روانې چارې او بېلابېل
د چین د کمونیست ګوند په مشرۍ د چین چټک پرمختګ
د چین د کمونیست ګوند په مشرۍ د چین چټک پرمختګ سږ کال د چین د کمونیست ګوند ۱۰۵ کالیزه ده. دغه ګوند په ۱۹۲۱ کال کې تاسیس شو او په ۱۹۴۹ کال کې یې د چین ولسي جمهوریت بنسټ کېښود.د چین د کمونیست ګوند واک ته رسېدل د چین لپاره یو زرین ګام وو چې له امله یې دغه هېواد له اوږدو کړاوونو او کورنیو جګړو خلاص شو او د بې ساري پرمختګ په لور یې ګامونه پورته کړل. چین د کمونیست ګوند ۱۰۵ کلن تاریخ د چین د معاصر بدلون، صنعتي کېدو، اقتصادي ودې او نړیوال نفوذ له تاریخ سره نږدې تړاو لري. د چین د کمونیست ګوند ت
میانجی گری نوین ولې مبهم پاکستان
بحث درینجاست که پاکستان عملا در بلوچستان، وزیرستان، خیبر پښتونخوا ، افغانستان دارد درګیر بمباردمان است وقتل وقتال است که ملل متحد این عمل غیرانسانی را محکوم کرد چطور میتواند میانجیګری کند؟ عمق ستراتیژی صلح وثبات بین المللی درکجا است ؟ انعطاف تاکتیکی به جای بیطرفی مطلق میزبانی مذاکرات لزوماً به معنای داشتن نفوذ مستقیم بر نتایج آنها نیست. اسلامآباد میتواند به عنوان یک «اسلو» مؤثر عمل کند و فضا و دسترسیهای لازم را برای گفتگو فراهم آورد، اما تبدیل پاکستان به ناروی بعدی و میانجی قابل
د هېواد په راتلونکې کې د سیاسي ګوندونو د رول او نوښت په اړه
دې مقالې اساسي محتوا له هغې لیکنې څخه سرچینه اخلي چې ما لس کاله مخکې، د ۲۰۱۶ کال د جون په ۱۸مه نېټه، په ټولنیزو رسنیو او یو شمېر چاپي او برېښنايي خپرونو کې خپره کړې وه. اوس چې وخت یو ځل بیا هغه لیکنه زما مخې ته راوسته، ما مناسبه وګڼله چې د افغانستان او نړۍ د وروستیو تحولاتو په رڼا کې پرې بیا کتنه وکړم او ځینې نوي لیدلوري او تعدیلات پکې ورزیات کړم. د دې مقالې د لوستلو پر مهال باید یوه مهمه خبره په پام کې ونیول شي: ټولنې، سیاسي جریانونه او تاریخي بهیرونه په ثابت او جامد حالت کې نه وي. بدلون
مبانی عدالت اجتماعې از دیدکاه قرآن کریم
یکی از کارکردهای مهم عدالت وعدالت خواهی آن است که نظام مبتنی بر عدالت را -همان نظامی که پیامبران و جانشینان آنان در پی استقرار آن بودند وهستند- کارآمد میسازد. کارایی نظام به کارایی همه بخشهای آن است، زیرا هیچ قسمتی و هیچ شغلی از قسمتها و شغلهای دیگر جدا نیست. به عبارتی کارایی نظام به تعدیل و کارایی همهی بخشهای آن است و نه بعضی از آن بخشها. از مهمترین مباحث مطرح در جوامع بشری بحث عدالت در ابعاد گوناگونِ آن ناست؛ طرح مباحث عدالت در یک جامعه حکایت از حیات سیاسی و عقلانی آن جامعه دارد
امریکا له غروره لویدلې ده
د تنګي هرمز بندول په څرګنده توګه د هغو هېوادونو ترمنځ ژور نابرابري ښيي چې د «قوانینو» خبره کوي او د هغو کسانو ترمنځ چې د دغو قوانینو د ماتېدو مسؤلیت لري. د ایران سره د خبرو اترو د دوام په اړه د متحده ایالاتو چلند ښيي چې سپینه ماڼۍ په منځني ختیځ کې د ګډوډۍ او هرج و مرج د رامنځته کولو سیاست ته دوام ورکول غواړي، څو یو بل کنټرول شوی کړکېچ جوړ کړي. دا بدلون ښايي د متحده ایالاتو لپاره مناسب وي، خو د فارس خلیج د هغو پاچاهیو لپاره ډېرې منفي پایلې لري چې د توغندیزو بریدونو او اقتصادي س
