دصحابي له نامه سره هم بايد(رضى الله عنه) وليكئ اوداراز مستحب ده چې له هرعالم اولوى انسان سره دترضى ياترحم جمله وليكل شي كه فرضاً له كوم كتاب يابل ځاى نه داسې څه رااخلي چې په هغه كې دالله عزوجل يارسول الله صلي الله عليه ولم اوعلماورحمهم الله تعالى نومونه وي اوهلته داجملې نه وي ليكل شوې بايددى يې له ځانه څخه ورزياتې كړي ځكه داجملې خو دروايت برخه نه وي بلكې دعائيه جملي وي. امام النووى رحمه الله ليكي چې كاتب بايدددې جملوپه تكرار ستړى نشي اوكه نه له لوى خيرنه به بې برخي پاته شي امام النووى رحمه الله داخبره په خپل يوه بل كتاب ''الاذكار'' كې هم كړې ده.



دځينې علماوو داخبره چې (رضى الله عنه)په صحابه كرامو او(رحمه الله تعالى) په نوروعلماوو پورې خاص ده؛ سمه نده، دلته دجمهورو خبره په ځاى اوسمه ده هغه داچې له ټولو نيكومسلمانانوسره دترضي اوترحم دواړه جملې ويل كيداى اوليكل كيدى شي لكه دقرآنكريم په سورة البينة كې چې دعامو مسلمانانو يادونه شوې اوالله جل جلاله دترضي جمله ورسره ويلې ده.[ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ 7 جَزَاؤُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَّضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ 8]اوكه يوصحابي دابن فلان په نامه سره يادشوى ؤاودامعلومه وه چې پلاريې هم صحابي مسلمان ؤنودترضي په جمله كې بايددتثنيې ضمير وكارول شي لكه :حضرت ابن عمر(رضى الله عنهما)ابن عباس،ابن الزبير،ابن جعفريااسامه بن زيدرضي الله عنهم.
علماء ليكي چې تيروسلفوعلماوورحمهم الله تعالى دامت دخيرښيګڼې له پاره ډېرلوى ،لوى كا رونه كړي دي نودسليم طبيعت خاوندان اوهوښيارخلف بايداقلاً دهغوى دښيګڼواواحساناتوپه بدل کې دهغوى تعظيم اواحترام وكړي هغوى په ښه خوله يادكړي اونيكې دعاګانې ورته وكړي، ددې امت دپوهانو اوزده كوونكو دالاره وه اواوس هم بايدهيره نكړل شي ځكه اروپايانوداسې لاكړي دي چې ديوه ورك عسكرپه يادكې يې لوى يادګاري څلى جوړكړى دى اودنوموركوخلكواحترام ته قائل دي نوزموږ دامت هرفردبايدداحسان كوونكو احسان هيڅكله هيرنكړي اوهغوى بايدخپل محسنين په ښه خوله ياداونيكې دعاګانې ورته وكړي په داډول ذكرجميل اوښويادونوسره لوى څښتن دمسلمانانو ستاينه كړې ده اوپه قرآنكريم كې وايي:[ وَالَّذِينَ جَاؤُوا مِن بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالإِيمَانِ وَلاَ تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلاًّ لِّلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَؤُوفٌ رَّحِيمٌ ] (سورة الحشر۱۰ايت)
داراز دهغومنكرينو اوكفارو يادونه هم په قرآنكريم كې راغلې چې دهغوى وروستنيو په مخكنيو لعنتونه ويلي دي اودهغوى دانكار اوسرټمبګي يادونه شوې ده. كلما دخلت امة لعنت اختها.




دمعذرت په وړاندې كولوسره دومره بايدووايم چې په دې اړه موخبره ځكه اوږده اودومره وغځوله چې نن سباځينې داسې ليكوالان اوپوهان شته چې هغوى دختيځ پوهانو اومسشرقينوپه تقليددسلفولوى علماء اوددې امت دسترو محسنينو نومونه دومره په سپكه توګه يادوي لكه دوړو ماشومانو نومونه اوياته به وايي چې دابيخي عادي خلك وو.اوحال داده چې دهغو علماوو دهڅو په بركت نن موږ ته داسلام نعمت اودهغه اړوند ټول علوم رارسيدلي دي اودهغوى په روښانه عقلونوسره نن نړۍ ځلانده اوښكلې ده فرضى الله عنهم وجزاهم عنا خيرالجزاء.
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  :   شنبه   سپتمبر   25, 2010 6:19 am    عنوان   : Reply with quote

.

(۱)


بــَابٌ مَاجَــاءَ فِىْ خٌَلْــقِ رَسٌــوْلِ
اللهِ صـــلي الله علــــيه وســـــلم

دالفاظو تشريح اونحوي څېړنه
باب
دكتاب ديوې برخې خبروته باب وايي .كتاب داسې ده لكه جنس،باب لكه نوعه اوفصل لكه صنف داسې دى دلته دكتاب په باره كې يومعقول شى له محسوس سره تشبيه كړل شوى دى نوكتاب ديوه كورپه څېردى چې په هغه كې خوني وي دلته هره نوعه دمسائلو يوې خونې ته ورته ده اوددې نوعې دپيل خبرې دخونې دباب اودروازې په څېردي.علامه عبدالروف المنادى دابوداود دشارح ابن محور په حواله ليكي چې دباب تورى دتابعينو په زمانه كې كارول شوى دى اوترننه پورې يې لا خلك كاروي .په نحوي تركيب كې دباب دتوري له پاره څواعرابونه راتلاى شي لومړى رفع په دې صورت كې به (ماجاء) ته مضاف شي اودارفعه به يې په خبريت بناء وي اومبتدابه يې محذوفه وي يعنې




:هذا باب ماجاء فى .... اوياخو پخپله (باب ماجاء)مبتدااوخبربه يې محذوف وي چې هذا الكلام الاتى.
اوياخو باب بايد منون وويل شي اودهذا له پاره خبرشي دابه مستقله جمله اودماجاء فى خلق... به مستانفه جمله شي اودتعداد په توګه يې سكون هم راغلى دى چې بيااعراب نلري.
خلق:
دخاء په فتحه اودلام په سكون سره مرادده دادانسان بدني جوړښت ته وايي اويادهرشي جوړښت ته خَلُق اوخلقت وايي لكه [فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ ]
اوخُلُق دخاء اولام په ضموسره يادخاء په ضمه اودلام په سكون سره انساني خويونو ، عادتونواواخلاقوته وايي : دامام الترمذى په داپورتني عنوان كې لومړى خلق مراد دى هغه چې دانسان دبدني جوړښت په معنى ده.
مصنف رحمه الله درسول الله صلي الله عليه وسلم دبدني جوړښت اوخلقت په اړه راغلي احاديث دهغه داخلاقو اوشمايلو په حديثونو باندې ځكه مخكې كړل چې اصلاًبدني خلقت په وجودكې مخكې رامنځته كيږي اووروسته بيااخلاق اوشمايل راځي اوياخوظاهري وجودپه اخلاقو دال، وي ويل كيږي چې ظاهردباطن عنوان دى .
رسول الله صلي الله عليه وسلم
رسول الله دحديثو اودشريعت په كتابونوكې دحضرت محمدصلي الله عليه وسلم نوم ګرځيدلى دى امام الشافعى رحمه الله تعالي وايي چې يواځې رسول ويل مكروه دي بايد خامخا رسول الله وويل شي.په ځينې نسخوكې (باب ماجاء فى خلق النبى صلي الله عليه وسلم)راغلى چې په هغه ځاى كې بيادالنبى الف لام دعهدله پاره دى اوپه ځينې نسخوكې (باب صفة النبى صلي الله عليه وسلم )راغلى خوله دې دواړونسخونه داموجوده دباب ماجاء فى خلق ... نسخه غوره ده اوډېروشارحينو دې نسخې ته ترجيح وركړې ده.






نوداباب درسول الله صلي الله عليه وسلم دحليى ،قداوقامت په باره كې دى ناويلي دې نه وي پاتې چې امام الترمذى په خپل كتاب الشمائل كې ټول (400) حديث په شپږپنځوسو بابونوكې راوړي دي اودايې لومړى باب دى چې څوارلس حديثونه لري اولومړى حديث يې دازمونږ تربحث لاندې حديث دى .

1ـ أخبَرَنَا:أَبُو رَجَاءٍ قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِالرَّحْمَنِ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، أَنَّهُ سَمِعَهُ ، يَقُولُ : كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم ، لَيْسَ بِالطَّوِيلِ الْبَائِنِ ، وَلاَ بِالْقَصِيرِ ، وَلاَ بِالأَبْيَضِ الأَمْهَقِ ، وَلاَ بِالآدَمِ ، وَلاَ بِالْجَعْدِ الْقَطَطِ ، وَلاَ بِالسَّبْطِ ، بَعَثَهُ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى رَأْسِ أَرْبَعِينَ سَنَةً ، فَأَقَامَ بِمَكَّةَ عَشْرَ سِنِينَ ، وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرَ سِنِينَ ، وَتَوَفَّاهُ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى رَأْسِ سِتِّينَ سَنَةً ، وَلَيْسَ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ عِشْرُونَ شَعَرَةً بَيْضَاء
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ١   شنبه سپتمبر   26, 2010 5:17 am    عنوان   : Reply with quote

.
.

