tolafghan.com
ټول افغان لومړي مخ ته

 ډېرځليزې پوښتنېډېرځليزې پوښتنې   لټونهلټونه   د غړو لستد غړو لست    کاروونکو ډله  کاروونکو ډله    د نوم ثبتولد نوم ثبتول 
 د پېژندنې څېرهد پېژندنې څېره    خپل شخصي پېغامونه وګورئ خپل شخصي پېغامونه وګورئ   ننوتنهننوتنه 

درسول الله صورت اوسیرت (دشمائل ترمذی پښتو شرحه )
پاڼي ته لاړ شئ 1, 2, 3 ... 10, 11, 12  مخکي
 
نوې موضوع پېل کړئ   موضوع ته ځواب ورکړئ    tolafghan.com دفورم سر ته   -> اسلام، اسلامي شرعه او د اسلام تاریخ
شاته موضوع وګورئ :: مخکې موضوع وګورئ  
ليکوال پيغام
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  :   شنبه   سپتمبر   18, 2010 2:03 pm    عنوان   : درسول الله صورت اوسیرت (دشمائل ترمذی پښتو شرحه ) Reply with quote

.

دحدیثو دمشهور امام محمد بن عیسی الترمذی رحمه الله تعالی
دحدیثوکتاب ډیر مشهور دی ددی کتاب په پای کی د حدیثو یوه
مختصره رساله هم شتون لری چی په شمائل الترمذی سره شهرت لری
دا کتاب دافغانستان ، پاکستان او سیمی په دینی مدرسو کی درسا
ویل کیږی ما تیر کال ددی کتاب یوڅه برخه پښتوته ژباړلی او په هغه
می له مختلفو مراجعو نه زیاتونی لیکلی دی چی دا ډول لیکنه په علمی
کړیو کی شرحه بلل کیږی

کتاب د ځینی وجوهاتو له کبله لا چاپ شوی ندی اوس می نیت وکړ
چی په ټول افغان کی یی برخی برخی خپور کړم دابه یوه اوږده لږی وی
او ددی فورم کوم یو محترم مسئول که دا موضوع مهمه وبولی او د فورم
په سر کی یی ونښلوی منندوی به یی یم
نوری خبری نه اوږدوم ځکه ددی لیکنی په سریزه کی ما مهمی او اړوند خبری
په تفصیل سره کړی دی یواځی دفن له درنو استادانو دا هیله لر م چی په دی لیکنه
کی یی چی کومی نیمګړتیاوی تر سترګو شی په هغه می دیوه شاګرد په
ډول پوهه کړی


ستاسو حامد


وروستی ځل بدلون  رښتینی   په  ١   شنبه فروري   27, 2011 9:26 am   ورکړی دی  , د تغير شمېره   2
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  :   شنبه   سپتمبر   18, 2010 2:08 pm    عنوان   : Reply with quote

سریزه





.

نبوي شمائل او دهغو اهميت


الحمدلله وسلام على عباده الذين اصطفى

الشمائل : دشمال جمعه ده علامه ابن منظور (630-711 هـ)په لسان العرب کې ليکي:والشمال خليقة الرجل وجمعها شمائل وقال لبيد :
هم قومي قدانکرت منهم = شمائل بدلوها من شمالي

د(شمائل) تورى په عربي ژبه کې په ډیرو معناو راغلې دي خو دلته مرادخلقت او خلق دى يعني بدني جوړښت او خويونه او عادتونه عرب وايي : فلان مشمول الخلائق . يعني ښه اخلاق لري . اصلا شمال هغو اوبوته وایی چې د(شمال باد) يې سړي کړي . لنډه داشوه چې ( شمال ) بدني جوړښت او اخلاقودواړو ته ويل کيږي . يعني دانسان باندنى شکل او جول لکه : سپينوالى، لوړوالى، وېښتان او ..... او دانسان باطني صورت لکه : علم ، حياء، حلم ، او داسې نور.....