نگاهی شتابنده بر ماجرای زنان جبرئیل هرات؛ میان احساسات، واقعیتها و ضرورت یک بدیل ملی
رویداد زنان جبرئیل هرات در روزهای اخیر واکنشهای گستردهای را در میان افکار عمومی افغانستان برانگیخت. برخی این حرکت را نشانهای از مقاومت مدنی و اعتراض مشروع دانستند و برخی دیگر آن را اقدامی شتابزده و فاقد زمینههای لازم برای ایجاد تغییرات بنیادی در کشور ارزیابی کردند. آنچه مسلم است، اینگونه تحرکات در فضای پیچیدهٔ سیاسی افغانستان نمیتواند جدا از رقابتهای سیاسی، منافع گروهی و تلاش بازیگران مختلف داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گیرد. از دید بسیاری از ناظران، ماجرای جبرئیل هرات بیش از آنک
امریکا مو نشي ساتلای
د طالبانو مشرتابه او د افغانستان خلک باید د افراطي ډلو د ورانوونکو فعالیتونو پر وړاندې هوښیار واوسي. په ځانګړي ډول د داعش خراسان، جیش العدل او انصارالله په څېر ډلې هڅه کوي افغانستان له ګاونډیو هېوادونو سره په شخړو کې ښکېل کړي او په سیمه کې ګډوډي زیاته کړي. دغه ډلې د هغو لوېدیځو ملاتړو له خوا ملاتړ او لارښوونه ترلاسه کوي چې غواړي په افغانستان کې د اسلامي امارت د ثبات او پیاوړتیا مخه ونیسي. د داعش خراسان تر ټولو فعال غړي د منځنۍ اسیا د جمهوریتونو اتباع دي. دوی افغانستان د روسیې پر ضد د
د شتمنتیا اړین رازونه
په شتمنتیا کې تر ټولو مهم موارد چې باید ترسره شي هغه هم دوامداره کار، دوامداره زیرمه، د لګښتونو کنټرول، د بې ځایه لګښت مخنیوی، په یوې دندې اکتفا نه کول او په ځان باندې پانګه اچونه د دې لپاره چې نوي مهارتونه ترلاسه شي او له عصراو زمان سره سم عاید ترلاسه کول کولای شي تاسو میلیونر کړي. د پیسو دوامداره زیرمه یا پس انداز له ځوانۍ څخه پیل کړئ او خپلې پیسې په کره دقیقه توګه په داسې ځای کې پر پانګه واچوئ، څو تاسو ترې ښه ګټه ترلاسه کړئ. خپل لګښتونه کم کړئ او داسې پانګه ترسره کړئ چې پیسې مو تاس
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت یازدهم در ادامه گذشته - وضع امنیتی در مکاتب و پوهنتون های آمریکا از نظر علمی، روانشناسی اجتماعی و جامعهشناسی، وقوع تیراندازیهای مکرر در مکاتب و پوهنتون ها، معمولاً در نتیجه مجموعهای از عوامل ذیل می باشد: جامعه خشونتزده، آنومی، ضعف قواعد اجتماعی، نابسامانی اجتماعی، بحران سلامت روان، بحران اجتماعی، دسترسی به سلاح، انزوای اجتماعی
د خاموشو انسانانو سیاست
