دځمکو غاصبينو نومونه رسوا شول !

شهر کابل
۸صبح، کابل: ۸صبح به اسنادی دست یافته که نشان می‌دهد از سال ۱۳۸۱ تاکنون، حدود ۲ میلیون جریب زمین دولتی، توسط افراد مختلف و ارگان‌های دولتی غصب شده است.
این سندها نشان می‌دهد که بیشترین زمین‌های غصب‌شده، در ولایت‌های کابل، بلخ، ننگرهار، قندهار و هرات بوده است.
حامد کرزی، رییس‌جمهور کشور، به‌تاریخ ۵/۵/۱۳۹۱، طی فرمانی ۱۶۵ماده‌ای، وزارت زراعت را مکلف ساخت «در مدت سه‌ماه، با همکاری وزارت‌های عدلیه، امور داخله، لوی‌سارنوالی، اداره‌ی عالی مبارزه با فساد اداری و اداره‌ی مستقل ارگان‌های محل در مورد غصب املاک دولتی و شخصی در سطح کشور، معلومات دقیق را جمع‌آوری و به شورای وزیران ارایه کند.»
پس از این فرمان، یک کمیسیون متشکل ‌از نمایندگان شش نهاد یادشده و در راس آن وزارت زراعت، ایجاد شد.

کمیسیون، پس از بررسی و تحقیق دریافت که نزدیک به دو میلیون جریب زمین دولتی توسط شماری از اعضای پیشین کابینه، زورمندان، فرماندهان جهادی، اعضای شورای ملی، بزرگان قوم، متنفذان، افراد مسلح غیرمسوول، ارگان‌های دولتی و شماری از افراد دیگر غصب شده است.
بر اساس یک کاپی گزارش این کمیسیون، شماری از افراد از یک تا بیش از یک‌هزار جریب زمین دولتی را در ولایت‌های کابل، هرات، بلخ، قندهار، ننگرهار و کندز غصب کرده‌‌اند.
‌غاصبان زمین، روی زمین‌های غصب‌شده خانه‌های رهایشی، شهرک‎‌ها، تانک تیل‌ها، مارکیت‌ها و زمین‌های زراعتی ساخته‌اند.
از سویی هم، در یک گزارش مشاوریت ارشد ساختمانی و تخنیکی ریاست جمهوری آمده است: «بیش‌از ۴٫۵ میلیون جریب زمین دولتی در مناطق زراعتی، دهاتی و شهری غصب شده است.»
در ادامه‌ی این گزارش آمده است که ۲۰ در صد زمین‌ها در ساحات پلانی شهرهای کشور، غصب شده است که این زمین‌ها تاثیرات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی منفی را برای دولت به‌وجود آورده است.
در گزارش گفته شده که در نتیجه‌ی غصب زمین‌های دولتی، بزرگ‌ترین پروژه‌های مالی دولت با مشکلات غیرقابل‌حل روبه‌رو شده است.
در گزارش مشاوریت ساختمانی ریاست‌جمهوری، دادگاه‌ها، سارنوالی، شهرداری‌ها، ریاست قضایای دولت، اعضای شورای ملی، اعضای شورای ولایتی، مسوولان وزارت‌های انکشاف شهری، وزارت‌ دفاع، داخله و ریاست امنیت ملی از  جمله‌ی تشویق کنندگان و همکار غاصبان زمین  گفته شده‌اند.
در این گزارش آمده است: «فرماندهان مسلح، زورمندان، اعضای کابینه، ماموران، منصب‌داران، پولداران، برخی از نمایندگی‌‌های تجارتی و راهنما‌های معاملات ملکیت‌های عامه را غصب کرده‌اند.»
در پایان این گزارش، امضا‌های محمد یوسف پشتون، مشاور ارشد ساختمانی و تخنیکی ریاست‌جمهوری، دگرجنرال عبدالحلیم علیم نماینده‌ی لوی سارنوالی، انجنیر محمد یاسین رییس حفظ و احیای شهرهای تاریخی وزارت شهرسازی، هارون ظریف، معاون اداره‌ی اراضی وزارت زراعت، محمد امین  قانع مشاور اداره‌ی امور و دبیرخانه‌ی شورای وزیران، امین‌الله امانت، آمر نظارت و بررسی اداره‌ی عالی مبارزه با فساد اداری و غلام ایشان سلطانی رییس کدستر اداره‌ی جیودیزی و کارتوگرافی دیده می‌شود.