1ـ أخبَرَنَا:أَبُو رَجَاءٍ قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِالرَّحْمَنِ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، أَنَّهُ سَمِعَهُ ، يَقُولُ : كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم ، لَيْسَ بِالطَّوِيلِ الْبَائِنِ ، وَلاَ بِالْقَصِيرِ ، وَلاَ بِالأَبْيَضِ الأَمْهَقِ ، وَلاَ بِالآدَمِ ، وَلاَ بِالْجَعْدِ الْقَطَطِ ، وَلاَ بِالسَّبْطِ ، بَعَثَهُ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى رَأْسِ أَرْبَعِينَ سَنَةً ، فَأَقَامَ بِمَكَّةَ عَشْرَ سِنِينَ ، وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرَ سِنِينَ ، وَتَوَفَّاهُ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى رَأْسِ سِتِّينَ سَنَةً ، وَلَيْسَ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ عِشْرُونَ شَعَرَةً بَيْضَاء



دالفاظو تشريح
أخبَرَنَا:
محدثين په دې جملوكې خامخاتخفيف كوي اودامام النووى رحمه الله په وينا داله پخوا راهيسې يوعادت جوړشوى دى خوپه عمومي توګه دلته درې صيغې ډېرې كارول كيږي چې هغه:اخبرنا ،حدثنااو انبأنادي .ددې صيغو دتخصيص له پاره دوى دوه ايتونه په دليل كې راوړي دي چې هغه(يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا)او( وَلاَ يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيرٍ) دي ،




دحدثنا اواخبرناصيغې په لغت كې په يوه معنى استعماليږي اودمتقدمينومحدثينولكه امام مالك امام بخاري (رحمهماالله تعالى) په نزد په اصطلاحي توګه هم په دې صيغوكې كوم توپيرنشته.ځينې محدثين لكه ابن جريج رحمه الله اوامام الشافعى رحمه الله بياپه دې دووصيغو كې دفرق قائل دي .دوى وا يي چې استاد حديث وايي اوشاګرد يې اوري په هغه ځاى كې دحدثنا لفظ ويل كيږي اوكه شاګرد داستاد په مخ كې حديث وايي اواستاديې اوري په هغه ځاى كې اخبرنا لفظ استعماليږي اوكه قرائت نه وي يواځي له استاد نه اجازه غوښتل شوې وي په هغه ځاى كې أنبأ ناكارول كيږي.
مخكې مونږ په دې صيغوكې دتخفيف خبره وكړه داتخفيف په مختلفوطريقو كيږي لكه (حدثنا)"يواځې ثنا" ويل كيږي يعنې په ثاء المثلثه ،ونون اوالف سره ،كله كله خوالمثلثه هم لري كړي اويواځې نون اوالف پاتې وي(نا) اوكله بيا(دنا)په دال المهمله ،نون اوالف سره ويل كيږي اوداراز(دثنا)هم ليكل كيږي او(اخبرنا) هم په مختلفو طريقوويل كيږي لكه: (انا) (ارنا) (ابنا)او(رنا).



دحديث سند


دامام الترمذى ددې حديث په سندكې څلوركسان راغلي دي چې دهريوه ژوندته لنډه كتنه كوو داڅلور : ابورجاء قتيبه بن سعيد،مالك بن انس،ربيعه ابن ابى عبدالرحمن اوانس بن مالك رضي الله عنهمدي.


ابورجاء قتيبة بن سعيدرحمه الله :

دافغانستان دبغلان اوسيدونكى دى ،دى دحديثوډېرلوى اوكره امام دى اودامام بخارى امام مسلم اوامام ترمذى (رحمهم الله) استاددى.څوك وايي دده نوم يحى اوقتيبه يې لقب دى اوځينې بياوايي چې نوم يې علي ؤ.ده دعلم له پاره عراق ،مدينې منورې ،شام اومصرته سفرونه كړي دي .اوله امام مالك رحمه الله اونورولويوامامانوڅخه يې حديث اوريدلي، دى په كال(184هـ)كې پيدااوپه (240هـ )كې وفات شوى دى .


مالك بن انس رحمه الله :

په امام دارالهجره سره مشهوراودمالكي مذهب مؤسس دى .دابن عمر(رضى الله عنهما) له مولى نافع اوامام الزهرى رحمهما الله نه يې حديث روايت كړي اوويل كيږ ي چې نهه سوه ''900'' استادان يې وو دامام الشافعى اوامام محمد بن الحسن الشيبانى(رحمهماالله تعالى)په څېرامامان دده شاګردان دي.دى په كال (95هـ)كې زيږېدلى ويل كيږي چې دمورپه نس كې يې درې كاله تېركړي دي .اوپه كال(179هـ)كې په مدينه منوره كې وفات شوى دى .دغه راز ويل كيږي چې نوموړي له امام ابوحنيفه رحمه لله سره هم ليدلي دي اواخذ ( زده کړه ) يې هم ورنه كړى دى ځينې وايي چې دواړو له يوه بل نه اخذ( زده کړه ) كړى دى.


ربيعه بن ابى عبدالرحمن رحمه الله :

سترفقيه،مجتهد اولوى امام تېرشوى دى .اودډېرفقاهت له وجې په ربيعه الراى سره مشهورؤ دده په فقاهت اوكره توب كې ټول علماء يوه خوله دې .دى دعراق په الانبار نومي ښار يامدينه منوره كې په كال (136هـ) كې وفات شوى دى دده په وفات چې كله لوى امام: مالك بن انس رحمه الله خبرشوويې ويل چې دده په مړينه نور دفقهې خوندولاړ.


انس بن مالك رضي الله عنه :

ددې حديث راوي دى ، دده پوره نوم ابوحمزه انس بن مالك بن نضرالانصارى الخزرجى دى .له هجرت نه لس كاله مخكې په مدينه منوره كې زيږېدلى كله چې حضرت رسول الله صلي الله عليه وسلم هجرت وكړ اومدينې منورې ته راغى دى هغه مهال ماشوم ؤخپلې مورام سليم رسول الله صلي الله عليه وسلم ته راووړ اوورته ويى ويل:يارسوالله !داستاخادم دى اودعاورته وكړه.حضرت رسول الله صلي الله عليه وسلم وويل:



ياالله!دده په مال اواولادكې بركت واچوې دده عمر زيات كړه اوده ته بښنه وكړه حضرت انس رضي الله عنه وايي دحضرت رسول الله صلي الله عليه وسلم ددعادرې برخې زماله پاره قبولې شوې دي . اولاديې له سلونه زيات وو او په الجارف نومي طاعون كې دده
اتيا(80) زامن مړه شوي وو دمال په اړه دى مبارك وايي چې زماباغ به په كال كې دوه ځله ميوه كوله اوژوندمې هم دومره زيات دى چې نورله ژونده تنګ يم اميد لرم څلورمه دمغفرت دعابه هم زماپه باره كې قبوله شي.
ده لس كاله دحضرت رسول الله صلي الله عليه وسلم خدمت كړى دى دى په كال (93هـ ) كې په بصره كې وفات شوى دى اودوفات په وخت كې يې عمرڅه دپاسه سل كاله ؤرضي الله عنه .


