روانې چارې او بېلابېل
مطالعه او لوست باید د خپل ورځني ژوند عادت وګرځوو!
مطالعه او د کتابونو لوستل د پرمختګ، پوهې او بریا مهم بنسټونه ګڼل کېږي. هغه ملتونه، چې د علم، ټکنالوژۍ او پرمختګ په ډګر کې بریالي شوي، د مطالعې فرهنګ ته یې ځانګړې پاملرنه کړې ده. کتاب لوستل انسان ته فکر، پوهه او د نړۍ له پرمختګونو سره د سیالۍ توان ورکوي. په نړۍ کې ډېر پرمختللي هېوادونه داسې دي، چې خلک یې له کوچنیوالي د مطالعې له ارزښت سره بلد وي او د کتاب لوستل د ژوند یوه مهمه برخه ګڼي. همدا لامل دی، چې هغوی د علم او پوهې له لارې ستر پرمختګونه کړي دي. خو په افغانستان کې د مطالعې فرهنګ یو څ
نورمها و ارزشهای اجتماعی
این مقاله نخستینبار در اوایل ماه می سال ۲۰۱۷ میلادی، در رسانههای اجتماعی و شماری از مطبوعات چاپی داخل کشور منتشر گردیده بود. اکنون، با گذشت چندین سال و با توجه به تداوم بحرانهای سیاسی، اجتماعی و ارزشی در جامعۀ ما، نگارنده لازم دانست تا متن آن را با اندکی تصحیح، ویرایش و تکمیل، بار دیگر در اختیار خوانندگان قرار دهد. باور بر این است که مباحث مطرحشده در این نوشته، نهتنها اهمیت و تازگی خویش را از دست نداده، بلکه در شرایط کنونی کشور، بیش از گذشته قابل تأمل و بحث میباشد. جامعۀ انسانی در ه
هغوي او مونږ!
ټوله نړۍ خپل قيمتي عمر نه ضايع کوي ٠ او ټول عمر په تحقيق ګرويږنو او څيړنو کښي تيروي ٠ تر څو په ډيرو مسا ٸلو کې پوهاوى پيدا کړي ،نو دوي ستوري او کهکشانونه پلټي او د فضا ډيرو نا آشنا ځايونو ته ځي ،چې تر اوسه بشر نه وو تللي ٠هلته علمى څيړنې کوي او د يو نوى ژوند د امکان پيدا کولو له پاره چې انسانان په راتلونکو کښي په ستورو کښي ژوند وکړي ٠ نو د ژوند امکانات په ستورو کښي پلټي چې آيا په ستورو کښي د ژوند امکان شته او که نه ، مصنوعى بيړۍ د پراخه فضا غيږي ته ليږي ٠ او د ځمکي څخه يې څاري ليږ
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت سوم در ادامه گذشته - نظام اقتصادی آمریکا نظام اقتصادى آمريکا، نظام اقتصادى کاپيتاليستى مى باشد و هنگامیکه این نظام با لشکر کشی، اشغالگری و چپاول منابع دیگران، آغاز کند، به نام آمپریالیزم، از آن یاد می کنند، در نظام کاپيتاليستى فرد در اندوختن سرمايه، آزادى کامل و بى قيد و شرط دارد، اينکه سرمايه را از کجا و با کدام وسائل بدست مى آرد و با
مور، بې بدیله مخلوق دی
د دې بې تنابه خاورین کلي په ګوټ ګوټ کې، یوازې د مۍ د میاشتې لسمه د مور د نړېوالې ورځې په نوم نمانځل کېږي. ولی موږ په دې باور یو چې له الله (ج) او رسول الله (ص) وروسته، ترټولو سپېڅلی، منلی او نازولی مخلوق مور ده او هره ورځ، د هغې ورځ ده. ځکه مور د مینې، عاطفي او ولولې دوهم نوم دی. زموږ دنیاګۍ ډیره وړه ده او په هغې کې داسې ژبه نه شته چې د مور مینه په رښتیني ډول ونمانځي او ستاینه یې وکړي. د مور یادونه تل تازه او خاطرې یې له ټولو خاطرو خوږې او تلپاتې وي. مور د کړاوونو په تورې ترږمۍ کې د رڼا څ
د غويي ۱۹ مه؛ د لوګري ولس د تاریخي پاڅون ویاړلې ورځ!