هم چنین بر اساس یک سند دیگر، در تمام ۲۲ ناحیه کابل، زمین غصب شده است.
در مکتوب شماره ۳۲۸۴، تاریخ ۱۳۹۱/۹/۶، ریاست عمومی ملکیت‌های شهرداری کابل عنوانی مقام ریاست مجلس نمایندگان و کمیسیون خاص نظارت از اعمال حکومت، فهرست شماری از افرادی که به‌صورت غیرقانونی زمین‌های دولتی را در ۲۲ ناحیه‌ی شهر کابل، غصب کرده‌اند، وجود دارد. این مکتوب در ۱۹ ورق، به ‌امضای انجنیر محمدیونس نواندیش، شهردار کابل، نوشته شده است.

نمایندگان و وزیران
گزارش شهرداری کابل نشان می‌دهد که شماری از نمایندگان برحال نیز، زمین‌های دولتی را غصب کرده‌اند.
در گزارش یادشده آمده است: «ملا عزت‌الله عاطف، حدود ۵۰۰ جریب زمین‌ تپه‌ی خواجه‌جم را که در اطراف تپه‌ی بند قرغه در مربوطات ناحیه‌ی پنجم شهر کابل موقعیت دارد، غصب کرده است. این زمین که ساحه‌ی سبز می‌باشد، هم‌اکنون توسط ملاعزت، به‌فروش می‌رسد. این شخص به‌طرف غرب بند قرغه، یک شهرک رهایشی به‌نام «ملاعزت» نیز ساخته است و از این طریق نمره‌های رهایشی به‌فروش می‌رساند.»
در سند شهرداری کابل، آمده است که آقای عاطف در گام نخست ۴۵ جریب زمین را قباله کرده؛ سپس صدها جریب دیگر را غصب کرده است. او در منطقه‌ی قرغه، یک راهنمای معاملات نیز دارد.
ملا عزت‌الله عاطف، از فرماندهان پیشین جهادی و نماینده مردم در مجلس نمایندگان است.
هم‌چنین براساس گزارش کمیسیون خاص حکومت، نجیب‌الله کابلی، در سال ۱۳۸۲، حدود ۶۲۰ جریب زمین دولتی نوع بایر را در منطقه‌ی کاریزمیر ولسوالی شکردره غصب کرده است. آقای کابلی، در این زمین یک شهرک رهایشی ساخته است.
نجیب‌الله کابلی، صاحب امتیاز تلویزیون امروز، نماینده پیشین مردم در مجلس نمایندگان و رییس کنونی حزب مشارکت ملی است.
نمایندگانی هم هستند که تنها چند بسوه زمین را در مهم‌ترین نطقه‌های شهر کابل، غصب کرده‌اند.
براساس مکتوب شماره ۷۹۳ تاریخ ۱۴/۶/۱۳۹۱، ریاست ناحیه‌ی دهم، سیدحسین انوری، احاطه‌ی برج برق ۱۴ چهارقلعه وزیرآباد را غصب کرده است.
آقای انوری، رییس حزب حرکت اسلامی مردم افغانستان و یکی از نمایندگان کنونی مردم کابل در مجلس است.
هم‌چنین، شخصی به‌نام احمد در شیرپور شهر کابل، یک قسمت از حیاط برج برق شیرپور را غصب کرده است.
در مکتوب شماره ۲۳۹، تاریخ ۲۰/۴/۱۳۸۹ریاست ناحیه‌ی بیست‌ویکم شهرداری کابل، آمده است که در منطقه‌‌ی بت‌خاک این ناحیه‌، بیش از ۵ هزار جریب زمین غصب شده است.
در همین حال، در ناحیه‌ی هفتم، منطقه دشت پدوله، در حال حاضر شماری از افراد نمره‌های رهایشی را در این منطقه خط‌اندازی می‌کنند. هم‌اکنون بیش از ۲۵۰ ساختمان خودسر در بالای پروژه‌ی پدوله توسط افراد مختلف به‌شکل غیرقانونی ساخته شده است.