شپږمه برخه .... په تیر پسي زما د کوچنیتوب نه د ټولنیز، سیاسي او فلسفي علومو د مطالعي او لیکوالو سره شوق او علاقه وه خو د وطن حالات داسي وو چي نه د مطالعي پوره زمینه مساعده وه او نه دلیکلوالو په هکله د معلوماتو حاصلولو دپاره امکانات مو په اختیار کي درلوده، دي وخت کي جلال آباد ښآر کي د ننګرهار ورځپاڼي او د شهادت اونیز اخبار چي د حزب اسلامي نشراتي ارګان د خوا خپریده نه علاوه، د وحدت په نامه یو ورځپاڼه وه چی د پیښور نه په پښتو ژبه خپریده. زمونږه ښار د جلال آباد تالاشئ چوک کی ددغه ورځپاڼي
لرغوني او تاریخي ځایونه د ملي هویت ژوندۍ نښي دي
افغانستان د طبیعي ښکلاوو، لوړو غرونو، شنو درو، زړه راښکونکو منظرو او بډای تاریخي میراث لرونکی هېواد دی، چې دا ټول الله تعالی پر افغان ولس لورولي دي. زموږ هېواد د طبیعي ښکلاوو ترڅنګ لرغونې او تاریخي سیمې هم لري، چې د زرګونو کلونو تمدن، کلتور او انساني پرمختګ کیسې بیانوي. تاریخي او لرغونې سیمې د هر ملت د فرهنګي میراث مهمه برخه جوړوي. دغه ځایونه یوازې د تېر وخت یادګارونه نه دي؛ بلکې د یو ملت د هویت، تمدن، فکر او ژوند د طرز څرګندونه هم کوي. افغانستان د لرغونو آثارو او تاریخي سیمو له پلوه د نړ
اسرائیل؛ د زوال پر لور
د منځني ختیځ جیوپولیټیکه نقشه په تېرو دوو لسیزو کې دومره ژر نه ده بدله شوې لکه په دې وروستیو کلونو کې. هغه سیمه چې یو وخت د سیاسي توازن، نړیوالو منځګړیتوبونو او نازکو امنیتي معادلو پر بنسټ اداره کېده، اوس د پرلهپسې جګړو، اشغالونو او بشري ناورینونو په مرکز بدله شوې ده. د دغو بدلونونو او ناورينونو په سر کې اسرائیل دي؛ چې په ټول تاريخ کې یې سیمه له بېثباتۍ سره مخ کړې وه او ده. او په وروستيو کې یې خپل هغه يو څو نړيوال ملګري هم له ځان نه پردي کړي دي. نور یې د دولت او وجود پښې ورټولېږي په دغه هېو
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا قسمت دهم
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت دهم در ادامه گذشته آمریکایی ها، انسان های خرافات پرست، اوهام پرست و یاوه سرا هستند عواملِ از جمله: افسردگی، یأس، محرومیت و نا امیدی از زندگی، فردگرایی و نبود احساس بشر دوستی، آمریکایی ها را انسان های با تفکرخرافی، توهم، پارانویا، هذیانگویی، یاوهسرایی، چرندیاتگویی، خرافاتپرست و اوهامپرست، به بار آورده است، از جملهِ یاوهسرایی ها و
د خاموشو انسانانو سیاست
پنځمه برخه ....په تیر پسي 1372 کال په اغلب ګمان د کب میاشت وو چي مونږ جلال آباد ښآر مخابراتو چوک، د ریاض په نامه د انګلیسي ژبي د زدکړي د کورس صنف کي ناست وو چي نا څاپي ډزي پیل شوي، د کورس خلک ټول وترهیدل او په وتلو شول، د کورس نه بهر ښار کي ګډوډي جوړه شوه ما هم د خپل یو ټولګیوال سره یو ځآي په منډه منډه کورته ځان راورسوه، کورته په رسیدو پوه شوم چي د مشرقي شورا د قمندانانو ترمنځ نښته شوي او د حاجي شمالي په نامه د حزب اسلامي یو قمندان د قمندان حضرت علی د کسانو د خوا ترور شوي دی. 1372
ډرونونه، سیمکارتونه او ټکنالوژیک جنګ