دشمائل اهميت


په دې کې شک نشته چې د الله جل جلاله پېژندنه او دهغه په دين عمل کول درسول الله صلي الله عليه وسلم په لارښوونو او سنتوپوري تړلى دى او دده په عملي ژوند او کړنو پوري ځکه دلوى څښتن له لوري رالېږل شوى قران او اسماني وحي دده په وينا ؤ او عملي ژوند سره څېړل شوي اوسپړل دی او دپوهي او عمل وړ ګرځېدلي دي . نو قران او سنت سره تړل شوي دي يو له بل نشي بېلېدلى .الله جل جلاله په قران کريم کې ويلي دي چې درسول الله صلي الله عليه وسلم خبری هم دقرانکریم په څیردالله جل جلاله وحى دی او دادواړه په ګډه دالله جل جلاله کلام او پيغام ده او په قرانکريم کې داهم راغلي چې الله جل جلاله له خپل پيغمبر نه راضي دي، او دده خبرې هم دالله جل جلاله مراد او موخه بيانوي اوتشريح کوي ځکه خو يې ويلي دي چې تاسوته پيغمبر څه درکوي هغه درنيسئ او له کوم شي مو چې منعه کوي له هغه راوګرځئ.
اولوى څښتن داهم ويلي دي چې که تاسوله الله جل جلاله سره مينه لرئ نو د پيغمبرصلي الله عليه وسلم دخبرو او سنتو پيروي وکړئ بيابه الله جل جلاله هم له تاسو سره مينه وکړي ، له همدې امله دامت علماؤ ، پوهانو او محدثينو لکه څومره چې دقرانکريم او دهغه ترجمې او تفسيرد پام وړ بللى دومره يې دپيغمبر صلي الله عليه وسلم ژوند او سنتو ته هم توجه کړې ده دده دژوند ، سېرت ، اخلاقو او غزواتو په مختلفو برخو يې ګڼ شمېرکتابونه ليکلي او درسول الله صلي الله عليه وسلم ژوند ، سنت او شمائل او اخلاق يې په بشپړه توګه امت ته وړاندې کړي دي ، فجزاهم الله عن المسلمين خيرالجزاء
په دې پراخه مکتبه کې دشمائلوبرخه هم الحمد لله ښه بډايه او له ټولو تفصيلاتو سره زمونږ په مخکې پرته ده مونږ په دې لاندې برخو کې د رسول الله صلي الله عليه وسلم ټول حالات ترلاسه کولى شو لکه : دالله په اړه دده کړه وړه داراز له کور والو ، خپلوانو، ملګرو او دښمنانو سره دده دچلند ټول اړخونه په سېرت او شمائلو کې په تفصيلي توګه بيان شوي دي ، داراز دده دشپې او ورځې حالات ، پټ او ښکاره ، خوشحالي او دغم دجاموډولونه يې ، دمینی وړ جامې يې ، دده خندااو خپګان ، دده خوراک او څښاک ، دده وېښتان اوږيره مبارکه ، بدن ،لاسونه ،
دنبوت نښه ، او نور.... داهرڅه په شمائلوکې په تفصيل سره بيان شوي دي او داهرڅه له باوري لارو موږ ته رارسېدلي دي .


څرنګه چې داخبره ثابته ده چې رسول الله صلي الله عليه وسلم اخيري او خاتم النبيين دى له ده وروسته بل نبي نشي راتلاى او دده دامت لړۍ تر قيامته پوري غځېدلې ده، ددې امت د محدودو کسانو ( صحابه کرامو) په منځ کې ده خپل دري شپېته کلن ژوند تېر کړى دى ، پاته امت طبعا دده له ليدونه بې برخې پاتي دي او په دې کې شک نشته چې دده مينه د ټول امت دهر فرد ايمان برخه ده نو څرنګه چې دوى په فزيکي توګه دده له ليدلوبې برخي شوي او دهغه ليدل ناشوني دي نو دهغه دحليي ، شکل او صورت دبيان او په هغه دخپلي ميني دماتولو لاری چاری شتون لری او صحابه کرامو رضي الله تعالي عنهم دهغه تفصيلي حالات خپلو شاګردانو ته بيان کړي او ان مونږته رارسېدلي ، نو په دې توګه هر مؤمن امتي کولى شي دهغه دژوند له دې تفصيلاتو خوند واخلي ، او دهغه په شکل او صورت ځان برابر کړي ، .
محمدبن محمد الجزري رحمه الله ښه ويلي دي :