دحديث دمتن ژباړه

حضرت انس رضي الله عنه وايي چې حضرت رسول الله صلي الله عليه وسلم نه ډېرجګ ؤ اونه ټيټ ؤ(بلكې ميانه قده اوجګوالي ته نږدې ؤ) نه ډېرتك سپين ؤ(لكه چونه)اونه غنم رنګه ؤ، وېښتانويې ډېرولونه نه لرل اونه يې ښوى والى لاره .لوى خداى جل جلاله دى دڅلويښتو كلونو په عمركې پيغمبر كړ په مكه مكرمه كې يې لس كاله تېركړل اوپه مدينه منوره كې يې هم لس كاله تيركړل.دشپيتو كلونوپه عمروفات شوچې دوفات په وخت دده په سراوژيره مباركه كې شل سپين وېښتان هم نه و.
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
مومن مهاجر
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 07 جون   2010
ليکنې: 293
ځای: afghanistan

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٣   شنبه   سپتمبر   28, 2010 1:15 pm    عنوان   : Reply with quote

محترم حامدصاحب ! السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته
الله جل جلاله دي ستاسوداقیمتي،دقدروړاوله ویاړه ډک علمي خدمت په خپل ستردربارکي قبول او منظورکړي . محترمه! باوروکړه چي ستاپه دې کاردومره خوښ شوم چي ستایني اومنني ته الفاظ راسره نه شته خوزمادعاوې به ستاسوهره شېبه ملې وي موږهم له دعاوومه هېروئ!
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ د ليږونکي ويب پاڼه وښاياست AIM Address Yahoo Messenger MSN Messenger
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٤   شنبه   سپتمبر   29, 2010 4:38 am    عنوان   : Reply with quote

ګران ورور مهاجر صیب ! السلام علیکم ورحمه الله وبرکاته

الله مو تل بریالی او خوشاله لره ستاسو له نظر ، تشجیع او دعاو
نه مننه الله دی نیکی بدلی درکړی
او دا چی د دعاو ژمنه دی راسره شوه نو باور وکړه چی ډیر دی خوشاله
کړم او موږ به دی هم نه هیروو الله دی تل مل اوسه


په مینه
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٤   شنبه   سپتمبر   29, 2010 4:59 am    عنوان   : Reply with quote

تفصیل اوتشریح اونحوی څیړنه

لَيْسَ بِالطَّوِيلِ الْبَائِنِ البائن :په همزه سره دبَانَ اسم فاعل دى دظهوراويا دبُعدپه معنىٰ ده كله چې له طويل سره دبائن صفت راشي نومعنىٰ يې ښكاره دنګ اولوړ،اودپورتنۍ جملې معنى دا چې رسول الله صلي الله عليه وسلم دومره ښكاره
اوډېردنګ نه ؤ

وَلاَ بِالْقَصِيرِ ، اونه ټيټ ؤ موخه داشوه چې رسول الله صلي الله عليه وسلم نه ډېردنګ ؤاونه ټيټ . په يوه بل روايت كې راغلي چې :كان ربعة وهوالى الطول اقرب .يعنې ميانه قده ؤاوجګ والي ته يوڅه مائل اونږدې ؤ.
ملاعلى قارى ليكلي چې لوى څښتن دقداوونې له پلوه هم خپل پيغمبرمعتدل پيداكړى ؤ څرنګه چې ډېرټيټوالى اوجګوالى دواړه يوډول عيبونه دي له دې عيبونوهم دى پاك ؤ،كه مونږ دې دواړو جملونه ته ځېرشو دابه راته معلومه شي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم جګوالي ته مائل ؤ ځكه په لومړۍ جمله (ليس بالطويل البائن) كې دډېردنګوالي نفي راغلې ده اودمطلق دنګوالي نفي نشته ځكه په جمله كې نفي قيدته متوجه وي اودلته البائن دالطويل له پاره قيدده په دويمه جمله كې قيد نشته دمطلق ټيټوالي نفي راغلې ده (ولابالقصير ) نومعنى داشوه چې رسول الله صلي الله عليه وسلم نه ټيټ ؤ اونه ډېرجګ .


وَلاَ بِالأَبْيَضِ الأَمْهَقِ ، وَلاَ بِالآدَمِ ، "ولابالابيض الامهق" جمله دليس په خبر(باالطويل)باندې عطف ده او(لا) دنفي دتاكيدله پاره راغلې ده داتاكيدي (لا) په معطوفاتو كې راځي ځكه معطوف دمعطوف عليه له نفي كوونكي نه لري شوى وي
اوداصل نافيه حرف يااسم اوده په منځ كې معطوف عليه راغلى وي نوځكه تاكيدي نفي ته اړتيا پېښه شي لكه مونږ په پښتوكې هم وايو محمودغبي اوناپوه طالب ندي، داراز احمداوبريالى هم ندي ناپوه. په دې جمله كې نفي قيدته متوجه ده چې هغه امهق ده ځكه رسول الله صلي الله عليه وسلم خوله رنګه سپين ؤنو الابيض ته نفى نه متوجه كيږي " الامهق " بيكاره سپين والي ته وايي داسې چې له ليري داسې بريښي لكه برص وهلى انسان چې په پښتوكې مونږ تك سپين ورته وايو داسې لكه دچينې سپينوالى .امام الترمذى په خپل جامع كې يوروايت رااخيستى په هغه كې وايي:امهق ليس بابيض.ددې روايت په اړه تقريباً ټول شارحين وايي چې مقلوب دى يعنې :ابيض ليس بامهق اوقاضي عياض خوويلي دي چې داروايت وهم ده.
نورسول الله صلي الله عليه وسلم دومره تك سپين نه ؤ.داډول ډېراوبې كاره سپينوالى په ځينې اروپايي خلكوكې ليدل كيږي.اونه غنم رنګى ؤ.دلته د "الادم" تورى راغلى دى الادومة دسپينوالي اوتوروالي په منځ كې درنګ يوه درجه ده لكه دافغانستان خلك اودسعودي اويمن زيات خلك غنم رنګي دي .په راتلونكي روايت كې راغلي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم اسمراللون ؤ چې هغه هم دغنم رنګي په معنى ده .اوپه ځينې نورورواياتوكې داسې توري راغلي دي چې له يوه بل سره په ظاهري توګه متضاد برېښي ددې ټولورواياتو خلاصه امام القسطلاني رحمه الله داسې رااخيستې ده :
له ټولورواياتو داسې معلوميږي چې دهغه سپينوالي نفي راغلې له كوم سره چې سوروالى نه وي .اوكوم ځاى چې د( السمرة) اثبات راغلى هلته سمرة مرادده هغه چې له سوروالي سره سپينوالى ګډوي نوموخه داشوه چې رسول الله صلي الله عليه وسلم داسې سپين ؤچې سپينوالي ته يې يوڅه سوروالى ورګډؤ.


وَلاَ بِالْجَعْدِ الْقَطَطِ ، وَلاَ بِالسَّبْطِ ، (الجعودة) دوېښتانو داسې صفت دى چې ډېر ولونه لري اوپه ژمنځوالي سره هم سيخ اواوږده نه لوېږي.بلكې ولونه اوكړۍ يې په خپل حال پاته وي .لكه دافريقائى خلكو وېښتان او( سبط ) هغووېښتانوته وايي چې ښوى اواوږده غځيدلي وي لكه دهنددخلكو وېښتان نوددې جملې معنى داشوه چې درسول الله صلي الله عليه وسلم وېښتانو يوڅه جعودة اوولونه لرل اوسيخ اواوږده نه ؤ غځيدلي كه مونږ ځېرشو دلته هم لوى څښتن داعتدال درجه په خپل پيغمبر لورولې ده اوطبعاً په وېښتانو كې يوڅه جعودة ډېرخوندكوي.


بَعَثَهُ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى رَأْسِ أَرْبَعِينَ سَنَةً ، ددې جملې معنىٰ داده چې رسول الله صلي الله عليه وسلم دڅلويښتوكلونوپه عمر كې پيغمبرشوى يانبوت وركړل شوى ؤ.دلته د (رأس) توري دحديثو شارحينو ته ستونزې پيداكړې دي خوملاعلى قارى وايي چې د ( رأس ) تورى مقحم اوزيات دى اودازياتوالى دبخارى له يوه حديث نه هم معلوميږي چې په هغه كې راغلي: (انزل عليه الوحى وهو ابن اربعين سنة) داروايت امام احمدرحمه الله هم په خپل مسندكې راخيستى دى نوپه دې سره خبره سپينه شوه چې رسول الله صلي الله عليه وسلم دڅلويښتو كلونو په عمركې پيغمبرشوى دى. اوكه د( رأس ) تورى مقحم نشي بيابه په دې اړه راولاړې ستونزې اواشكالات له منځه وړو.خوله ( رأس ) نه مخكې داربعين تورى هم جنجالي ده كله كله اربعين له اول نه نيولې بياله يوڅلويښم نه مخكې (څلويښتم)كال ټول پكې راځي لكه چې ويل كيږي Sad عمرفلان اربعون ) اوکله له اربعون نه يواځې څلويښتم (له نهه څلوېښت دپاسه اوله يوڅلويښت لاندې عدد٤٠) مراد وي لکه الحديث الاربعون ، داراز ( رأس ) هم په دوومعناوكې كاريدلى شي چې هغه دكال پيل اواخردى او دايت داخر له پاره هم دراس اورؤس توري استعماليږي لكه راس الاية يارؤس الاى خوپه دې ځاى كې مراد دكال اخردى.اوداخبره دحديثو لوى شارح امام الطيبى كړې ده.په دې توګه به معنى داسي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم دخپل عمرڅلويښت كاله پوره كړي ؤ بيا نبوت وركړل شو.خوپه نورورواياتو كې راغلي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم په ربيع الاول كې زيږېدلى اوپه رمضان كې نبوت وركړل شوى چې په دې حساب ياخو نه ديرش نيم كاله كيږي اوياڅلويښت نيم كاله .نوپه دې صورت كې چې چااربعين ويلي دي هغه دكسر يانيم كال لحاظ ندى كړى خودامام المسعودى اوابن عبدالبر په يوه روا يت كې راځي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم په ربيع الاول كې مبعوث كړل شوى دى اوملاعلى قارى داروايت سم اوصحيح بللى دى .والله اعلم.


