روانې چارې او بېلابېل
په دې وروستیو کې د افغان چارواکو، په تېره بیا ولسمشر کرزي او د هغه د نظام د وسله والو مخالفانو "طالبانو" په دریځونو کې نسبتاً نرمښت راغلی دی. څرګنده بېلګه یې د ولسمشر حامد کرزي هغه وروستۍ څرګندونې دي، چې زیاتره وخت یې وسله والو طالبانو ته د وروڼو خطاب کړی. د سې شنبې په ورځ (جون ۱۸/غبرګولي ۲۸) ولسمشر حامد کرزی له بهرنیو ځواکونو افغان ځواکونو ته امنیتي لېږد د پنځم او وروستي پړاو په جوړ شوي کنفرانس کې پر طالبانو یوځل بیا غږ وکړ، چې پر خپله خاوره، وروڼو، میندو او وطنوالو بریدونه بس کړي.
نن مې چې سهار انټرنیټ خلاص کړ ، لومړی خبر داوو چې طالبانو په قطر کې خپل سیاسي دفتر پرانیست ، له خبر سره ددې مهم رویداد انځورونه او ویډیو کلیپ هم وو ، ویډیو دطالبانو مشران ښودل ، چې د اسمان خوا ته یې خپل په کلمه طیبه مزین شوی بیرغ هسکاوو ، دې رویداد مې ذهن ته جټکه ورکړه ، یولسیزه شاته یې بوتلم .
د ناروی د بهرنيو چارو وزير ويلي دي چې په تېرو څو مياشتو کې طالبانو او امريکايانو په دې اروپايي هېواد کې په پټه مذاکرات کړي دي. اسپين بارت د ناروي حکومتي تلويزيون ته څرګنده کړې ده چې دې پټو مذاکراتو په قطر کې د طالبانو دفتر پرانيستنې ته لاره هواره کړې ده. نوموړی وايي چې د مذاکراتو د قطر دفتر په جوړېدو کې مهم رول لرلو.
قطر کې د طالبانو د دفتر وياند ډاکټر محمد نعيم وويل چې د دفتر يوازې د سياسي فعاليتونو لپاره دى او د قطر له حکومت سره چې په دې لړ کې څه شرطونه منل شوي، هغې ته ژمن دي.دا چې طالبان افغانستان کې د اوسني نظام او بهرنیانو پرضد تر ټولو لویه جنګېدونکې ډله ده، خو اوس یې خپل سیاسي دفتر جوړېدل اړین ګڼلي، همدا ده چې قطر کې یې دفتر پرانیست خو دا په دې مانا نه ده چې جنګیالي به یې ژر له جګړې لاس واخلي. دې پوښتنې ته چې امريکا مخامخ خبرو لپاره القاعدې سره د اړيکو پرې کول، تاوتريخوالي لاس اخيستل او د افغانستان اساسي قانون منل د شرطونو په توگه ياد کړي، ښاغلي نعيم وويل چې "تردې دمه يې له امريکا سره مخامخ خبرې نه دي شوې او دا ټولې مسالې به څېړل کېږي، بيا به معلومېږي چې په کومو مسالو خبرې کوو".
طالبانو او امریکا اعلان وکړ، چې دوی به د افغانستان د نژدې دولس کلنې جګړې پای ته رسیدو لپاره رسمي خبرې په څو ورځو کې پیل کړي. خو د امریکا ولسمشر بارک اوباما وویل، چې دا خبرې به اسانه نه وي: «موږ دا هیله نه لرو، چې دا بهیر به اسانه او ګړندی وي، خو موږ باید دا بهیر له پوځي هڅو سره یوځای موازي مخ ته یوسو او په عین وخت کې موږ خپلو پوځي هڅو ته ژمن یوو چې القاعده ته به ماتې ورکوو او د افغانستان د ملي امنیتي ځواکونو ملاتړ به کوو.» طالبانو تیر ماښام په دوحه کې د خپل سیاسي دفتر د پرانیستو اعلان وکړ. تر دې اعلان وروسته د امریکا ولسمشر بارک اوباما په شمالي ایرلند کې وویل، په قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر پرانیستل د طالبانو او د افغانستان د حکومت تر منځ د روغې جوړې لپاره یو مهم لومړی ګام دی چې اخیستل شوی. خو د امریکا ولسمشر څرګنده کړه چې د روغې جوړې د هڅې مخې ته به لوړې ژورې وي.