د افغانستان تاريخ د اتلولیو، قربانیو او د آزادۍ د مبارزو له زرینو کرښو ډک دی. د دې خاورې مېړنیو ولسونو د تاريخ په بېلابېلو پړاوونو کې د ظلم، استبداد او يرغل پر وړاندې نه ستړې کېدونکې مبارزې کړې دي او د خپل دين، وطن او ملي ارزښتونو د ساتنې لپاره يې سترې قربانۍ ورکړې دي. همدغه قربانۍ دي، چې نننی نسل پرې وياړي او د خپل تاريخ روښانه فصلونه پرې يادوي. د افغانستان د معاصر تاريخ له مهمو او نه هېرېدونکو ولسي خوځښتونو څخه يو هم د ۱۳۵۷ لمريز کال د غويي یا ثور مياشتې ۱۹مه نېټه ده؛ هغه ورځ، چې د لوګر
د طالبانو ضعف!
يو نظام چې دومره خود سره او بى باکه وي چې ،د تعليم يافته قشر څخه نيولى تر بى سواده بى تعليمه د يو غير مشهور کوڅې دکان داران او د غره ميشت انسانان دا ټول په يو أواز پر طالبانو نيوکي کوي ،او دا ځکه چې د دوي نظام کښي ډيري ستونزى موجودى دي ، او دا د دوي انتها د بى کفايتى او بى تدبيرى ښايى ،هر څوک که يو اندازه سياست نه پوهيږي ٠ خو په دي پوهيږي چې تعليم د ښځو او نارينه له پاره فرض دى ٠تعليم د راتلونکى پر مختګ له پاره هم ضرورى دى ، پر مختګونه د ښه تعليم په رڼا کښي مينځ ته راځي بله موضوع چې س
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت دوم در ادامه گذشته - تاریخ آمریکای سادیست، با خون و کشتار، گره خورده است سادیسم یک نوع بیماری و اختلال روانی است که فرد بیمار از اذیت، درد، تحقیر، رنج دادن، خشونت و کشتنِ دیگران، احساس لذت می کند و این بيمارى روانی در نزد آمريکائى ها از نخستين روز هاى شکل گيرى اين کشور جنايتکار، هسته گذارى شده است و تحقیقات بر روی قاتلان زنجیرهای که د
ولې افغانستان کې چينايان په نښه کيږي؟
نه يوازې د حيرانۍ، بلکې د اندېښنې وړ ده، نړۍ چې نن په کومه سردګردانۍ کې ډوبه ده، د بې باورۍ تورې لړې پورته دي د ډاډ، خونديتوب روحيه چې څومره کمزورې او پيکه شوې ده، تاثيرات يې ګورو، دلته اوس جدي پوښتنه دا ده څنګه، ولې د څه لپاره داسې کيږي او روان دي!! چوپتيا او سکوت د هغو د تبر ګوزارونه لا پسې تېز کړي دي، کرار پاتې کېدل تسلط غوښتونکو ته ميدان لا خالي کړی، هغه چې په هر څه کې يوازې خپله رايه او خوښه چلېدل غواړي، نړيواله سوله يې له ګواښ سره مخ کړې ده. نړۍ له دې امله نهايت په ازيت کې ده، ا
په نظام او ټولنه کې د ځوانانو ونډه
ځوانان هغه قشر دی، چې د نظام په پایښت او د هېواد په جوړولو کې له ټولو اغېزمن او ارزښتمن رول لوبولی شي، ځکه چې ځوان کهول له فزیکي او فکري انرژۍ څخه برخمن وي او همدا ځانګړنه ده، چې نظامونه او ټولنې ورته ځانګړې پاملرنه کوي او ترې لوړې هیلې لري. په اوسني عصر کې د اسلامي نظام د ټینګښت او پرمختګ لپاره د ځوانانو رول خورا مهم بلل کېږي. دلته پوښتنه پیدا کېږي، چې ځوانان څنګه کولای شي خپل مسئولیتونه په اغېزمنه توګه ترسره کړي؟ زما په اند، ځوانان باید یوازې په خبرو بسنه ونه کړي؛ بلکې په عملي ډګر کې فع
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
قسمت اول در تعریف روان شناسی می گویند که روان شناسی علم مطالعه ذهن از طریق مطالعه رفتار می باشد، یعنی ما با مطالعه رفتار های خشونتزا و تروریستی آمریکا علیه مسلمانان، درک می کنیم که در ذهن آمریکا چی می گذرد و با مطالعه انواع بیماری های روانی و اختلالات رفتاری نیز در می یابیم که آمریکا با این همه نسل کشی و غارت گری و اشغالگری و... از کدام بیماری های روانی و اختلالات رفتاری، رنج می کشد. خداوند متعال، در قرآن کریم، برای شناختن حالات درونی به نشانه های رفتاری اشاره می کند و در آیا