فَأَقَامَ بِمَكَّةَ عَشْرَ سِنِينَ ، رسول الله صلي الله عليه وسلم له نبوت نه وروسته لس كاله په مكه مكرمه كې پاتې شو دلته بيا په رواياتوكې تعارض راغلى ځكه په صحيح رواياتوكې راځي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم له نبوت نه وروسته په مكه مكرمه كې ديارلس كاله تېركړي دي .نوددې تعارض دله منځه وړلوله پاره ځينې شارحينو داروايت مرجوح بللى دى اوهغه دديارلسوكلونو روايت يې په مختلفو وجوهاتو سره راجح اوكره بللى دى .اوځينوشارحينوبياله تاويل نه كاراخيستى هغه داسې چې دڅلويښتوكلونو په عمركې نبوت وركړل شوى ؤاودرې كاله دوحي دبنديز زمانه وه وروسته بيارسالت وركړل شوخويواشكال بياهم په خپل ځاى پاتې ده اوهغه داچې دروايت په پاى كې وايي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم دشپيتو كلونوپه عمركې وفات شوى اوداخبره ناسمه ده نوددې له پاره كه داووايو چې اصلاً راوي دكسورولحاظ ندى كړى لكه مخكې موچې په اربعين كې هم وويل نودلته يې ددريالسو په ځاى لس اووروسته يې ددره شپيتوپه ځاى شپيته ويلي دي .


وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرَ سِنِينَ ، اورسول الله صلي الله عليه وسلم په مدينه منوره كې لس كاله تيركړي رسول الله صلي الله عليه وسلم دربيع الاول يالومړۍ خورپه دولسم ددوشنبې په ورځ مدينې منورې ته هجرت وكړاودورځي دڅاښت مهال و


فتَوَفَّاهُ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى رَأْسِ سِتِّينَ سَنَةً ، له هجرت نه وروسته لس كاله رسول الله صلي الله عليه وسلم ژوندى ؤاوددې لسوكلونو په پوره كيدو سره دده دره شپيته كاله عمرپوره شو اوبياوفات شو.دلته هم مختلف روايات راغلي: شپيته ،دره شپيته اوپنځه شپيته خوصحيح روايت ددره شپيتو(٦٣)ده داروايت امام بخارى رحمه الله له حضرت عايشې (رضي الله عنها)نه راخيستى ده هغه وايي:ان النبى صلي الله عليه وسلم توفى وهوابن ثلاث وستين.اودپنځه شپيتو كلونوپه روايت كې داتاويل هم شوى چې راوي دزيږېدنې اووفات دوه مستقل كلونه راخيستي اودره شپيتوته يې ورزيات كړي دي خوهغه دواړه پوره كلونه نه ؤ.والله تعالى اعلم.


وَلَيْسَ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ عِشْرُونَ شَعَرَةً بَيْضَاءَ:دراوي موخه داده چې رسول الله صلي الله عليه وسلم په شپيته كلنۍ كې وفات كيده نوپه سركې يې سپين وېښتان ډېركم ؤچې كه فرضاً شمارل شوى وى نوله شلوبه هم كم ؤ.دحضرت انس رضي الله عنه يوبل روايت حاكم په مستدرك كې راخيستى په هغه كې وايي چې د رسول الله صلي الله عليه وسلم دسراوږيرې سپين وېښتان دومره كم ؤچې كه شمارلى شوي واى يولسوته به هم نه ؤرسيدلي.اودحضرت عبدالله بن عمر(رضي الله عنهما ) په روا يت كې راځي چې شاوخوا شل سپين وېښتان يې لرل.داروايت ابن حبان اوبيهقى راخيستى دى اوپه يوه بل روايت كې لس اوپه بل كې اوولس راغلي دي .په دې رواياتوكې كوم تناقض نشته ځكه داټول په تخمين اواندازه ولاړدي داسې نده چې حضرت انس رضي الله عنه ياكوم بل صحابي درسول الله صلي الله عليه وسلم په سراوږيره كې لګياؤ اودهغه سپين وېښتان يې ګڼل بلكې هرراوي خپله اندازه لګولې ده .دادخداى عزوجل خپل حكمت ؤچې په دومره عمركې يې دخپل پيغمبر وېښتان نه وسپين كړي اوحضرت انس رضي الله عنه په يوه بل روايت كې وايي چې دوېښتانو دسپينوالي له عيب نه يې ژغورلى وولم يشنه الله بالشيب
علماو ددې حكمت داسې بيان كړى دى چې كه څه هم دوېښتانو سپينېدل دعزت اووقار خبره ده اوپه روايت كې راځي چې په اسلام كې دچاږيره سپينه شي داسپينوالى به دده له پاره په اخرت كې نوروي.خوڅرنګه چې رسول الله صلي الله عليه وسلم ډېرې مېرمنې لرلې اوښځوته طبعاً سپين وېښتان خوندنه وركوي اوښه نه پرې لګيږي نوكه درسول الله صلي الله عليه وسلم وېښتان ډېرسپين شوي واى بيايې ميرمنو ته ستونزه پيداكيېده بناءًدانوګواكې لوى څښتن په امهات المؤمنين باندې مهرباني كړې ده.چې درسول الله صلي الله عليه وسلم وېښتان يې تورساتلي ؤځكه كه سپين وى كيدى شي په ميرمنو كې يې كراهت پيداشوى واى اودادهغوى له پاره خطرناكه خبره وه .
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٥   شنبه   سپتمبر   30, 2010 6:51 am    عنوان   : Reply with quote

.

دهجرت له پېښې نه ولی اسلامی تاریخ پیل شو؟


اسلامی تاریخ دهجرت له پیښی نه پیل شوی دی که څه هم داسلام په تاريخ كې له هجرت نه پرته نورې پېښې هم شته چې هغه دتاريخ دپيل له پاره ندي ټاكل شوې لكه درسول الله صلي الله عليه وسلم زيږېدنه ،دنبوت وركړه.، دبدرغزا ، دمکی فتحه ، درسول الله صلی الله علیه وسلم مړینه بلکی دهجرت پیښه د هجری تاریخ پیل ټاکل شوی ده دا پیښی په خپل ځای کی هم دومره لویی دی چی هره یوه ددی وړ کیدلی شی چی اسلامی تاریخ له دوی نه پیل شی خو دپایلی له پلوه تقریبا داټولی پیښی له هجرت سره تړل کیږی او هجرت هغه مهمه پیښه ده چی په دی ټولو پیښو یی اغیز پروت ده نوځکه دهجرت پیښې ته ترجیح ورکړل شوی ده .
درسول الله صلی الله علیه وسلم زیږیدنه دمیلاد له پاره ځکه ونه ټاکل شوه چی په دی توګه به امت دده په ذات پوری وتړل شی لکه نصاراو چی خپل تاریخ دحضرت عیسی علیه السلام له زیږیدنی نه پیل کړی اسلام دمبادیو او اصولو دین دی په یوه ځانګړی شخصیت پوری تړاو نلری لکه قرانکریم وایی : وما محمد الا رسول قد خلت من قبله الرسل أفان مات او قتل انقلبتم علی اعقابکم کله چی رسول الله صلی الله علیه وسلم وفات شو اوټول صحابه هک حیران اوخورا زیات خپه وو او حضرت عمر خو توره وایستله چی که څوک ووایی رسو ل الله وفات شو سربه یی ووهم په دی سخت وخت کی داسلام لومړۍ خلیفه ابوبکر الصدیق رضی الله عنه منبر ته وخوت او همدا ایت یی تلاوت کړ نو اسلام یو الهی دین دی خپل اصول او مبادی لری له دی کبله درسول الله له زیږیدنی او وفات سره هجری تاریخ ندی تړل شوی داراز دنبوت دورکړی موضوع که څه هم بیخی ډیره مهمه ده خو اصلا هجرت دازمینه برابره کړه چی دنبوت کار پرمخ ولاړاو له هجرته مخکی اسلام یو فردی دین واوپه ښکاره دعوت نشوی کیدلی داراز دجهاد اجازه نه وه شوی چی له اسلام نه دفاع پری وشی بناء دنبوت دورکړی پایلی له هجرت نه وروسته ښکاره شوی اوداراز دبدر غزا او دمکی فتحه هم په خپل ځای کی لویی پیښی دی خو دوی هم له هجرت نه وروسته رامنځته شوی دی او دهجرت په برکت سر ه رامنځته شوی دی نو ځکه اسلامی تاریخ له دی پیښو څخه نه بلکی دهجرت له پیښی را پیل شوی دی