په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر پخوا ډېره بدله شوې ده. پخوا جګړې تر ډېره د سرتېرو، ټانکونو او درنو وسلو پر مټ ترسره کېدې، خو نن ورځ ټکنالوژي د جګړې له مهمو وسایلو څخه ده. ډرونونه، سیمکارتونه، سپوږمکۍ، مصنوعي ځیرکتیا او مخابراتي شبکې د معاصرو جګړو اساسي برخې جوړوي. ډرونونه د څارنې، کشف، استخباراتي معلوماتو راټولولو او حتی دقیقو بریدونو لپاره کارول کېږي. د دوی له لارې د جګړې ډګر په لرې واټن کې تر څار لاندې ساتل کېږي او د انساني تلفاتو خطر کمېږي. همدارنګه، ارزانه او کوچني ډرونونه د جګړې په تا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت نهم در ادامه گذشته - ناسیونالیزم نژادی، اقتصادی و جنسیتی در آمریکا در روانشناسی اجتماعی، ناسیونالیزم، تعصب و تبعیض، معمولاً نتیجه ترکیبی از عوامل زیر دانسته میشود: خانواده، محیط اجتماعی، رقابت بر سر منابع، قدرت یا موقف اجتماعی، رسانهها و تجربههای شخصی که آمریکایی ها نیز این ناسیونالیزم، تعصب و تبعیض گرایی را از مرحله کودکستان،
اقتصادي پرمختگ او افغاني ټولنه کي تولیدي اجتماعي اړیکي
په عمومي توګه د ژوندانه په ټولو اړخونو کي انساني لاسته راوړنو ته پرمختګ ویل کیږي او دا په خپل ځان کې یو مسلک ګڼل کیږي. پرمختګ یو لوي مفهوم دی، لکه اقتصادي پرمختګ، ټولنېز پرمختګ، سیاسي پرمختګ، او کلتوري پرمختګ. اقتصادي پرمختګ: اقتصادي پرمختګ عبارت دي د فزیکي، انساني او ټولنیزو ظرفیتونو په ګډون د تولیدي ظرفیتونو وده ورکولو ته اقتصادي پرمختګ ویل کیږي، اقتصادي پرمختګ یا Development او اقتصادي وده( Growth) دوه جلا مفاهیم دي، د اقتصادي ودې او اقتصادي پرمختګ تر منځ توپير دادی چي په ا
د خاموشو انسانانو سیاست
څلورمه برخه ....په تیر پسي 1371 د ثور اتمه څخه وروسته او د حکومت د تغیر سره سم جلال آباد ښار کي د خلکو نفوس او ګڼه ګوڼه زیاته شوه، د وچ ډنډ غاړه چي د بازار او د پیر پلور مرکزي ځآي دي د لاس پلورنکو کسانو شمیر بي حده زیاد شوی وو، یوه ورځ چي زه د ټولګیوالو سره یو ځآي ښار ته ولاړم هلته ډنډ غاړه کي د یو کټ په سر روجايي همواره وه د روجايي دپآسه یو شمیر کتابونه پلورلو ته ایښودل شوي وي، ما غوښټل کتابونو د پوښ سر ټکي ولولم دي وخت کي په داسي کتابونو مي سترګي ولګیدي چي پري لیکلي وو، شیردل ډاکو،
نن باندی کار وکړه سبا لا نه دی راغلی!
که ماضی در په زړه شی نو دنن په هکله مصمم شه اوسوچ وکړه،خوښی تر لاسه کړه مثبت عمل اوسوچدې سره علت اومعلول کړه چې دعزت لاره ، انصاف؟ عدالت او سوله هم ستا چاپېریال ته راشی. « واعف عنا» ای الله تعالی موږ ته بښنه وکړه کله چې دنړۍ په محاکمو کې عدالت او انصاف نشی تر لاسه کیدای نوخپله دوسیه د اخرت قضاته وړاندې کړه ځکه هلته شاهدان ملائیکې دی دعوه خوندی او قاضی په خپله احکم الحاکمین دی. نوح ع دحق اوعدالت په لار کې نهه سوه پنځوس کاله ستونزې وګاللې صبر یې وکړ خوله دعوت نه یې لاس وانه خیست
لوګر د سنځلو د ګلانو معطر کور!