حامد کرزی، چند سال پیش، در فرمانی زمین‌های دشت پدوله را به نمایندگان و سناتوران شورای ملی داد، اما نمایندگان از گرفتن نمره‌های رهایشی در دشت پدوله خودداری کردند.
مجلس نمایندگان، مصوبه‌ای را صادر کرد که براساس آن نمره‌های دشت پدوله حق معلولان و معیوبان است.
از سویی هم، شماری از وزیران پیشین کابینه نیز، در برخی از ناحیه‌های شهر کابل، زمین‌های دولتی را غصب کرده‌اند.
استاد اکبر، وزیر پیشین مهاجران و عودت‌کنندگان و قوماندان ممتاز، از فرماندهان جهادی، در روستای «نونیاز» از مربوطات ناحیه‌ی بیستم شهر کابل، حدود ۵۰۰ جریب زمین را غصب کرده‌اند.
آقای اکبر، در حال حاضر یکی از مشاوران وزارت مهاجران است.
با این حال، آقای ممتاز، برای ساخت ۵ شهرک غیرقانونی خود نیز، هزارها جریب زمین دولتی را غصب کرده است. (جزییات غصب زمین توسط فرمانده ممتاز را، در بخش شهرک‌ها بخوانید.)
هم‌چنین، براساس مکتوب شماره ۷۹، تاریخ ۱۲/۶/۱۳۹۱ مدیریت ملکیت‌های ناحیه‌ی نوزدهم شهرداری کابل، در جوار ذخایر گاز تپه‌ی تره‌خیل، حدود ۳۰ جریب زمین از طرف «کوچیان تره‌خیل» غصب شده است.
در سند تاکید شده است: «قوماندان مروت تره‌خیل، حدود ۸۰جریب زمین دولتی را در جوار ذخایر گاز تپه‌ی تره‌خیل، غصب کرده است. قوماندان مروت تره‌خیل و رحمان کوچی تره‌خیل نیز، ۸۰ جریب زمین را در ساحه‌ی کوه‌سلطانی ولسوالی ده‌سبز غصب کرده‌اند.»
در همین حال، یکی از اعضای مجلس نمایندگان که نخواست نامش فاش شود، مدعی‌ است که ملا تره‌خیل محمدی، یکی از نمایندگان مردم کابل و عضو کمیسیون خاص مطالعه اعمال حکومت، حدود ۱۲۰ هزار نمره زمین دولتی را در منطقه‌ی بت‌خاک کابل، غصب کرده است.
به‌گفته‌ی این منبع، آقای تره‌خیل زمین‌های غصب‌شده‌ی دولتی را به ‌بستگان خود توزیع کرده است.
اما ملا تره‌خیل محمدی، با رد این ادعاها می‌گوید هیچ‌گاهی زمین‌های دولتی و شخصی را غصب نکرده است.
آقای تره‌خیل گفت: «من غصب نکرده‌ام، آدرس من مشخص است. هر فردی که این گپ را گفته است، بیاید و برای من بگوید که در کجا زمین را غصب کرده‌ام. این تبلیغ است و شما باید قبول نکنید.»
او هم‌چنین می‌گوید که رییس‌جمهور کرزی، در منطقه‌ی بت‌خاک برای کوچیان پروژه داده است.
محمدی افزود: «نمره‌های بت‌خاک، به‌من هیچ تعلق ندارد، زمین بت‌خاک را کوچیان گرفته‌اند. اگر من گرفته‌ باشم، ادعاکننده بیاید تا من جواب بدهم. کوچیان در هر جایی‌که باشند، نباید از نام من استفاده‌ کنند. اگر از نام من استفاده صورت گرفته باشد، حتما از آن جلوگیری می‌کنم.»
از سویی هم، در شرق و غرب میدان هوایی بین‌المللی کابل، بیش از ۸۰هزار مترمربع زمین دولتی توسط افراد مختلف غصب شده است.
اکنون در شمال و غرب این میدان، خانه‌های رهایشی ساخته شده است.
شهرداری کابل، در دهه‌ی ۶۰، بیش از ۸۰هزار مترمربع زمین را به‌منظور گسترش و ساخت ساحه‌ی امنیتی برای این میدان منظور کرده بود، اما اکنون این زمین‌ها غصب شده است.