دودیزې مذهبي ټولنې او د ځوانانو پر وړاندې ننګونې
ځوانان او پېغلې په هرې ټولنې کې د بې بریده ظرفیتونو په درلودلو سره د راتلونکي استازي دي. له همدې بابته دوئ د بدلون، نوښت او پرمختګ اصلي لوبغاړي او له ستونزو سره د مقابلې لومړنۍ مورچلې دي. بشري ټولنې د بېلا بېلو عمرونو، فکرونو او کلتوري ارزښتونو مجموعې دي او ځوانان یې تر ټولو مهمه بشري پانګه ده. ځکه ځوانان انرژي لري، خلاقیت لري او د بدلون په ازغنې لیارې، نوي نظریات په چټکۍ سره مني او زاړه دودونه ننګوي. د ۲۰۲۵م کال د دوو احصائیو او سروې ګانو له مخې، د افغانستان د ۴۳ میلیونه اټکلي نفوس د ۶۶٪
یک ساعت برای وطن کار کنید
مراد اکا ناکامورا « کاکا مراد» وګوری: اوبه نشته، پیسې نشته او خوراک نشته یادش ګرامی باد! از تاريخ خراسان و یا افغانستان عملا بپرسید امروز چندصد دهه مي گذرد واز ايجاد کشور پاكستان جعل کار فقط چند دهه. خیلی ها اسرائيل را به غصب سرزمين ها و ظلم به فلسطيني ها متهم میکنند ولي در مورد پاكستان به حیث كشوري كه متجاوز، تروريست پرور، صاحب سلاح اتمي و منافق دوګانه است توجه لازم صورت نمیگیرد. حتی ملل متحد از ابتداي ظهور هستهٔ ږ ولی طالبان معلوم بود که پروژه طالبان برای دفاع از منافع پاکست
مسلمان او ورور هیواد ولې توغندی ولی؟
د پاکستاني چارواکو غونډه او ستړې بې خوبه شوې دبهرنیو چارو وزیره حنا ربانی کهر سعدی وایی: همه کارم زخود کامی ببد نامی کشید اخر نهان کی ماند رازی که کزو سازند محفلها! دافغانستان قر بانی د یوې سپږې لپاره داسې سپږه چې په هیڅ ائین کې برابره نه راځی. کوم عقلانیت دا منلی شی چې دیوه جاسوس لپاره دې ولې ۴۵ ملیونه انسانان ،جنګ اوجګړې خوړلی ولس دې د امریکې او ناتو دتجاوز سبب شی؟ د اسامه بن لادن د وژل کېدو له خبر وروسته همدې منافق دوه مخی پاکستان په ولسمشر ماڼۍ کې د لومړۍ غونډې په
ویره او ډار Angst and Furcht
اکستریمیزم (افراطیت) د بنسټ پالني پرمختللي مرحله دي ، دې مرحله کي بنسټ پالان بشري ټولنو کي حتا هفو سیمو کي چي د دوي خپل پلویان هم پکي اوسیږي په ډار او ویره اچولو باندي لاس پوري کوي. ددي له پاره چي د افراطی ډلو د خوا د ویري او ډار اچوني په اړه پوه شو لازمه ده چي لمړي ویره او ډآر ته د مخلتفو علومو له مخي لنډه اشاره وکړو. د عامو خلکو ترمنځ په ورزنیو مکالمو کي د ویري او ډار اصطلاحات د یو موخي دپاره کارول کیږي خو په علمي نړی کي د بیلا بیلو برخو د پوهانو له نظره دغو دواړه اصطلاحاتو ترمنځ ښکاره
موږ چېرې یو ، او په کومه روان یو ؟
علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد! موږ چېرې یو ، او په کومه روان یو ؟ دزده کړو محرومیت ، څومره بدرنګه زمانه شوه ډیره مسخره او بیهوده شوه دښوونې او روزنې دامر ثانی دومه څپه شوه ناوړه انډوخرکې زرګری جګړه شوه د ای اس ای شوده متقاعد جنرال (مومند )په اټکل کوله شوه داهم شو کارپوه او شننونکی مننونکی ! ملامت نه دی داردو پتی یې خوړلی دی خکه په اردو کې لوی شوی !ددې کوم ځای پښتون دی دې ټپوسانو ته څوک بلنه ورکوی ؟ راځی چې وګورو OCHAاوچا موچا باچا څه وايي، د روانې