دصحابه کرامو مشوره

حضرت عمربن الخطاب رضی الله عنه ته یوه سړی داسی سند راوړ چی په یوه سړی باندی یی پور و اودشعبان میاشت یی دپور پریکولو نیټه پکی لیکلی وه ده ورته وویل چی کوم شعبان ؟ ددی کال که دراتلونکی کال او که دتیرکال شعبان ؟څرنګه چی هغه وخت تاریخ نه و ټاکل شوی نو دا پته نه لګیده چی کوم کال مراد ده په دی سره حضرت عمر رضی الله عنه صحابه کرام راوغوښتل څو په دی موضوع بحث او مشوری وکړی اوداخبره په شپاړسم یا اولسم کال کی مشوری ته وړاندی شوی وه په دی لړ کی مختلف نظرونه وړاندی شول چا وویل چی دفارسیانو په ډول تاریخ باید خپل کړو او هغوی به دخپل باچا دمړینی او دبل دواکمنی له پیل نه تاریخ پیل کاوه اوچا درومیانو دتاریخ مشوره ورکړه خو دانظرونه رد شول دا نظرونه هم وړاندی شول چی درسول الله صلی الله علیه وسلم له زیږیدنی یابعثته اویا له وفات نه باید تاریخ پیل کړو حضرت علی کرم الله وجهه او څو نورو کسانو رأیه ورکړه چی باید له مکی نه مدینی ته درسول الله صلی الله علیه وسلم دهجرت له پیښی تاریخ پیل کړوڅو په دی توګه دا پیښه ټولو ته څرګنده شی ځکه په هجرت سره دحق او باطل په منځ کی پریکړه شوی وه او له همدی ځایه دنبوت ظهور او داسلام بریالیتوب پیل شوی وپه همدی ورځ دیوه اسلامی حکومت اساس کیښودل شوی و او له همدی پیښی وروسته دجومات جوړولو لړۍ پیل شوی وه أمیر المؤمنین حضرت عمربن الخطاب او نورو صحابه کرامو رضی الله عنهم دارآیه خوښه کړه او په همدی خبره اتفاق راغی چی داسلامی تقویم او کلیزی پیل به دهجرت له پیښی کیږی داراز دځینی ځانګړو وجوهاتو له کبله دمحرم الحرام میاشت دهجری کال لومړۍ میاشت غوره کړل شوه

نودهجرت ورځ دتوحید او ګډوډی په منځ کی پریکړه کوونکی ورځ وه او په همدی ورځ دفردیت چاری پای ته ورسیدلی اودیوه اسلامی دولت اساس کیښودل شو په دی ورځ په اسلام کی دلومړی ځل له پاره دجومات دجوړولو کار ته ملاوتړل شوه او دهجرت له پیښی وروسته په ډاګه دجمعی او په ګډه سره پنځه لمنځونه اداکول پیل شول له دی پیښی وروسته دجاهلیت وروست اوخوړین عادت قومیت اوعصبیت ته دپای ټکۍ کیښودل شوانصار په خپلوکی سره جوړ او ددوی او مهاجرینو په منځ کی مواخاة پیل شو او دهمدی نوی اسلامی دولت دجوړیدلو په برکت اسلام نړیوالتوب پیداکړ او دنړۍ مختلفو واکمنو ته رسول الله صلی الله علیه وسلم دخپلوسفیرانو په ذریعه اسلام ته دبلنی لیکونه ولیږل چی ویل کیږی ددی سفیرانوشمیر له اووه څلویښت نه زیات ووله دی لوړو تفصیلاتو نه داخبر روښانه شوه چی دهجرت پیښه دنورو هغو په پرتله داسلامی تاریخ دپیل له پاره له ټولو غوره او دحضرت عمر بن الخطاب اونورو صحابه کرامو رضی الله عنهم پریکړه پرځای اومناسب پریکړه وه





دحديث تخريج:
داحديث شريف امام بخارى رحمه الله په خپل كتاب الصحيح كې په كتاب المناقب باب صفة النبى صلي الله عليه وسلم كې راخيستى دى چې په نوي مرقوم چاپ كې دحديث نمبر(3547) (3548)دى.اودارازيې په كتاب اللباس ،باب الجعدكې هم راخيستى دى چې نمبريې: (5900)دى.
دارازامام مسلم رحمه الله په خپل صحيح كې په كتاب الفضائل باب صفة النبي ومبعثه وسننه كې را خيستى دى.اوپه خپله مصنف په خپل جامع كې په كتاب المناقب باب فى مبعث النبى وابن كم حين بعث كې راخيستى دى.اوويلي يې دي چې داحديث حسن اوصحيح دى.اوامام المزنى دالنسائى السنن الكبرىٰ ته منسوب كړى دى.اوداروايتونه ټول دربيعه بن ابى عبدالرحمن په روايت راغلي دي چې په ربيعة الراى سره يې شهرت لاره .
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  :   شنبه   اکتوبر   02, 2010 8:35 am    عنوان   : Reply with quote

.

(۲)حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ الْبَصْرِيُّ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ ، عَنْ حُمَيْدٍ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَبْعَةً ، لَيْسَ بِالطَّوِيلِ وَلا بِالْقَصِيرِ ، حَسَنَ الْجِسْمِ ، وَكَانَ شَعَرُهُ لَيْسَ بِجَعْدٍ ، وَلا سَبْطٍ أَسْمَرَ اللَّوْنِ ، إِذَا مَشَى يَتَكَفَّأُ

دالفــاظـوتشــريـح اونـحــوى څــېړنــه :


رَبْعَةً ، دراء په فتحه اودباء په سكون، تانيث يې دنفس په لحاظ ده اوپه معنى دالمربوع الخلق يعنې دمنځني جوړښت اوخلقت انسان ته مربوع الخلق وايي.عرب وايي:رجل ربعة وامراءة ربعة... ربعة منصوب ده دكان لومړى خبرده اود وليس بالطويل... جمله عطف تفسير ده په ځينې رواياتو كې داجمله بې واوه راغلې نوپه هغه صورت كې به بيان شي دربعة لپاره ،خوداجمله په (كان رسول الله صلي الله عليه وسلم) جمله باندې نشي عطف كيدى ځكه په هغه صورت كې بيادحسن الجسم داعراب له پاره بيځايه تكلفاتو ته ضرورت پيښيږي اواوس حسن الجسم دكان له پاره دويم خبرده.اومعنى يې داده چې درسول الله صلي الله عليه وسلم بدن له هر لحاظه ښكلى اوښايسته و يعنې درسول الله صلي الله عليه وسلم بدن دقداوغوښوله پلوه ميانه و اودرنګ اوباريكي په لحاظ هم ښكلى ؤ.
أَسْمَرَ اللَّوْنِ ، لون يارنګ دبدن صفت دى اودلته چې لون ته دسمرة اضافت شوى دااضافت دصفت ده موصوف خپل ته، ددې روايت په دې جمله كې شارحينو مختلفې خبرې كړې دي اودلته په دې جمله سره يوتضادهم راپيداكيږي هغه داسې چې په مخكې روايت كې تيرشول چې درسول الله صلي الله عليه وسلم رنګ دغنموپه رنګ نه ؤو..لابالأدم ،اوادومة يعنې السمرة اودلته بياويل كيږي چې اسمراللون ؟ :يوه توجيه داده چې دحضرت انس رضي الله عنه ه دې روايت كې يواځې دحميدپه روايت كې اسمر اللون راغلى دى اوله حميدپرته نوروډېروراويانو له حضرت انس رضي الله عنه نه داروايت راخيستى په هغه كې اسمراللون نه بلكې ازهراللون راغلى دى اوبل له حضرت انس رضي الله عنه پرته له نوروپنځلسوصحابه كرامو رضي الله عنهم څخه درسول الله صلي الله عليه وسلم درنګ په باره كې روايتونه راغلي دي هغوى ټولوويلي دي چې درسول الله صلي الله عليه وسلم رنګ سپين ؤيوه هم داسې ندي ويلي چې دى اسمراللون و.
بناءً علامه عبدالروف المناوي رحمه الله ليكلي دي چې دبياض روايت راجح اوقوي ده ځكه يوخو هغه ډېروكسانو روايت كړى دى اودترجيح نور وجوهات هم لري اوملاعلى قارى رحمه الله بياددې دواړوروايتونو دتطابق له پاره داوجه بيان كړې ده چې اسمراللون دامعنى چې دى تك سپين نه و يعنې دالابيض الامهق نفى مرادده .بلكې دى داسې سپين و چې سوروالى يې په سپين والي كې ګډؤ اوكله كله عرب سره اوسپين سړي ته اسمراللون وايي خو داتاويل كمزورى دى ځكه داسې مثال نده راوړل شوى چې هغه ددې خبرې پخلى وكړي.ځينې شارحينو په داسې توګه دتطابق هڅه كړې چې له سمرة نه مراد دبدن هغه ځايونه دي چې لمرته ښكاره وي لكه مخ لاسونه غاړه اوله بياض نه مراد له لمرڅخه پټ نوربدن ده خوداهڅه هم كمزورې اوسمه نده ځكه په يوه روايت كې راغلي چې درسول الله صلي الله عليه وسلم غاړه دسپينوزروپه څېرسپينه وه اوغاړه خوهم يوڅه لمرته ښكاره وي اوددې وجې دكمزورتيا له پاره ځينې خلكوويلي دي چې په رسول الله صلي الله عليه وسلم خوبه وريځوسورى كړى ؤ بناءً دده ټول بدن له لمرنه پټ و نودسمرة معنى بيځايه شوه، المناوى رحمه الله ليكلي چې داوجه په خپله كمزورې ده ځكه دوريځوسورى خوبه كله كله و اوابديت يې بيخي ثابت نه دى .اوكه داهم فرض كړو هغه خوارهاص و مخكې له نبوت نه و له نبوت نه وروسته داسې څه نه و .ځكه په يوه صحيح روايت كې راغلي چې د حج په جمراتو كې رسو ل الله صلي الله عليه وسلم ځان ته سورى جوړكړى و اودى پكې ناست و،داهم په رواياتو كې راغلي چې كله رسول الله صلي الله عليه وسلم دهجرت په وخت كې مدينې منورې ته رسيدی حضرت ابوبكررضي الله عنه يې په سرسورى كړى ؤ ځينې شارحينوليکلي چې دلته په دې توري کې تصحيف اوکتابتي غلطي شوې ده دازهراللون په ځاى اسمراللون په غلطۍ سره ليکل شوى دى اودشرح الشفا شارح الشهاب ويلي دي چې درسول الله  سوروالي ته مائل سپينوالى په تواترسره ثابت ده ؛ نودسمره خبره بيخي خطرناکه ده اوددې روايت داجمله ناسمه اوتصحیف ده .
إِذَا مَشَى يَتَكَفَّأُ:معنى داچې رسول الله صلي الله عليه وسلم به تيزتګ كاوه اوياخوداسې چې روان به و دمخ لورته به ما ئل و، سينه وتلى تګ به يې نه كاوه لكه دځينې كبرجنو خلكو په څېراوتيزتګ دامعنى چې دځينې تمبلو خلكو ياښځينه ډوله نارينه و په څېرسست تګ يې نه و اونه يې واړه ،واړه ګامونه اخيستل په يوه روايت كې (يتوكأ) راغلى يعنې ګامونه به يې په قوت سره له ځمكې نه راپورته كول اونورتفصيل به په خپل ځاى كې راشي ان شاء الله تعالى.
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٢   شنبه   اکتوبر   04, 2010 5:00 am    عنوان   : Reply with quote