قوماندان عبدالرحمان، حدود ۴۰جریب زمین دولتی را در شمال میدان هوایی غصب کرده است. او اکنون این زمین را چهاردیواری نیز کرده است.
این قوماندان با زور خود، ۴جریب زمین آمریت حوزه‌ی پانزدهم امنیتی کابل را نیز، غصب کرده است.
در سند شهرداری کابل آمده است که قوماندان عبدالرحمان، سند اصلی ندارد و تنها با اقرار خط، در صدد غصب زمین است.
شماری از افرادی که نام‌های‌شان درج سند نشده‌اند، حدود ۲۷ هزار مترمربع زمین را در «سبز لیسه‌ی محمد فقیر فیروزی»، در اطرف میدان هوایی از مربوطات ناحیه‌ی پانزدهم، غصب کرده و در آن‌جا خانه‌ ساخته‌اند.
در همین حال، در نقاط مرکزی شهر کابل نیز، صدها هزارها جریب زمین دولتی غصب شده است.
در بخشی از سند شهرداری کابل آمده است: «دامنه‌ی کوه‌های خواجه‌صفا، شیردروازه، ‌بالاحصار و دامنه‌‌ی کوه‌های شهدای صالحین در ناحیه‌ی اول شهرداری کابل و دامنه‌ی کوه‌های آسمایی، عقب ذخایر مواد نفتی کارته آریانا، دامنه کوه‌های قول‌آبچگان و ده‌افغانان در ناحیه‌ی دوم توسط افراد مختلف غصب شده است.»
در ادامه‌ی سند آمده است: «زمین‌های عقب وزارت زراعت، دهمزنگ، عقب سیلو، جمال‌مینه و کوه آسمایی در مربوطات ناحیه‌ی سوم، چمن وزیرآباد و دامنه‌ی کلوله‌پشته در ناحیه‎‌ی چهارم نیز غصب شده است.»
با این حال، زورمندان به ‌مساحت هزارها مترمربع زمین را در ساحه‌های تپه‌ی بی‌بی مهرو، دامنه‌ی کوه مشرف، کوتل خیرخانه، زمین توسعه‌ی دستگاه برق حرارتی، پروژه‌های حصه‌های اول، دوم، سوم، چهارم، پنجم خیرخانه و پروژه‌ی ۲۱۲فامیلی، خانه‌های خودسر ساخته‌اند.
هم‌چنین، ۷۵۰ نمره زمین در منطقه‌ی پروژه‌ی خیرخانه مینه که از جمله‌ی پروژه‌های شهری می‌باشد، توسط افراد مختلف غصب شده است.
در ‌سمت جنوب بلاک‌های ۲ و ۴ پروژه‌ی احمدشاه مینه که در قطعه‌ی ۱۱۳ و ۱۱۴ نوآباد کادستری به‌نام فارم وزارت زراعت قید است، ۱۰۶جریب زمین دولتی در جریان چند سال گذشته، غصب شده است.
از سویی هم، در ناحیه‌ی سیزدهم شهر کابل نیز، هزارها جریب زمین دولتی در جریان ده‌سال گذشته، غصب شده است.
شیردل و حاجی راکی، از دیگر غاصبان، حدود یک‌هزار جریب زمین دولتی را در دشت قلعه‌ی حیدرخان ناحیه‌ی سیزدهم غصب کرده است.
هم‌چنین، محمدآصف مشهور به سیاه‌پوش، با قباله‌ی جعلی حدود ۱۰۰ جریب زمین دولتی را در سال‌های ۱۳۸۲ و ۱۳۸۳ از منطقه‌ی قلعه‌ی محب ناحیه‌ی سیزدهم غصب کرده است.
آقای سیاه‌پوش، سپس هر جریب زمین را حدود ۲۰۰هزار کلدار پاکستانی به‌فروش رسانیده است. او هم‌اکنون در شهر نو کابل زندگی می‌کند.
دگروال حبیب‌الله، حدود یک‌هزار جریب زمین دولتی را از منطقه‌ی «قلعه» ناحیه‌ی سیزدهم، غصب کرده و بعدا به‌شکل نمره‌ به‌فروش رسانیده است.