ضرورت اجماع بر سر منافع مشترک و احترام متقابل
در این روزها، آنچه در بحثهای رسانههای جمعی بیش از هر چیز جلب توجه میکند، غلبه نگاههای احساسی، قومی و هویتی بر تحلیلهای علمی و مبتنی بر واقعیت است. در علوم اجتماعی بارها نشان داده شده که تعمیمدادن رفتار یک فرد یا یک گروه به کل یک قوم، نهتنها نادرست بلکه عامل تشدید شکافهای اجتماعی است. چنین رویکردی معمولاً به «دیگریسازی» منجر میشود؛ پدیدهای که در آن افراد، بهجای تمرکز بر کنشها و پیامدها، هویت قومی را مبنای قضاوت قرار میدهند. در این وضعیت، دیگران بهعنوان «متفاوت»، «بیگانه» یا
نن د زمکې نړیواله ورځ ده !
«یسئله من فی السموت والارض کل یوم فی شان» یا الله “داسمان /نونو او ځمکې / کو ټول مخلوق له همدې الله تعالی څخه سوال کوی او هغه هره ورځ په بیل شان کې وی.” کله چې په دریاب کې په ناڅاپی توګه توپان راشی او ددریاب څپې بحرانی شی تند باد ورسره را والو ځی نو بېړۍ وان او ټول سپاره خلک په یوه خوله د یاالله O’my God ! ذات دمرستې غوښتنه کوی. که لاروی یا کاروان په شاړو دښتو کې لاره ورکه کړی یا له ګرد باد او دوړو سره مخامخ شی نو ژر د الله تعالی څخه مرسته غواړی. کله چې یوانسان مسلمان اویا
هېواد؛ د ټولو ګډ کور دی!
هېواد یوازې یوه جغرافیه نه ده؛ بلکې هغه ګډ کور دی، چې ټول وګړي پکې د امنیت احساس کوي، خپل هویت پکې پېژني او د ژوند د ودې لپاره پکې زمینه برابریږي. همدا ځای دی، چې وګړي پکې د قانوني او طبیعي حقونو خاوندان وي او ځانونه د یوې واحدې ټولنې برخه ګڼي. له همدې امله هېواد د وګړو لپاره د ژوند له بنسټیزو اړتیاوو څخه شمېرل کېږي. که ژور فکر وکړو، د انسان د ژوند هر مهم پړاو له یوه ټاکلي ځای سره تړلی وي؛ هماغه ځای، چې انسان پکې زېږي، لویږي، زده کړه کوي او راتلونکی جوړوي، دې ځای ته د هېواد نوم ورکول کېږي
مه خپه کیږه !
مه خپه کیږی اسلام آباد په افغانستان کې لاهم برلاسی دی مهذساده کیږی ملا شهاب الدین دچا لخوا کمیسیون ټاکل شوی ؟دغه صلاحیت چا ورکړی؟کمیسیون باید څه وکړی ؟ مه خپه کیږی ! یو ه ډله دوحه یې ډبه طالبان دی بل بې دوحه والا ددوحې والا یوڅه ځان ڼړیوال بولی. خو ظاهرا دواړه له نړیوالو معاملو ډیر لیرې دی دی مه خپه کیږی ! دوحه والا خپله بقا غواړی خو کندهاری بیا دحکومتولی له منطق بېربرخې دی مه خپه کیږی! دسیمې هېوادونه خپلې ګټې لری پوښتنه داده چې کومو سېاسی رهبرانو ته یې بلنه ورکړې ده د
افغانستان به یک حزب جدید نیاز دارد؟
افغانستان در طول تاریخ سیاسی خود، بهویژه پس از نیمهٔ دوم قرن بیستم میلادی، شاهد شکلگیری جنبشها، سازمانها و احزاب گوناگونی بوده است. برخی از این جریانها در نتیجهٔ تحولات مشخص اقتصادی و اجتماعی و با توجه به سطحی از رشد و پختگی جامعهٔ افغانی، بهعنوان پدیدههای روبنایی و در پیروی از جریانها و ایدئولوژیهای رایج جهانیِ راست، میانه و چپ، عرض اندام کردند. با این حال، بسیاری از این احزاب در برابر حوادث ناگوار تاریخی و مداخلات گستردهٔ خارجی تاب مقاومت نیاورده و بهتدریج به گروههای کوچک، پراکند
برتانوي او فرانسوي سرتېرو څنګه د ورزش اپلیکېشنونو له لارې د خپلو پوځي اډو معلومات افشا کړل؟!