اخلاى ان شط الحبيب وربعه = وعزتلاقـيه وناءت منازله
وفاتكم ان تبصروه بالعـيون = فمافاتكم وصفه هذه شمائله



ژباړه

ګرانو ملګرو
که څه هم لرې
کور دجانان دی
ديدن يې ګران دی
نه شي کيدلی
چې په ديدن يې
خواږه لېمه کړو
اوتږي زړونه
اوبه اوبه کړو
خو يو ارمان مو
تر سره شوی
چې صفتونه
به يې تل وايو
چې څو ژوندي يو
چې تر څو پايو
حال د صورت يې
حال د سيرت يې
روښان روښان دی
دلته بيان دی
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
شاکری



دغړيتوب نېټه: 07 فروري   2008
ليکنې: 41
ځای: kabul

ليکنهد ليکنې نېټه  : ١   شنبه سپتمبر   19, 2010 4:30 am    عنوان   : Reply with quote

ګرانو لوستونکو !
اسلام عليکم ورحمة الله وبرکاة
ښاغلی حامدجان ستاسې په دې اقدام ډير خوښ شوم
الله جل جلاله دی ددی اقدام د سر ته رسولو پوره توان درکړي
تر څو مونږ ورڅخه ګټه پورته کړو .
والسلام عليکم
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ بريښناليک ولېږئ AIM Address Yahoo Messenger MSN Messenger
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ١   شنبه سپتمبر   19, 2010 7:58 am    عنوان   : Reply with quote

.
شاکری صیب ډیره مننه الله مو خوشاله لره
زما لیکنه تیاره ده ډیره کمه تصحیح غواړی
که ژوند وفا وکړه پرلیکه به یی کړم
ستاسو اونورو ملګرو ددعا اونیکو مشورو
په هیله



په مینه
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ١   شنبه سپتمبر   19, 2010 8:40 am    عنوان   : Reply with quote

.
(په تیر پسی)



دحضرت رسول الله صلي الله عليه وسلم له يوه حديث نه مونږ داحقيقت معلومولى شو ، هغه پوهېدى چې له ده سره به خپل ريښتوني امتيان څومره مينه لري ! او څومره به يې هر وخت په زړونو کې دهغه مبارک دليدلو هيلي ټوکيږي، او دده دمبارک وجود د نشتوالي له امله به يې داهيلي نهيلي او ارمانونه ناپوره پاته کيږي نو ځکه يې ويلي دي :
من راني في المنام فقد راني فان الشيطان لايتمثل في صورتي.
يعني ماچې څوک په خوب وويني نو زه يې وليدلم ځکه شيطان زماپه شکل نشي کېدلى . دادحضرت ابوهريرةرضي الله عنه حديث دى امام بخاري او امام مسلم رحمهما الله تعالى دواړو روايت کړى دى . په خوب کې درسول الله صلي الله عليه وسلم په ليدلوسره داستره هيله هم دسړي ترسره کېدلى شي. دانېکمرغي هم دهر چادوس خبره نه ده او اصلا دخوبونو نړۍ بېله ده ، بناء دپاتې امت له پاره




الحمدلله درسول الله صلي الله عليه وسلم شمائل دحديثوپه درنه زېرمه کې په تفصيل سره خوندي پراته دي ، دبېلګې په توګه هغه څو کتابونه او دهغو دمصنفينو نومونه رااخلم چې په شمائلو ليکل شوي دي ، چې په هغو کې ځېني چاپ شوي او ځيني ناچاپ دي او ځيني يې بېخي ورک شوي دي او اوس په لاس کې نشته

۱- اخلاق النبي وادابه – عبدالله بن محمد الاصبهاني ( ٣٦٩هـ)
( چې په ابوالشيخ سره مشهور دي
٢_ الانوار في شمائل النبي المختار_ حسين بن مسعود البغوي (٤٣٢_٥١٦هـ)
٣_ زواهر الانوار وبواهرالابصاروالاستبصار في شمايل النبي المختار _ يحيى بن يوسف الصرصري(٦٥٦هـ)
٤_ شمائل النبي صلي الله عليه وسلم _ ابوالعباس جعفربن محمد المستغفري (٤٣٢هـ)
٥_ الشمائل بالنور الساطع الکامل – علي بن محمد الغرناطي ابن المقري (٥٥٢هـ)