هم‌چنین، حاجی خلیل و حاجی جلیل حدود ۱۰۰ جریب زمین را در سال ۱۳۸۶ در ناحیه‌ی سیزدهم غصب کرده است. او زمین ‌غصب‌شده را برای شماری از باشندگان ولایت‌های غزنی، بامیان و میدان‌وردک به‌فروش رسانیده است.
مدیر زمری، حاجی زلمی و خیال حدود ۴۰۰ جریب زمین متصل شهرک حاجی نبی خلیلی را غصب کرده‌اند.
آنان، زمین‌های غصب شده را دوباره به ‌آقای خلیلی به‌فروش رسانیده‌اند.
حاجی نبی خلیلی در ناحیه‌ی ششم یک شهرک رهایشی به‌نام امید سبز دارد.
در همین حال، رضا خلیلی یکی از پسران نبی خلیلی، مدعی است که مدیر زمری، حاجی زلمی و خیال قباله‌ی شرعی دارند.
خلیلی گفت: «زمین‌های متصل شهرک ما، از جمله‌ی زمین‌های پدری افراد یاد شده است. سندهای آنان تایید دادگاه‌های کشور را نیز دارد.»
آقای خلیلی می‌افزاید که آنان با سند اصلی زمین‌ها را به‌فروش می‌رسانند و زمین‌های شهرک امید سبز، هیچ‌گونه مشکل قانونی ندارد.
هم‌چنین، محمدداوود حدود ۴۰ جریب زمین دولتی را از منطقه‌ی ریگ‌ریشن دشت برچی و لالا در سال ۱۳۸۷حدود ۳۰ جریب زمین را از همین منطقه غصب کرده‌اند.
لالا، هر جریب زمین را مبلغ یک‌میلیون‌و۵۰۰هزار افغانی برای مردم به‌فروش رسانیده است.
در عین حال، محمدداوود و شیرآغا هر یک حدود یک‌هزار جریب زمین دولتی را از منطقه‌ی کاریزمیر در مربوطات ناحیه‌ی سیزدهم غصب کرده‌اند.
ارزک، محراب، ارسلا، امیرمحمد، احمدشاه، ملنگ، قطب‌الدین، ببرک، زمرک، سنگ، ولدان حبیب، عارف، نور، مستوفی و اعظم هر یک بیش از ده‌ها جریب زمین دولتی را از ناحیه‌ی سیزدهم غصب کرده‌اند.
از سوی دیگر، یک بخش بزرگ زمین‌های کول‌حشمت‌خان در شهر کابل، که یک ساحه‌ی محافظت شده است، توسط افراد مختلف غصب شده است.
در پایان این سندها امضا‌های رییس‌های ملکیت‌، پالیسی و انسجام، استملاک و طرح و تطبیق پلان‌های شهری شهرداری کابل دیده می‌شود.
در میان متهمان غصب زمین، تنها ۹۴ تن از آنان در سال ۱۳۷۳ هر یک دو- سه بسوه زمین را از مناطق مختلف خیرخانه غصب کرده‌اند.
روزنامه‌ی ۸صبح تلاش کرد که نظر مسوولان شهرداری کابل را نیز بگیرد، اما مسوولان این اداره به‌دلیلی که موضوع غاصبان زمین تاکنون رسانه‌ای نشده است، از گفتگو در این مورد خودداری کردند.

زمین‌های وزارت دفاع
در همین حال، در جریان یازده‌سال گذشته، نزدیک به ۳هزار جریب زمین وزارت دفاع ملی در شهر کابل نیز، غصب شده است.
در مکتوب شماره ۲۰۶۰، تاریخ ۲۶/۹/۱۳۹۱، ریاست امور ساختمانی و اداره‌ی املاک وزارت دفاع، عنوانی کمیسیون خاص بررسی و مطالعه اعمال حکومت مجلس نمایندگان تاکید شده که حدود ۳هزار جریب زمین این وزارت توسط زورمندان، افراد مسلح غیرمسوول و شماری از افراد دیگر غصب شده است.
در بخشی از این مکتوب آمده است: «نزیک به ۳هزار جریب زمین این وزارت در منطقه‌های ریش‌خور، مهتاب‌قلعه، پلچرخی، تپه‌های کارته‌نو، مرنجان، بی‌بی مهرو، دافع هوای تره‌خیل، کلوله‌پشته، قرغه و پولی‌گون کمری شهر کابل، توسط زورمندان و افراد مسلح غیرمسوول در جریان یازده‌سال گذشته، غصب شده است.»