.

ژباړه اوخلاصه:


حضرت انس بن مالك رضي الله عنه وايي : رسول الله صلي الله عليه وسلم دمنځنۍ ونې خاوندؤ نه ډېرجګ و اونه ټيټ ، ښكلى اوښايسته بدن يې و، وېښتانويې دافريقايانو په څېرډېرولونه نلرل اونه ډېرښوى وو رنګ يې سپين اوسوروالي ته مائل و دتګ په وخت كې به دمخ لورته مائل اوتيزتګ به يې كاوه اوياخو به يې ګامونه په ډېرمتانت اوقوت سره پورته كول .


دراويانودژوندحالات :

ددې حديث په سندكې له حضرت انس رضي الله عنه پرته درې راويان راغلي دي چې هغه: حميدبن مسعده البصرى ،عبدالوهاب الثقفى اوحميد الطويل دى دحضرت انس دژوند حالات مخكې وليكل شول اود نورودريوراويانو حالات په لاندې ډول دي :






حميدبن مسعده البصرى :

دبصرې لوى اووتلى عالم دى ابوعلى يې لقب اودبنواسامه له قبيلې څخه دى .دحديثوخورالوى امام تيرشوى دى ،امام مسلم ،ابوداود،الترمذى ،النسائي رحمهم الله اونوروډېروامامانو له ده نه روايتونه كړي دي اودده شاګردان دي، له ايوب ، يحى بن سعيد الانصارى اونوروصحابه وونه ده روايتونه كړي دي اودتابعينو له منځنۍ درجې نه دى ،په كال (244هـ) كې وفات شوى دى رحمه الله


عبدالوهاب الثقفى:


ابومحمدالحافظ عبدالوهاب الثفقى دثقيف له مشهورې قبيلې نه و اودبصرې له اشرافو نه شميرل كيدى امام الشافعى ،احمدبن حنبل اوابن راهويه رحمهم الله تعالي له ده نه روايتونه كړي اودده شاګردان دي، دى خورا لوى اووتلى امام وخوله مرګ نه درې كاله مخكې يې په حافظه كې يوڅه كمزوري راغله په (108هـ )كې زيږيدلى اوپه كال(194هـ) كې وفات شوى دى رحمه الله تعالي


حميدالطويل:

دده په نامه كې امام مناوى څوروايتونه راخيستي دي لكه هغه وايي چې دالاندې نومونه يې خلكوښوولي دي: تبرويه،رادويه ،داود،طرحان ،مهران،عبدالله ،عبدالرحمن،مخلد،اوچانورهم ښودلي دي خومشهورپه حميدالطويل سره ؤ.په جګ حميدسره ځكه مشهورؤچې لاسونه يې ډېراوږده اوپه ونه ټيټ و، ويل كيږي چې دمړي دلمبولوپه مهال به دمړي څنګ ته كينوست نويولاس به يې دمړي پښتوته رسيده اوبل به يې دمړي سرته .اوياخووايي چې دده يوګاونډي و دهغه نوم هم حميد و خوداچې هغه له ده نه ټيټ و نودى په جګ اوهغه په ټيټ سر ياديدل،.په هرصورت دى ثقه اوكره عالم دى خو له حضرت انس رضي الله عنه څخه به يې تدليس كاوه اوځينې خلكودى پرې ايښى و ځكه چې ده دوخت له واكمن سره كاركاوه له واكمنواوامراوو سره كاركول په هغه زمانه كې عيب اوله تقوى لري كارؤ، نوموړى په كال (142) يا(143)هجري كې په داسې حالت كې وفات شوى چې په لمانځه ولاړؤ رحمه الله تعالي





دحديث تخريج:

داحديث صحيح ده مصنف په خپل جامع كې هم په كتاب اللباس باب ماجاء فى الجمة واتخاذ الشعر.كې روايت كړى دى اوهلته يې ويلي دي چې حسن ،صحيح غريب ، اودغريبوالي وجه يې دحميدالطويل داسمراللون زيادت ده چې له دې توري پرته بيادحديث په صحت کې کومه خبره نشته ، داراز امام ابويعلى هم په خپل مسندكې روايت كړى دى اوالبغوى په شرح السنة كې روايت كړى دى .نوددې حديث اسناد جيداوقوى دى.يواځې دحميددتدليس خبره شته اوپه دې هكله محدثين وايي:چې دده تدليس ستونزه نلري.والله اعلم .
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٣   شنبه   اکتوبر   05, 2010 4:27 am    عنوان   : Reply with quote

.

.
3ـ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ ،یَعنِی العَبدِیّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ ، قَالَ : سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ ، يَقُولُ : كَانَ رَسُولُ اللهِ - صلى الله عليه وسلم - رَجُلا مَرْبُوعًا ، بَعِيدَ مَا بَيْنَ الْمَنْكِبَيْنِ ، عَظِيمَ الْجُمَّةِ إِلَى شَحْمَةِ أُذُنَيْهِ ، عَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ ، مَا رَأَيْتُ شَيْئًا قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهُ

________________________________________

دالفاظو تشريح اونحوي څېړنه:

په سندكې دلومړي راوي محمدبن بشارله نامه وروسته د(يعنى) تورى راغلى دى .ملاعلى قاري دخپل استادميرك شاه په حواله ليكي: يعنى زمونږپه اصل نسخوكې دغايب په صيغه سره راغلى دى .نوداتورى دمصنف ده اوعرب داتورى دالتفات په ډول په غائب سره كاروي داخبره ترنوروټولواحتمالاتو غوره ده اونوراحتمالات بيځايه تكلفات دي هسې دخبرودډېرولوله معنى پرته نوره ګټه نلري.ملاعلى قارى كه څه هم په دې نظرده چې دادمصنف دكوم شاګرد زياتونه ده اوبيايې په دې اړه دلائل ليكلي ؛خو ښه خبره هغه ده چې دده استاد ميرك شاه كړې ده.


كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم ، رَجُلا مَرْبُوعًا ،:دلته د (رجل) تورى دجيم په ضمه اوكسره كې خبره ګرمه ده ډېروشارحينو ضمه راخيستې ده په دې صورت كې به رجُلاً موصوف په خپله مشهوره معنى (سړي)واخيستل شي اومربوعاً چې دربعة په معنى ده اوپه مخكې روايت كې يې بيان تيرشودابه درجل صفت شي موصوف اوصفت به خبردكان شي معنى به يې داسې شي چې رسول الله صلي الله عليه وسلم ميانه قده سړى ؤ.دلته رجلاً موږ دوضاحت له پاره موصوف كړاوشارحين يې خبرموطئه يادوى ځكه اصلادمتكلم مراد دمربوعاً تورى دى.اورجلاً دلته هسې دتوطيي له پاره يادشوى، بناء په دې (دضمې) روا يت باندې دا اشكال شته چې د رجلاً ذكركولو ته اړتيانه وه اوبل داډول تورى درسول الله صلي الله عليه وسلم م په باره كې بې ادبي هم ده.


خوكه دعربي ژبې استعمال ته ځيرشوداتورى په دې توګه خلك كاروي اومونږ هم وايو چې فلانى تكړه ياغښتلى سړى دى په قرآنكريم كې هم داسې راغلي (انتم قوم تجهلون)يا(انتم قوم مسرفون)اودرجِلاً دكسرې په صورت كې بيامعنى بدليږي اومشهورروايت هم پاته كيږي معنى داشوه چې درسول الله صلي الله عليه وسلم وېښتان نه ډېرولونوواله وو اونه ډېرښوى وو.


بَعِيدَ مَا بَيْنَ الْمَنْكِبَيْنِ: المنكب دلاس دبرې برخې دهډوكي اوداوږې دهډوكي ديوځاى كيدلوځاى ته وايي چې مونږ په پښتو ''ولَۍ ''ورته وايو.ددې جملې معنىٰ داده چې دملاپورتنۍ برخې يې سورلاره اوكله چې دكوم كس دملابره برخه سورولري دهغه سينه هم پراخه اوسور ه وره وي اودسينې پراخي دنجابت اوكره والي نښې دي ځكه چې دابن سعدپه روايت كې هم :د رحب الصدر يعنې درسول الله صلي الله عليه وسلم سينه پراخه وه؛ توري راغلي دي ، دلته مراد دملا اودسينې خلقت اوجوړښت ده اودرسول الله صلي الله عليه وسلم سينه لويه اوپراخه وه اودوليوپه منځ كې يې هم ليريوالى و.


بعيدمابين... خبربعدخبرده دكان له پاره او منصوب ده مرفوع هم ويل كيدى شي په تقدير دهوَسره اورفعه به يې بناء په خبريت وي .


عَظِيمَ الْجُمَّةِ إِلَى شَحْمَةِ أُذُنَيْهِ الجمة دجيم په ضمه اودميم په تشديدسره. يعنې درسول الله صلي الله عليه څڼې مباركې ډېرې ګڼې وې.ابن الاثير په النهايه فى غريب
الحديث كې دسردڅڼوله پاره درې لفظونه راوړي دي .چې هغه وفره،لُمه اوجُمه دي وېښتان چې له غوږونوسره برابروي (وفره)بلل كيږي اوكه له دې نه ليږ اوږده ؤهغه (لمه)بلل كيږي اوكه ښه اوږده ؤ او په وږوپراته ؤهغه (جُمه )بلل كيږي.
خودلته د(الى شحمة اذنيه) جمله راغلې چې په تقدير د( الواصله ) سره صفت دى دالجمه له پاره، نوپه ښكاره خو دلته دابن الاثير خبره نده سمه خويوه شارح دملاحنفى په نامه ويلي دي چې كله چې وېښتان ټول وي اوږمنځ كړل شوي نه وي نوپه دې صورت كې به له غوږونوسره برابرښكارېدل اوچې كله خپاره اوږمنځ كړل شي بيابه اوږوته رسېدل.
دلته په جُمه كې دلغت كتابونو مختلف تعريفات راوړي دي اوداراز درسول الله صلي الله عليه وسلم په وېښتانو مباركو كې هم ګڼ شمير روايات راغلي دي .ترغوږوپورې.له غوږونه ليږلاندې ،دغوږوترنيمايي، تروليوپورې اوپه وليوبرسيره خوداستونزه قاضي عياض فيصله كړې ده دی وایی :په دې رواياتوكې مشكل نشته دا اختلاف ټول دوخت په لحاظ ده حضرت رسول الله صلي الله عليه وسلم به خپلې څڼې مباركې لنډولې نودامختلف روايتونه په مختلفوحالاتوبناء دي.
عَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ:ددې جملې معنى مونږداسې كوو: رسول الله صلي الله عليه وسلم سره جوړه اغوستې وه.حُلّه دحاء په ضمه اودلام په تشديدسره دپخوانۍ زمانې په رواج لنګ اوڅادر (ازار اورداء) ته حله وايي.دنحوي تركيب دلته څلوروجوهات دي ياخوصفت بعدصفت دى د( رجلا ) له پاره ياخبربعدخبر ده دكان له پاره، يامستقله جمله ده چې د تعداداوشمار په توګه راغلى ده.اوياخو حال ده دكان داسم له پاره دحال صورت يې دمسلم شريف په روايت سره موجه اوپياوړى ده ځكه هلته داجمله په واو سره راغلې ده :وعليه حُلة حمراء دحلة په اړه مخكې مونږوويل چې دلنګ اوڅادره (ازاراورداء)جوړې ته وايي اوس چې دلته صفت ته وګوروهغه مفرد راغلى (حمراء) نوله موصوف سره دصفت دمطابقت خبره څرنګه شوه؟ ځواب داده چې مطابقت يې دلفظ په لحاظ دى ځكه چې حله مفرد ده .
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٤   شنبه   اکتوبر   06, 2010 6:08 am    عنوان   : Reply with quote

.

.


فقهي مسئله :

ابن حجررحمه الله تعالي ددې حديث په تشريح كې ليكلي دي چې داصحيح حديث ده اوامام شافعى رحمه الله تعالي چې ويلي دي چې دسروجامو اغوستل روادي استدلال يې په دې حديث شريف كړى دى.خوداحنافوپه نزددسروجامواغوستل ندي روا احناف ددې حديث په اړه وايي چې دلته له حمراء نه نګه سره ياخالصه تكه سره جامه مراد نده بلكې درسول الله صلي الله عليه وسلم په جوړه كې سرې خطې اوكرښې وې اودسروكرښوله كبله هغه سره جوړه بلل شوې ده.امام القسطلانى وايي چې هغه وخت يوقسم يمني جامې وې چې سرې كرښې به يې لرلې هغه به خلكوسرې يادولې اوټول اهل لغت په دې اړه متفق دي.
داحنافوامام السرخسى هم په دې نظرده چې دنارينه و له پاره سرې جامې اغوستل روادي اونوراحناف يې مكروه بولي علامه شامى رحمه الله تعالي وايي چې علامه شرنبلالى په دې موضوع باندې ځانګړې رساله ليكلې ده اودسروجاموداغوستلو په باره كې يې اته اقوال راخيستي دي اوكراهيت ته يې ترجيح وركړې .دى وايي زمونږاكثره كتابونه دكراهيت خبره كوي لكه السراج،المحيط،الاختيار،المنتقىٰ،اوالذخيره.


مَا رَأَيْتُ شَيْئًا قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهُ:

ماترده هيڅ يو ښايسته شى نه دى لېدلى .دلته داسې ندي ويل شوي چې ماهيڅكله يوانسان له ده نه ښايسته نه ده ليدلى.بلكې (شى) راوړل شوى دى ځكه چې دراوي مرادعموم ده يعنې لمرسپوږمۍ اوستوري هيڅ داسې شى نشته چې له ده نه ښايسته وي دلته كه څه هم له ظاهري عبارت نه دنوروشيانو حسن هم مالوميږي اوظاهراً خوداسې معنى كيږي چې له ده زيات ښايسته شى مې نه دى ليدلى لكه له (احسنَ) اسم تفضيل نه هم داسې بريښي يعنې په نوروشيانوكې به هم دده په
څېرښايسته شيان ؤخوله ده څخه به په ښايست كې زيات نه وو اوښكاره خبره ده چې دراوي موخه دانده دهغه مقصدخوداده چې دى له هرشي ښايسته ؤاودده ښايست له هرشي زيات ؤ، نومونږدلته داسې توجيه كووچې داعبارت كه څه هم اصلاً اوپه ظاهري توګه هغه معنى لري چې مخكې ذكرشوه يعنې مساواة المفاضلة بين الشيئين.خو په عام استعمال كې دامساوات نه مرادكيږي دخلكو په عام استعمال كې له دې جملې نه موخه داوي چې دخپل مرادشي افضليت ثابتوي.
ټول اهل علم په دې متفق دي خداى جل جلاله چې له رسول الله صلي الله عليه وسلم نه زيات ښايست هيڅ مخلوق ته نه ده وركړى اومومنانوته لازمه ده چې هغوى داعقيده ولري چې رسول الله صلي الله عليه وسلم په ټولومخلوقاتو اوانسانانو كې ښايسته انسان و.لكه حضرت حسان بن ثابت رضي الله عنه چې وايي :


واحسن منــــــك لــــــــم ترقــــــــــــــــــط عـــــــــــــــــــــــــــينى
واجمــــــــــــــل منـــــــک لم تلـــــــــــدالنـــــــــــــــــــــــــــــــساء

خُلِــــــــقـــــــــــت مبــــــــــرءاًمــــــــــــن كــــــــــــل عــــــيــــــــب
كأنــــــــك قــــــــــدخُلِــــــــقـــــــــت كـــــــــــماتــــــــــــــــشاء


اورحمان بابا داخبره په ډېرولنډوټكوكې كړې ده .