داکتاب په څلور ټوکه کې دى او شل برخې لري چې ټولې يې شمائل ، سېرت ، اخلاق او اوصاف دي ،
٦_ مطالع الانوار في شمائل المختار _ حافظ محمد بن عتيق الازدي الغرناطي (٦٤٦هـ)
٧_ ينابيع المودة في شمائل النبي صلي الله عليه وسلم_ سليمان بن ابراهيم القندوزي (١٢٩٤هـ)
خيرالدين الزرکلي په الاعلام کې سليمان بن خواجه ابراهيم راخيستى دى او يواځې دومره يې ويلي چې همدا کتاب دده تاليف ده او دمړيني کال يې (١٢٧٠هـ) ليکلى دى .
٨_ ارجوزه في الشمائل – مصطفى بن کمال الدين الصديقي البکري( ١٢٦٢هـ)
٩_ روضة النبي في الشمائل – حبيب الله القنوجي (١١٤٠هـ)

١٠_ الشمائل المحمدية والخصائل المصطفوية. اودا ستاسو په لاس کې دامام ابوعيسى الترمذي کتاب دى چې په (شمائل الترمذي ) سره مشهور دى ، اوس راځوددې کتاب په اړه خبرې غځوو:









الشمائل المحدية :

دامام محمد بن عيسى الترمذي رحمه الله دا ښکلى کتاب ( ٥٦=٥٧) بابونه لري چې ( ٣٩٧) ياکه مکرر سندونه وشمېر ل شي ( ٤١٧) حديث پکې راغلي دي داکتاب که څه هم





کوچنى دی خو درسول الله صلي الله عليه وسلم دشمائلو او اخلاقو په باره کې ترټولو کتابونو جامع او ډېر ګټور کتاب دى ، ددې کتاب اهميت مونږ له دې معلومولى شو چې دامت زښتوزياتو پوهانو او محدثينو دا کتاب ډېر زيات ستايلى او ډېرویی خوراپه زړه پوري مفصلې شرحې پرې ليکلې دي چې دنمونې په توګه يې دڅوويناوي رااخلو:
لوى محدث اومؤرخ ابوالفداء اسماعيل بن کثير (٧٠٠_٧٧٤هـ) رحمه الله وايي: له ډېرې مودې راهسي خلکو په شمائلو کې ليکنې کړې دي ځينو په کتابونو کې دباب په شکل شمائل بيان کړي دي او ځيني نورو مستقل کتابونه پرې ليکلي دي خو په دې ټولو کې غوره ، ښکلى او ګټور کتاب دامام ابوعيسى محمدبن عيسى بن سوره الترمذي رحمه الله شمائل دي . ده په دې موضوع کې خپل کتاب ليکلى او زمونږ سماع هغه ته په متصله توګه رسېدلې ده .
دشمائل شارح علامه عبدالرؤف المناوي ( ت ١٠٠٣هـ) رحمه الله ليکي:
دروايت او درايت دستر امام الترمذي (کتاب الشمائل )په خپله موضوع کې ترټولو غوره او مکمل کتاب دى ، ډېر ښکلى ترتيب شوى او په موضوع يې احاطه کړې ده بل هيچاداسې کتاب ياددې په څېر کتاب ندى ليکلى ، ده خپل کتاب په يوه ښکلې او نوې طريقه ليکلى
اوحديث او اثاريې په ډېره ښائسته توګه اوډلی او ترتيب کړي دي ، ان تر دې پورې چې داکتاب ) المواهب( يعنې له الهي ورکړو نه بلل شوى دى
دشمائل يوبل وتلى شارح ملاعلي بن سلطان القاري رحمه الله (ت ١٠١٤هـ) ليکلي: دامام الترمذي دامختصر کتاب درسول الله صلي الله عليه وسلم دشمائلو او اخلاقوپه موضوع کې ترټولو غوره او مکمل کتاب دى ، درسول الله صلي الله عليه وسلم سېرت په ډېره مکمله توګه پکې راغلى په داسې توګه چې کله څوک داکتاب ګوري لکه دحضرت رسول الله صلي الله عليه وسلم مبارک مخ ته چې ګوري ، او په هرباب کې دهغه ښېګڼې ويني.
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
كريم كامران
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 04 جنوري   2010
ليکنې: 258

