شاته

سيپري: په نړيواله کچه پوځي خرڅونه نور زيات شوي

‎ ‎د څيړنې یوې نړیوالې ادارې دي سټاک هوم انټرنېشنل پيس ريسرچ انسټيټيوټ (سيپري) ويلي، په ‏‎2023‎م کال کې په نړیواله کچه دفاعي پوځي خرڅونه ‏‎2443‎‏ بيلينه ډالرو ته رسېدلي دي.‏

دي سټاک هوم انټرنېشنل پيس ريسرچ انسټيټيوټ (سيپري) په خپل رپورټ کې ويلي، د کال ‏‎2022‎م په مقابله کې تېر کال په دفاعي خرڅونو کې ‏‎6.8‎‏ ‏فيصده اضافه شوې او دا د کال ‏‎2009‎م وروسته تر ټولو زياته اضافه وه.‏

د څيړنيزې ادارې د رپورټ ترمخه، په ‏‎2023‎م کال کې تر ټولو زيات دفاعي پوځي خرڅونه امریکې، چین او روس کړي وو.‏

د سيپري په رپورټ کې ویل شوي، د ‏‎2009‎م وروسته په لومړي ځل په يورپ، اسيا، اوشيايانا او منځني ختيځ کې زيات پوځي خرڅونه ریکارډ شوي دي.‏

د څيړنيزې ادارې د پوځي خرڅونو او وسلو د پيداوار د پروګرام مشر څيړونکی نان تيان ویلي، په پوځي خرڅونو کې بې ساری زياتوالی په نړيواله کچه د ‏سولې او امنیت د خرابېدو نېغ په نېغه غبرګون څرګندوي.‏

هغه زياته کړې، ریاستونه پوځي قوتونو ته لومړيتوب ورکوي او دا بې ثباته جغرافيايي سياسي او امنيتي غبرګون ته خطره ده.‏

د ادارې ترمخه، په ‏‎2023‎م کال کې د روس په پوځي خرڅونو کې ‏‎24‎فيصده اضافه شوې او خواوشا ‏‎109‎‏ بيلينه ډالرو ته رسېدلې ده، او په دې کې د کال ‏‎2014‎م وروسته ‏‎57‎‏ فيصده زياتوالی شوی دی.‏

ویل شوي، په ‏‎2023‎م کال کې د روس په ټولو حکومتي خرڅونو کې پوځي خرڅونه ‏‎16‎‏ فيصده وو، او دا یې د مجموعي کورني پيداوار (جي ډي پي) ‏‎5.9‎‏ ‏فيصده وو.‏

په رپورټ کې ويل شوي، په ‏‎2023‎م کال کې په پوځي خرڅونو کې اوکراين په اتم نمبر هيواد وو او په ‏‎64.8‎‏ بيلينه ډالرو خرڅونو کې پوځي خرڅونه ‏‎51‎‏ ‏فيصده سېوا شوي دي.‏

د سيپري په رپورټ کې زياته کړل شوې، په ‏‎2023‎م کال کې د نېټو د ‏‎31‎‏ غړو هيوادونو پوځي خرڅونه ‏‎1341‎‏ بيلينه ډالره وو او دا د نړۍ د پوځي خرڅونو ‏‎55‎‏ ‏فيصده برخه جوړيږي.‏

ويل شوي تېر کال د امريکا پوځي خرڅونه ‏‎2.3‎‏ فيصده سېوا شوي ‏‎916‎‏ اربه ډالرو ته رسېدلي دي کوم چې د نېټو د ټولو پوځي خرڅونو ‏‎68‎‏ فيصده جوړيږي. ‏دغه ډول ویل شوي، په ‏‎2023‎م کال کې د نېټو زياترو يورپي هيوادونو خپل پوځي خرڅونه سېوا کړي وو.‏

د سيپري څيړونکي لورينز سکېرازوټو ويلي، د تيرو دوو کالو د اوکراين جګړې د يورپي هيوادونو دپاره د امنيتي نظر بندلون راوستی دی.‏

څيړنيزې ادارې ويلي، چين د نړۍ دويم غټ پوځي خرڅونه کوونکی هيواد دی، په ‏‎2023‎م کال کې یې د پوځ دپاره خواوشا ‏‎296‎‏ اربه ډالره ځانګړي وو کوم ‏چې د ‏‎2022‎م په مقابله کې ‏‎6.0‎‏ فيصده زيات وو او دا پرله پسې ‏‎29‎م ځل دی چې چین هر کال خپل پوځي خرڅونه سېوا کوي.‏

سيپري ویلي، په مينځني ختيځ کې جګړې او کړکېچ له امله په تيره لسيزه کې تر ټولو پوځي خرڅونه زيات شوي دي.‏

ویل شوي، په ‏‎2023‎م کال کې په مينځني ختيځ کې پوځي خرڅونه خواوشا ‏‎9.0‎‏ فيصده سېوا شوي او ‏‎200‎‏ بيلينه ډالرو ته رسېدلي او دا په سيمه کې په تيره ‏لسيزه تر ټولو زيات سېوا والی شوی دی.‏

ويل شوي اسرايل په سيمه کې د سعودي عرب نه پس، زيات پوځي خرڅونه کړي، ‏‎24‎‏ فيصده سېوا والی یې پکې کړی او ‏‎27.5‎‏ بيلينه ډالرو ته رسېدلي دي.‏

ويل شوي دغه سېوا والی په اکتوبر ‏‎2023‎م کې د اسرايل حماس د جګړې له امله شوی دی.‏

د سيپري د رپورټ ترمخه، هند په ‏‎2023‎م کې په نړيواله کچه په پوځي خرڅونو کې په څلورم نمبر غټ هيواد وو، ‏‎83.6‎‏ بيلينه ډالره پوځي خرڅونه یې وو او د ‏‎2022‎م په مقابله کې یې دغه خرڅونه ‏‎4.2‎‏ فيصده زيات شوي وو.‏

سيپري ويلي، ايران په تېر کال کې په مينځني ختيځ کې ‏‎10.3‎‏ بيلينه ډالره خرڅ کړي او د مينځني ختيځ پوځي خرڅونه کوونکی څلورم غټ هيواد وو. ‏

ويل شوي، د ترلاسه شوو معلوماتو ترمخه، ايران په پوځي خرڅونو کې د کال ‏‎2019‎‏ نه تر ‏‎2023‎م پورې د انقلابي ځواک دپاره خرڅونه د ‏‎27‎‏ نه ‏‎37‎‏ فيصده ‏پورې سوا کړي دي.‏

د سيپري په رپورټ کې د دفاعي خرڅونو په نړيواله درجه بندۍ کې پاکستان په تېره لسيزه کې په دفاعي خرڅونو کې تر ټولو په کمه کچه ياد کړل شوی او ‏ویل شوي په مالي کال ‏‎2023‎م ‏‎24‎م کې د پاکستان په دفاع ‏‎8.5‎‏ اربه ډالره وو.‏

Forum

ځانګړې ویډیوګانې

بي بي شیرینه

بي بي شیرینه – په ټیلې ویژن
please wait

No media source currently available

0:00 1:59:58 0:00