خداى يې مه بوله بې شكه چې بنده دى
نورهمه واړه صفات يې په رښتـــــــــــــيا



اويوه فارسي ژبي شاعرهم خوږه خبره كړې ده :

حسن يوسف دم عيسٰى يدبيضاء دارى
انچه خوبان همه داردتوتنهادارى

دلته احسن منه منصوب ده اودنصب وجې يې دوه دي.ياخوصفت دشيئاً له پاره ده اويامفعول ثاني ده درئيت له پاره .


ژباړه اوخلاصه:


حضرت بر اء بن عازب رضي الله عنه وايي:رسول الله صلي الله عليه وسلم دمنځني قدخاوند و اويايې وېښتان درميانه وو، دوليوپه منځ كې يې بُعداوليريوالى و ګڼې څڼې يې لرلې چې دغوږونوبيخ ته رسيدلې .سره جوړه يې اغوستې وه (داسې جوړه چې سرې كرښې يې لرلې) ما دده په څېرښايسته شى هيڅكله ندى ليدلى.


دراويانو دژوندحالات


په دې روايت كې پنځه راويان دي :محمد بن بشار العبدى،محمدبن جعفر،شعبه،ابواسحاق،اوالبراء بن عازب رضي الله عنهم.

محمدبن بشارالعبدى:

دبصرې اوسيدونكى اوپه بندارسره يې شهرت لاره كنيت يې ابوبكرو ابن حجررحمه الله وايي چې دى دحديثودشپږومشهوروامامانو استادوو امام ابوداودرحمه الله وايي چې ماله ده نه پنځوس زره روايتونه ليكلي دي، ملاعلى قارى وايي چې دى له هغولويوعلماووڅخه شميرل كيږي چې له تبع تابعينوڅخه يې استفادې كړې دي اوروايتونه يې ورنه اخيستي دي، په خپله يې تابعين ندي ليدلي نوتبع تابعى نشي بلل كيدى ، دده په ثقت اوكره والي دحديثو علماء يوه خوله دي .نوموړى په كال(252) هجري كې وفات شوى رحمه الله تعالي




محمدبن جعفر:


ابوعبدالله محمدبن جعفر هم دبصرې اوسيدونكى دى دحديثو شپږ واړوامامانو په خپلوكتابونوكې له ده نه روايتونه رانقل كړي دي داراز امام احمدبن حنبل اويحى بن معين هم له ده نه روايتونه راخيستي دي .ده په خپله له شعبة بن الحجاج نه ډېرروايتونه كړي دي اوتقريباً شل كاله يې له هغه سره تيركړي . دده دتقوى په اړه مناوى رحمه الله ليكلي چې پنځوس كاله په پرله پسې توګه به يې يوه ورځ روژه اويوه ورځ به يې نه وه يعنې پنځوس كاله يې يوه نه بله ورځ روژه وه .وايي چې دابن جريج په مجلس كې به چې دى ناست و ډېرې پوښتنې به يې كولې يوه ورځ هغه ورته وويل:څه غواړې اې غندره !اوله دې ورځې په غندرسره مشهورشو.دى په (193) هـ كې وفات شوى رحمه الله تعالي .


شعبة بن الحجاج :

ابوبسطام شعبة بن الحجاج العتكى البصرى ،هم دبصرې اوسيدونكى دى دده په امامت اوفقاهت كې هيچا اختلاف نه دى كړى اومام الثورى رحمه الله تعالي به ويل چې دى اميرالمؤمنين دى په حديثوكې. دحديثوخورالوى امام و امام الشافعى رخمه الله تعالي وايي:كه په عراق كې شعبه نه وى نوله حديثوبه څوك نه و خبرشوي يعنې په عراق كې دحديثو علم ده خپوركړى دى .امام احمدرحمه الله تعالي وايي:دى په دې موضوع (حديثو)كې په يوه تن امام دى.دعربي ژبې په ادب اوشعركې هم دده امامت خلكومنلى ؤ اوددې خبرې داثبات له پاره دادب دوتلي امام: الاصمعى خبره كره دليل ده چې دده په اړه وايي:په شعركې يې دشعبه په څېرعالم نه دى ليدلى .اودى دتبع تابعينو په مشرانو كې شمارل كيږي.په كال (82)هجرى كې زيږېدلى اوپه (160)هـ كې وفات شوى رحمه الله تعالي .


ابواسحاق:

دابواسحاق نوم عمروبن عبدالله السبيعى الهمدانى دى .دى دكوفې اوسيدونكى اوله مشرانو تابعينو څخه شميرل كيږي، محدثين يې په كثيرالرواية سره يادوي دى خورامتقي اونيك انسان و په جهادونوكې يې هم ډېرځله برخه اخيتسې ده
دشپې به يې عبادت كاوه اودورځې به يې روژه نيوله .دحضرت عثمان رضي الله عنه دخلافت دوه كاله وتلي و چې دى پيداشو اوپه كال (۱۲۷يا(۱۲۹) هجري كې وفات شوى دى رحمه الله تعالي .


البراء بن عا زب رضي الله عنه:

براء بن عازب اوسي اوانصاري صحابي دى، دى اوحضرت عبدالله بن عمررضي الله عنهمادبدرپه غزاكې حضرت رسول الله صلي الله عليه وسلم كشران وبلل اودغزا اجازه يې ورنكړه هغه اوابن عمرسره همځولي هم دي.اودخندق يااحد په غزاكې يې دلومړي ځل له پاره له رسول الله صلي الله عليه وسلم سره برخه واخيسته نوموړى ډېرلوى مجاهد اودجهادله مشرانو څخه ؤد(رَى) سيمه دده په قيادت فتحه شوې ده .نومووړي له حضرت ر سول الله صلي الله عليه وسلم سره په پنځلسوغزاګانوكې برخه اخيستې ده چې لومړۍ يې خندق يااحدوه . خيرالدين الزرَ كلي ليكلي چې ابهر،قزوين،او زنجان سيمې هم دده په مشرتابه كې فتحه شوې دي.امام بخارى اوامام مسلم دده (305)روايتونه راخيستي دي .دژوندپه وروستيو شپواوورځوكې يې په كوفه كې كورواخيست اوهلته اوسيدى له دنيوي چارولاس په سرشو اوپه كوفه كې په كال (71) هجري كې وفات شورضي الله تعالي عنه .


دحديث تخريج:

داحديث امام بخاري په خپل صحيح كتاب المناقب باب صفة النبى اوكتاب اللباس باب الثوب الاحمركې راخيستى دى.اوامام مسلم په خپل صحيح ''كتاب الفضائل باب فى صفة النبى وانه كان احسن الناس وجهاً'' كې راخستى ،امام ابوداودپه خپل سنن كتاب اللباس باب فى الرخصة اوكتاب الترجل باب ماجاء فى الشعر كې راخيستى ،امام ترمذى هم په خپل جامع كتاب الادب باب ماجاء فى الرخصة فى لبس الحمرة للرجال كې را خيستى دى.اوامام النسائى په خپل السنن كتاب الزينة باب اتخاذ الجمة اوباب لبس الحلل كې راخيستى دى،اوامام الترمذى په همدې شمائل كې په باب ماجاء فى شعررسول الله صلي الله عليه وسلم كې هم راخيستى دى چې (25) نمبرحديث كيږي.
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
مخکيني ليکنی وښاياست:   
نوې موضوع پېل کړئ   موضوع ته ځواب ورکړئ    tolafghan.com دفورم سر ته   -> اسلام، اسلامي شرعه او د اسلام تاریخ    ټول وختونه GMT دي
پاڼي ته لاړ شئ شاته  1, 2, 3, ... 10, 11, 12  مخکي
پاڼه   2  ټولې پاڼې  12

ورټوپ کړه:  

تاسو په دې څانګه  کې ليکنې نشئ کولی
تاسو د دې څانګې ليکنو ته ځواب نشئ ليکلی
تاسو په دې څانګه کې خپلو ليکنو ته بدلون نشئ ورکولی
تاسو له دې څانګې څخه خپلې ليکنې ړنګولی نه شئ
تاسو د دې څانګې په ټولپوښتنه کې برخه نشئ اخستلی


Powered by phpBB © 2001 phpBB Group

Chronicles phpBB2 theme by Jakob Persson (http://www.eddingschronicles.com). Stone textures by Patty Herford.