ليکنهد ليکنې نېټه  : ١   شنبه سپتمبر   19, 2010 2:27 pm    عنوان   : Reply with quote

زړه ته رانږدې حامد صاحب!
ډیره په زړه پورې او ګټوره موضوع مو رانیولې.
او دا چې پښتو ته مو دا کتاب ژباړلی ډيره د ویاړ خبره ده.
له بده مرغه چې پښتانه لیکوالان او ژباړونکي خپلې وړتیاوې او استعدادونه په ناڅیزو شیانو کې مصرفوي، د عشقي ناول په ژباړه به پښتو ژبه څه بډایه شي؟ سرې شونډې او نرۍ ملا به زمونږ د کوم درد دوا شي؟ زمونږ د قلم خاوندان باید خلکو ته داسې علمي موضوع ګانې ولیکي او یا راوژباړي چې هم دین ته خدمت کړی وي، هم ملت ته، او هم ژبې ته، او هم مو خپل مسئولیت ادا کړی وي، او داسې یو کتاب پښتو راونه ژباړو چې لایسمن ولایغني من جوع.

راځئ چې د خپل ګران پیغمبر صلی الله علیه وسلم څخه په دې طریقه دفاع وکړو،که دښمنان مو پیغمبر ته توهین کوي مونږ باید د مظاهرو او لاریونو پرځای له خپل پیغمبر صلی الله علیه وسلم سره په دې ډول د مینې او محبت څرګندونه وکړو، دهغه سیرت او صورت هرچاته وروپیژنو، او خلک وپوهوو چې ددښمنانو توهین آمیزه تبلیغات بې ځایه، دروغ، او د عناد ځیږنده دي!!!

تاسو ډیر لوی خدمت ترسره کړی او زه یې یو ځل بیا د زړه له کومې مننه کوم، او که مونږ ته هم د خدمت څه وي په ډاډه زړه یې امر کولی شئ.

خو متاسفانه چې مونږ یې په ارزښت نه پوهیږو، دښمنان مو د پیغمبر د سپکاوۍ کاریکاتورونه نشروي، او مونږ دومره نه شي کولای لکه څنګه چې تاسو غوښتي د فورم چلوونکي دا موضوع مهمه وبولي او د بحثونه په سر کې یې ونښلوي.
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ بريښناليک ولېږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٢   شنبه   سپتمبر   20, 2010 4:59 am    عنوان   : Reply with quote

.

دروند او محترم ورور کامران صاحب !
السلام علیکم ورحمه الله وبرکاته


الله دی روغ او خوشاله لره ستاسو له نظر او تشجیع نه مننه کوم
اوستاسو خبره بیخی کره ده رښتیا چی دپښتو په دی ګړندی یون
کی دینی موضوعاتو او په ځا نګړی توګه سیرت نبوی ته زموږ د
لیکوالانو توجه کمه ده په هرصورت هیله کوم چی دلیکنی تر پایه
راسره اوسئ



په مینه
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٢   شنبه   سپتمبر   20, 2010 5:31 am    عنوان   : Reply with quote

.

دشمائل شروح :
ددې کتاب د ډېر اهميت اندازه له دې نه هم معلومولى شو چې دامت څومره لويو او سترو علماؤ په ده شرحې ليکلې دی ځيني علماؤ مختصر کړى دى او ځيني علماؤ په شعر اړولى دى ، دلته دفائدې له پاره مونږ دڅوشروحو او دهغو دليکوالانو نومونه رااخلو چې لومړى دشرحې او دويم به يې دمصنف نوم وي :