حتی تر ټولو پیاوړي او پرمختللي پوځونه هم کله ناکله د روغ ژوند د عادتونو (ورزش او فيټنس) له امله له ستونزو سره مخ کېدای شي. د فزیکي فعالیتونو ثبتوونکې اپلېکېشنونه، لکه Strava، کله ناکله ناڅاپه داسې معلومات په عمومي ډول افشا کوي کوي چې باید پټ وساتل شي لکه د پوځي اډو دقيق او دننه موقعيتونه ، د ځواکونو تګ راتګ مسيرونه، د سرتېرو فعاليتونه او نور ډېر... د څېړنو له مخې، که سرتېري دا ډول اپلېکېشنونه بېاحتیاطه کاروي، نو خبره یوازې د منډې وهلو یا فټنس پورې نه محدودېږي، بلکې دا هم ښيي چې د امنیتي
ماشوم اسلام آباد او پنځه زره کلن تمدن !
په پښتو کې موږ دغه اصطلاح لرو چې وایی: موچی که دومره تکړه وای خپل ځان ته به یې «سوګلې» جوړې کړې وای ! سوګلې همغه چرم دی چې دواورو په مقابل کې یې په مزو ګنډی اوبیا دبوټو کار ورنه اخلی .دشهباز شریف او عاصم منیر دادې واده تیر شو ، داسلام آباد ډیزلی واکدارانو په دې غونډه کې دایران (۵) زره کلن تمدن په وړاندې داسې ښکاریدل لکه ما شومان! چې ګوګل هم ور باندې شرمیږی .که په رڼا ورځ اسرائیل په لبنان باندې بمباری کوی خو دلته پرون جوړشوی ماشوم اسلام آباد پر افغانستان هوایی بمباری وکړلی نوبیا د بشریت په قام
مرکز تحقیقات علمی پوهنتون علم
«امت وسط» *********** امت در لغت: طریقه و دین راگویند، و بیشتر از پنجاه بار درقرآن با صیغه مفرد تکرار شده است، و در برگیرنده معنای واحد و یا تعریف مشخص از امت نیست. در اصطلاح، ان گروه و جمعيتى را گویند كه جهت مشتركى آنها را به هم پيوند دهد: اشتراك در دين و آئين، و يا زمان و عصر واحد، يا مكان معين، خواه اين وحدت، اختيارى بوده باشد و يا بدون اختيار. در کلام الله میفرماید: «كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ یَكُونَ الرَّسُولُ
هغه څو ټکی چی زموږ هیر دی
(د مقالو داسلسله دوام لری) د اقتصادي ودې لپاره بشري ماهره نیرو(متشبث)، طبیعی منابع ښه مدیریت او ورسره پانګه ضرور ده. د افغانستان په څلوېښت کلنو جنګونو کې اقتصادي زیربنا زیانمنه شوه او نوښتګر متشبث نه لرو. که نوښتګر متشبث اقدام کوي، دپانګی نشتوالی یې خنډ ګرځي. د دې مانا داده چې زموږ مالي موسسات( بانکي سیستم، بیمه، پورورکوونکی ګروپونه، دتقاعد خزینه....) ړنګ او خوار دي، زموږ لوی ملی پانګوال او بهرني پانګوال اوسنیو شرایطو کې د افغانستان دننه پانګونه نه کوي، بانکي لېږد درېدلی. خو یوه هیله