در زیر این سند، امضای جنرال بسم‌الله محمدی، وزیر دفاع ملی، دگروال انجنیر توریالی مدیر تنظیم وارداتی و دگروال انجنیر عبدالسلام مدیر پالیسی ساختمانی و اداره‌ی املاک این وزارت، دیده می‌شود.

وزارت دفاع در ولایات
از سویی هم، در جریان یازده‌سال گذشته، حدود ۹۰هزار جریب زمین‌ وزارت دفاع در ولایت‌های ننگرهار، کنر، فاریاب، بلخ، پکتیا، خوست، غزنی، پکتیکا، قندهار، فراه، هرات، بدخشان و کندز توسط زورمندان، افراد مسلح غیرمسوول و برخی از ارگان‌های دولتی غصب شده است.
هم‌چنین، نزدیک به ۲۵۰۰ جریب زمین وزارت دفاع، در ولایت‌های ننگرهار، بلخ، زابل، پکتیا، خوست، کابل و غزنی تحت دعوای برخی از افراد قرار دارد.
در همین حال، وزارت‌های دفاع، داخله، شهرداری کابل و برخی از ارگان‌های دولتی نیز، هزارها جریب زمین دولتی را غصب کرده‌اند.
مسوولان وزارت زراعت، آبیاری و مالداری می‌گویند که غصب زمین‌های دولتی در شهرها، ضرر بزرگی بر دولت وارد کرده است.
مجید‌الله قرار، سخنگوی این وزارت به ۸صبح گفت: «تپه‌های اطراف شهرها، از جمله‌ی کمربندهای سبز و نگهدارنده‌ی محیط‌زیست سالم می‌باشد؛ اما متاسفانه اکثریت زمین‌ها و تپه‌های شهرها به‌شمول شهر کابل، توسط افراد مختلف غصب شده است.»
آقای قرار، می‌افزاید که تثبیت زمین‌های غصب شده و شناسایی هویت غاصبان زمین بزرگ‌ترین مرحله‌ی کار کمیسیون بررسی غصب زمین‌های دولتی به‌شمار می‌رفت که اکنون این کار تمام شده و غاصبان کاملا شناسایی شده‌اند.
او، مشخص نکرد که تاکنون چه تعداد متهمان غصب زمین را شناسایی کرده‌اند.
با این حال، مسوولان وزارت امور داخله که یکی از اعضای کمیسیون شناسایی متهمان غصب زمین است، می‌گویند که حدود ۲۰ هزار نفر نزدیک به ۲ میلیون جریب زمین دولتی را غصب کرده‌اند.
صدیق‌الله صدیقی، سخنگوی این وزارت گفت: «وزارت داخله، پس از فرمان شماره ۴۵ رییس‌جمهوری، در جریان شش‌ماه گذشته، ۲۰ هزار متهم غصب زمین را که از ۲۹ ولایت کشور، نزدیک به دو میلیون جریب زمین دولتی را غصب کرده‌اند، شناسایی کرده است.»
به‌گفته‌ی صدیقی، متهمان غصب زمین از زورمندان تا افراد عادی جامعه را تشکیل می‌دهند: «ما فهرست آنان را به ارگان‌های عدلی و قضایی کشور فرستاده‌ایم. پس از فیصله‌ی دادگاه‌ها، پولیس ملی مکلف است که آنرا تطبیق کند.»
اعضای کمیسیون یادشده، مدعی‌اند که فهرست متهمان غصب زمین را به اداره‌ی امور جهت فیصله‌ی شورای وزیران فرستاده‌اند.
اما رفیع فردوس، سخنگوی اداره‌ی امور از گفتگو در این مورد خودداری کرد. آقای فردوس گفت: «بنابر دلیل‌هایی نمی‌توانم که در مورد غصب زمین صحبت کنم.»