١_ جمع الوسائل في شرح الشمائل- على بن سلطان القاري (ت١٠١٤هـ)
٢_ اشرف الوسائل في شرح الشمائل- احمدبن محمدبن على الهيثمى (٩٧٣هـ )
٣_اسنى الوسائل بشرح الشمائل- اسماعيل بن محمدالعجلونى الدمشقى (١١٦٢هـ)
٤_المواهب اللد نيه على الشمائل المحمديه _ ابراهيم بن محمدالباجورى ( ١٢٧٧هـ)
٥_ الفوائدالبهيه على الشمائل المحمديه _ محمد بن القاسم المغربى ابن الحسوس
٦_ المواهب المحمديه بشرح الشمائل الترمذيه – سليمان بن عمرالمعروف بالجُمل
(١٢٠٤هـ )
٧_الوفالشرح شمائل المصطفى – على بن ابراهيم الحلبى صاحب السيره (١٠٤٤هـ )
٨_ تحفة الاخيارعلى شمائل المختار- ابوالحسن على بن محمد الحريشى الفاسى (١١٤٢هـ )
٩_ الاتحافات الربانيه بشرح الشمائل المحمديه – محمد عبدالجواد الرومى
١٠_ شرح الشمائل للترمذى – ابراهيم بن محمد بن عربشاه (٩٤٣هـ )
١١_ شرح الشمائل للترمذى – ملامحمدالحنفى
١٢_ شرح الشمائل للترمذى _ محمدعبدالرؤف بن على المناوى (١٠٠٣هـ )
١٣_ شرح الشمائل للترمذى – سلطان بن احمدالمصرى المزاجى (١٠٧٥هـ )
١٤_ شرح الشمائل للترمذى – عبدالله الحموى الحمدونى ( توفى بعد ١١٣٣هـ )
١٥_ شرح الشمائل للترمذى_ حسن بن عبدالله البخشى الحلبى (١١٩٠هـ )
١٦_ شرح الشمائل _ عبدالله نجيب العينتابي شارح شفا(١٢١٩هـ)
١٧_ شرح الشمائل _ محمودبن عبد المحسن الدمشقي (١٣٢١هـ)
١٨_ شمائل النبي صلي الله عليه وسلم_ مصلح الدين اللاري محمدبن صلاح الدين (٩٧٩هـ)
١٩_ المختصر في الشمائل المحمدية وشرحها_ استاد محمودسامي بک
٢٠_ زهر الخمائل علي الشمائل _ جلال الدين السيوطي (٩٧٩هـ)
٢١_ شرح الشمائل _ عصام الدين ابراهيم محمد الاسفراییني (٩٤٣هـ)






٢٢_ شرح الشمائل محمد عاشق بن عمر الحنفي (١٠٢٢هـ)
٢٣_ تهذيب الشمائل _ محمدبن عمربن حمزه الانطاکي
داروستۍ شرحه دملاعلي القاري دجمع الوسائل تهذيب دى
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٢   شنبه   سپتمبر   20, 2010 3:18 pm    عنوان   : Reply with quote

دامام الترمذي (رحمه الله )ژوندته لنډه کتنه

نوم ، نسبت او کنيت يې : حافظ ، امام ، ابوعيسى محمدبن عيسى بن سوره بن موسى بن الضحاک السلمي الضريري البوغي الترمذي .
اوځيني نورومؤرخينوويلي چې: محمد بن عيسى بن يزيدبن سوره بن السکن ...
اوځينوويلي چې : محمد بن عيسى بن سوره بن شداد بن عيسى ... دى

السلمي: دسين په ضمه سره بنو سليم ته منسوب دى ، اودادغيلان دقيس يوه پښه ده.
الضرير: دړانده په معنى ده مؤرخين په دې اړه مختلف دي ، چې ايادى له موره نابينا زېږېدلى ؤ او که نه ؟ امام الذهبي ليکلي چې دى په لوى عمر کې ړوند شوى له موره نابينا نه دى زېږېدلى ، اوله سفرونو او دعلم له ترلاسه کولو وروسته ړوند شوى دى .
البوغي: بوغ ته منسوب ده اوداد ترمذ په شاوخواکې يو کلى دى امام الترمذي په دې کلي کې وفات شوى دى رحمه الله تعالي تعالى ځکه البوغي ورسره ليکل کيږي .








الترمذي:دادده ترټولو مشهور نسبت دی ، عام اوخاص يې په دې نسبت سره پېژني ، په دې نسبت سره ځيني نور علماء هم شته لکه : حاکم الترمذي او نور خوامام ابوعيسى الترمذي ترټولو ډېر مشهور دى ، او چې يواځې ( الترمذي ) يادکړل شي مراددى وي .