کابل (پژواک ٢٨ غبرګولى ٩٢): د راپورونو له مخې، په قطر کې د وسله والو طالبانو سياسي دفتر پرانيستل شو.
يوې سرچينې د نوم نه ښودو په شرط پژواک خبري اژانس ته وويل، چې د وسله والو طالبانو دفتر نن (د غبرګولي ٢٨مه) د مازيګر په شاوخوا شپږ نيمو بجو رسما پرانيستل شو.
سرچينې زياته کړه، د دې دفتر د پرانيستې په مراسمو کې د افغانستان د بهرنيو چارو وزارت او وسله والو طالبانو استازو او د قطر چارواکو برخه اخيستې وه.
له بلې خوا وسله وال طالبان وايي، چې ياد دفتر يې له نړيوالو سره د خبرو کولو او اړيکو د ښو کولو په موخه پرانيستى دى.
د وسله والو طالبانو د وياند ذبيح الله مجاهد له لوري پژواک خبري اژانس ته په رالېږل شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې دوى د ګاونډيو هېوادونو په ګډون د نړۍ له ټولو هېوادونو سره د متقابل احترام په نظر کې نيولو سره ښې اړيکې غواړي او په خپل هېواد کې له امنيت سره سره په نړيواله کچه د امنيت او عدالت غوښتونکي دي.
له دې حقیقته سترګې نه شي پټېدای، چې د دموکراتیکو ارزښتونو په ډګر کې د وروستیو نږدې دوو لسیزو په بهیر کې په هېواد کې د ازادو رسنیو رامنځته کېدل او د هغوی ګټور فعالیتونه او لاسته راوړنې د هېواد په تاریخ کې بې ساری او په رسنیز ډګر کې له سترو لاسته راوړنو شمېرل کېږي.
د جمهور رئيس حامدکرزي د واکمنۍ دورې له پیله تراوسه د پښتون قوم سره د مور او ميرې چلند شوی، د عدالت په تامين، امنيتي، اداري، اقتصادي، فرهنګي، کلتوري او د دولت په نورو پړاونو او ګردابونو کې له پامه غورځول شوی، راپورونه وايي، د حامدکرزي په دوران کې پښتانه د يو منظم، جوړ شوي او طرحه شوي پلان له مخې د سياسي صحنې او ټولنيز شخصيتۍ څخه د وتو په حال کې دي، په دې اړه يو شمېر پښتنو څټو ، څهرو، سياسي شنوونکو، سياسي اشخاصو، فرهنګيانو او ژورناليستانو وار په وار آواز پورته کړی او پر ولسمشر يې ږغ کړی ترڅو پر يادې طرحه شوې پروسې ځان پوهه او د پښتون په بربادۍ په شروع شوې ککړې او ناولې لوبې ځان آګا کړي، هغه اشخاص او افراد چې پدې لوبه کې ښکيل وې له
میرمن کلتوري- ټولنیز بهیر د میرمن بهیر د جون ۵ نیټه د چاپیریال ساتنې نړیواله ورځ و نمانځله د بهیر غونډه ددې ورځې په ویاړ مشاعرې او مقالو ته ځانګړې شوې وه. د غونډې په پیل کې د چاپیریال ساتنې په هکله لومړی پاکیزې ارزو لنډې خبرې وکړې له هغې وروسته میرمن سایره شریف د چاپیریال ساتنې په اړه وینا وکړه.
په کار خو دا وه چې تر ټولو وړاندې پښتنو مفکرينو د دې پښتون ضد او وطن ضد رژيم د بدلون لپاره چغه کړې وای او همدا راز پښتنو عوامو غږ پوره کړی وای او ويلي يې وای چې که پښتنو ته دسيسې وي هم همدومره بس دی، که د پښتنو وژل، وروسته پاتې کول او له سياسته بې برخې کول وي هم همدومره بس دی. نور دې حکومت بدل شي او سياست دې يې وربدل شي ځکه ړوند يو ځل امسا ورکوي نه هر وار، خو پښتون لالا هيڅکله هم نه غواړي چې حالات يې بدل شي. (يار ته پند ورکړه که نه يې وړي د شګو پنډ ورکړه)
که څه هم په افغانستان کې له تېرو دوه دري لسېزو راهېسي تل د زر او زور خلک سرې سترګي ګرځي او د قانون پر وړاندي هيڅ ځانونه مسول نه ګڼي او تل فکر کوي چې اصول او قوانین د دوی لپاره جوړ شوي نه دی
وايي چې کله روسانو غوښتل ببرک کارمل په کابل کې د واک پر ګدۍ کښېنوي، نو کارمل په دې شرط ورسره ومنله چې دی به د روسانو اطاعت کوي، خو د ده ترلاس لاندې کسان به د ده اطاعت کوي.