ولسوالی‌ها و شهر جدید کابل
دامنه‌ی غصب زمین تنها در ۲۲ ناحیه‌ی شهر کابل، پایان نمی‌یابد، بل صدها هزار جریب زمین دولتی در ولسوالی‌های کابل نیز، غصب شده است. براساس گزارش اداره اراضی وزارت زراعت و مالداری، ۲۱۲تن در کابل ۲۵۹۹۰جریب زمین را غصب کرده‌اند.
در ولسوالی‌های کابل، بیشترین زمین توسط ملک‌های روستاها، بزرگان محل، افراد مسلح غیرمسوول، افسران متقاعد، فرماندهان پیشین جهادی و متنفذان قوم غصب شده است.

بیش از یک‌هزار جریب زمین
شمار افرادی که بیش از یک هزار جریب زمین دولتی را در ولسوالی‌های شکرده‌، سروبی، پغمان، بگرامی، چهارآسیاب، خاک‌جبار، ده‌سبز، میر بچه‌کوت، قره‌باغ، گل‌دره و موسهی غصب کرده‌اند، به یازده تن می‌رسد.
در گزارش کمیسیون بند دوم ماده ۲۷، فرمان شماره ۴۵ رییس‌جمهوری، چنین آمده است: «ورثه‌ی عبدالله، یکی از فرماندهان پیشین جهادی در سال ۱۳۸۲، حدود ۳۹۰۰ جریب زمین دولتی را از روستای الغوثی ولسوالی شکردره، بدون کدام اسنادی غصب کرده است. او زمین‌ها را به ‌خانه‌های رهایشی و زمین‌های زراعتی تبدیل کرده است.»
از سویی هم، شماری از افراد مسلح ناشناس و ملکان روستاها نیز در میان متهمان بزرگ غصب زمین قرار دارند.
محمدنبی، وزیر و حاجی هر یک ملکان روستای چنار ولسوالی خاک‌جبار از همین روستا، حدود ۴۲۴۵ جریب زمین دولتی را بدون داشتن قباله غصب کرده‌اند.
این سه تن، در حال حاضر در این زمین‌ها خانه‌های رهایشی ساخته‌اند.
هم‌چنین، همیشه‌گل و بهرام‎‌الدین، از جمله‌ی تفنگ‌داران غیرمسوول حدود ۱۳۰۰ جریب زمین دولتی نوع للمی را از روستای بت‌خاک ولسوالی بگرامی با داشتن قباله‌ی جعلی، غصب و در این زمین، خانه‌های رهایشی آباد کرده‌اند.
در همین حال، شماری از بزرگان و متنفذان برخی از ولسوالی‌های کابل نیز، بیش از یک هزار جریب زمین دولتی را غصب کرده‌اند.
در گزارش اداره‌ی اراضی آمده است: «سخی و نورآغاز، از جمله‌ی بزرگان ولسوالی سروبی در سال ۱۳۸۲، حدود ۱۴۴۷ جریب زمین دولتی نوع للمی را از مرکز این ولسوالی غصب کرده‌اند. این دو متنفذ در حال حاضر در زمین‌های غصب شده، خانه‌های رهایشی ساخته‌اند.»
هم‌چنین، قاری شمس‌الله و ابراهیم حنیفی، از بزرگان ولسوالی پغمان، در سال ۱۳۸۳، حدود ۱۲۶۲ جریب زمین دولتی نوع للمی را از روستای زرشخ این ولسوالی غصب کرده‌اند.
آنان، اکنون در زمین‌های غصب‌شده خانه‌های رهایشی ساخته‌اند.
شماری از متهمان دیگر که بیش از یک‌هزار جریب زمین را غصب کرده‌اند، هر یک سید عبدالواحد، شخص متنفذ در روستای بت‌خاک ولسوالی بگرامی، حاجی دوران، در روستای چهل دختران ولسوالی چهار آسیاب، هم‌چنین، ملک لیوه خیل، ملک ریزه‌گل و داکتر شاه‌محمد، از جمله‌ی بزرگان ولسوالی‌های بگرامی و چهارآسیاب، از یک‌هزار تا ۱۳۰۰ جریب زمین از نوع بکروبابر را در ولسوالی‌های بگرامی و چهارآسیاب غصب کرده‌اند.
در میان این افراد حاجی دوران، در سال ۱۳۷۰ از روستای چهل دختران ولسوالی چهارآسیاب نیز ۳۰۰ جریب دیگر را غصب کرده است.