د غويي میاشتې له نیمایي د غبرګولي ترنیمايي پورې هر کال لوګر د سنځلو د ګلانو په معطرو بویونو او ښکلو رنګونو رنګینېږي. د سنځلو دا معطر فصل د طبیعت یو له هغو نندارو څخه دی، چې نه یوازې د انسان روان ته ژور سکون او آرامي وربښي؛ بلکې فضا ته یو ډول جادويي ښکلا هم ورکوي. د دې فصل پر مهال د سهار نسیم د سنځلو خوشبويي له ځان سره را اخلي، د لمر وړانګې له ګلونو سره لوبې کوي او د مرغانو نغمې د طبیعت په زړه کې یو ځانګړی ترنم غږوي. داسې ښکاري لکه طبیعت، چې د ښکلا پر جامه ځان ته سينګار ورکړي او د ژوند
زموږ په اقتصاد او د استخدام د فرصتونو ایجاد کې د مالداري رول
Dodyal1@yahoo.com تېرو شلوکلونو کې پر موږ د لبرال دیموکراسي باد را ولګېد، خو نه مو خصوصی سکتور سم جوړکړای شو، نه مو بهرنۍ مرستې سمې وکارولې. آن دا چې ډېرو مقاماتو لا د (آزد بازار) او د (بازار داقتصادی نظام) توپیر نشو کولای، د اقتصاد تر څنګ، سیاست، مطبوعات، ټولنیز نظم او آن تعلیمي برخه د ټولنې له عیني واقعیتونو لرې وه، تنظیم شوی پراخ فساد یې سرباری! نورې نړۍ په بیړه MDGs راونغاړله او دادی SDGs نغاړلو ته یواځی درې کاله پاتې دي!! موږ چې دغو ټکیو ته ګورو، سرمو ګنکس شي چې دا یې لا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت هشتم در ادامه گذشته - سیاست خارجی آمریکا ویژگیهای رفتاری در سیاست خارجی آمریکا را، سیاست قدرت، هژمونطلبی، آمپریالیسم، دیپلماسی اجبار، سیاست ارعاب، استفاده از ترس، تهدید، تحریم، زورگویی، سلطهجویی، سایکوپاتی، بیاعتنایی به حقوق و رنج دیگران، فقدان همدلی، استفاده ابزاری از دیگران، خودشیفتگی، احساس برتری، حقبهجانبی، اقتدارگرایی، تکیه
موږ باید خپله ټولنه مطالعې ته وهڅوو!
په ټولنه کې د لوست او مطالعې پراختیا د هر وګړي ګډ مسؤلیت دی، چې د خپلې کورنۍ غړي، خپلوان او نور ملګري ورته وهڅوو؛ څو د کتابونو لوست او مطالعه خپل ورځنی عادت وګرځوي. ځکه همدا مطالعه ده، چې د فرد او ټولنې د پرمختګ بنسټ کېږدي او انسان له ناپوهۍ څخه راوباسي. که څه هم په وروستیو کلونو کې د مطالعې پر اهمیت د خلکو پام زیات شوی؛ خو د ټولنیزو شبکو ناسم کارول لا هم یو جدي خنډ بلل کېږي. ډېر کسان خپل زیات وخت په بېګټې بوختیاوو لګوي او له لوست څخه پاتې کېږي، چې دا کار د فکري ودې مخه نیسي. خو دا ه
افغاني هویت او د افغانستان د نوم ظهور
افغاني هویت او د افغانستان د نوم ظهور اوومه برخه: افغاني هویت او پر هېواد د افغانستان نوم؛ په تدریجي ډول رامنځته شول، یعنې نه په یوه ورځ او نه د یو رسمي فرمان له لارې. افغان او افغانستان دواړو په پیل کې محدودي قومي او جغرافیوي معناوې درلودې. تاریخي اسناد ښۍ چې افغان کلمه تر ډېره د پښتنو لپاره کارېده، خو په اوږده بهیر کې د ټولو اوسېدونکو ملي نوم وګرځید. د افغانستان نوم هم وروسته د سیاسي تحول، دولت جوړونې، اداري تمرکز، نړیوالو اړیکو او اساسي قوانینو له لارې ورو ورو پراخ او ملي شو او
د خاموشو انسانانو سیاست
دریمه برخه: .....په تیر پسي 1371 کال د ثور په نهمه نیټه سهار چي اربابانو کلي کي د کور د حویلي نه بهر کوڅي ته ووتلم کوڅه کي ټولنیز او سیاسي فضا بدله وه، څڼور، اوږدي ګیرو لرونکي او پکول په سر وسله وال اشخاص او ګروپونه چي هره ډله بیل بیل رنګه بیرغونه او شعارونه ځانو سره لیږدول او هر موټر کي د یو بیل جهادي تنظیم د رهبر عکسونه لګیدلي وي، تګ راتګ په سرک کي ډير زیاد وو دا هغه شمیر مجاهدین وو چي زمونږ محله کي د نږدي خپلوانو کورونه وو او دوي يي لیدو ته راتلل، مګرد څو ورځو په تیریدو د دا رنګه خ