افغانستان د اسلامي جمهوریت د ملي امنيت شورا دفتر د فرهنګي چارو رئيس پوهنوال محمد اسمعيل يون له خپلې دندې استعفی وکړه.
کابل( پژواک، ٢٧ غبرګولى ٩٢ ): جهادي مشرانو او سیاسي شخصیتونو له ولسمشر حامد کرزي سره په مشورتي غوڼده کې ټینګار وکړ،چې افغانستان سولې ته د رسېدو لپاره له طالبانو سره د خبرو په موخه په قطر کې د دفتر له جوړیدو سره موافقه لري. دغه ټکى په هغه خبرپاڼه کې راغلى، چې د ولسمشرۍ مطبوعاتي دفتر له خوا پژواک خبري اژانس ته رالېږل شوې ده. د خبرپاڼې د معلوماتو له مخې ، په دغه مشورتي غونډه کې، چې نن د حامدکرزي په مشرۍ د هېواد د جهادي مشرانو او سیاسي شخصیتونو په ګډون په ارګ کې جوړه شوه،د سولې د بهیر او په دې اړه د وروستیو رامنځته شویو انکشافاتو په هکله خبرې وشوې.
که یو ځل بیا پیل د مظلومونو پښتنو پر سر د روانو ټولو ظلمونو او زخمونو څخه وکړم نو هر څه به یو ډول بیاځلي او تکراري ښکاره شي. او په افغانستان کې به هر ښکېل لوري سره په جنجال واوړو. ځکه هېڅ لوري هم پر دغه ویاړلي خو مظلوم او بې سره قام له ظلم څخه مخ نده اړولی.
غزني (پژواک ۲٧ غبرګولی): چارواکي او خلک وايي، چې د غزني ښار ډېرى تاريخي ساحې د زورواکو له لوري غصب شوي او په کې خپلسرې ودانۍ جوړې شوې دي. د غزني مرستيال والي محمدعلي احمدي وايي، چې د ښار په سوېل ختيځه څنډه کې ډېرې تاريخي ساحې خلکو لاندې کړې دي. نوموړي پژواک خبري اژانس ته وويل، د روضې په کلي او دغه راز د دوو تاريخي منارو تر څنګ سيمه کې خپلسرې ودانۍ جوړې شوې او چا يې مخه نه ده نيولې.
دنوای معارک کتاب چې میرزا عطا محمد خان په ۱۸۵۴کال کې لیکلی ، ددې کتاب په ۱۴۹ او۱۵۰ م مخ کې داسې راغلی :
کابل (پژواک،٢٦غبرګولى ٩٢): يوه باوري سرچينه وايي، چې د ځينو ګوندونو له خوا راتلونکو ولسمشريزو ټاکنو ته د انوارالحق احدي پر نوماندۍ هوکړه شوې ده، خو په خپله احدي او ګوندونو د دې هوکړې پخلى لا نه دى کړى. يادې سرچينې چې د نوم له ښودلو يې ډډه کوله، پژواک خبري اژانس ته وويل، د تېرې جمعې په ورځ (د غبرګولي ٢٤مه) د حاجي محمدمحقق په کور کې يو شمېر ګوندونو غونډه کړې او د احدي پر نوماندۍ يې موافقه کړې ده. ده زياته کړه، په دې غونډه کې د وحدت ګوند له مشر محقق سربېره د حزب اسلامي ګوند مشر عبدالهادي ارغنديوال، د کورنيو چارو پخواني وزير حنيف اتمر، د جنرال دوستم په استازيتوب د ولسي جرګې غړي فيض الله ذکي او د سوداګرۍ وزير انوارالحق احدي ګډون درلود.
د سرو یرغلګرو پر وړاندې جګړه روانه وه. دې جګړې هره ورځ په لسګونو سرونه خوړل. خو د سرونو هم څه کمی نه و. هره ورځ نوي نوي ټوکیدل او بیرته د جګړې په لور ریبل کیدل.