الترمذي : د (ترمذ) ښارته منسوب ده او داداموسيند په شمالي غاړه پروت مشهور ښاردى ، په موجوده وخت کې دتاچکستان په هيواد کې راځي ، او داښار مسلمانانو دعبدالملک بن مروان په زمانه کې فتحه کړى ؤ ، وروسته سلجوقيانو ، مغولو او ازبکو واکمني پرې کړې ده

پيدائښ: مؤرخينوپه ټاکلى توګه دامام الترمذي رحمه الله تعالي دپيدائښ نېټه نده ليکلى بلکې د درېمې پېړۍ دپيل کلونه يې ښودلي دي ، امام الذهبي په سيراعلام النبلاء کې ليکي: دى د دوه سوه او لسو(۲۱۰هـ) په شاوخواکې زېږېدلى دى ، او ذهبي وايي چې دى داويا(٧٠) کلونو په عمر وفات شوى دى .او ډېرۍ مؤرخين وايي چې دى په کال ( ٢٧٩هـ) کې وفات شوى دى رحمه الله تعالى . له دې دارامعلومه شوه چې دى په کال (٢٠٩هـ) کې زېږېدلى دى

زده کړه او علمي سفرونه:

دډېرى علماؤ اوسلفودکشرتوب حالات پوره نه دي معلوم ځکه هغه مهال ددې شيانو دومره اهتمام نه ؤو ، دامام ترمذي رحمه الله تعالي په اړه مؤرخين ليکي چې دزده کړو پيل يې په خپل هيواد او خراسان کې کړى دى او ددې سيمې له وتليو علماؤ نه يې زده کړې ترلاسه کړې دي لکه ، اسحاق بن راهويه او محمدبن عمروالسواق.






وروسته عراق او حجاز ته تللى دى او دهغې سيمې له علماؤ يې روايتونه او رېدلي دي ، او دارازډېرونورو هيوادونوته هم دعلم له پاره تللى دى .



مؤرخين ليکي چې امام بخاري رحمه الله تعالي هم دده استاد ؤ او هم يې دعلم دلاري ملګرى ؤ ده له امام بخاري نه ډېرڅه اورېدلي او زده کړي دي ، او داسي بريښي چې دحديثو او فقهې ډېره برخه يې له هغه نه زده کړې ده .
له امام مسلم بن الحجاج القشيري رحمه الله تعالي سره يې هم ليدلي او له هغه نه يې هم استفاده کړې ده او له ده نه يې يواځې يو حديث روايت کړى دى چې هغه د ابوهريرة رضي الله عنها روايت دی : احصواهلال شعبان لرمضان .
داراز له امام ابوداود سليمان بن الاشعث السجستاني رحمه الله تعالي سره يې هم ليدلي دي او په خپل جامع کې يې دهغه روايتونه راخيستي دي.
په علل الحديث او رجالو کې يې ددې فن له ستر امام عبدالله بن عبدالرحمن الدارمي نه هم استفاده کړې ده .او داراز له امام ابوزرعه الرازي رحمه الله تعالي څخه يې هم استفاده کړې ده لکه د خپل جامع په اخر کې ده په خپله هم داخبره کړې ده .
دلته دڅوهغو سترو امامانو نومونه رااخلو چې امام ترمذي او دصحاح سته ټولو مصنفينو له هغوى نه اخذ او استفاده کړې ده :

١_ محمد بن بشار( بنداد) ( ٢٥٢هـ)
٢_ ابوموسى محمد بن المثنى (٢٥٢هـ)
٣_ زيادبن يحيى الحساني (٢٥٤هـ)
٤_ عباس بن عبدالعظيم العنبري (٢٤٦هـ)
٥_ ابوسعيد الاشج عبدالله بن سعيد الکندي (٢٥٧هـ)
٦_ ابو حفص عمروبن على بن الفلاس (٢٤٩هـ)
٧_ يعقوب بن ابراهيم الدورقي(٢٥٢هـ)
٨ _ نصربن على الجهضمي (٢٥٠هـ)
٩_ قتيبة بن سعيد المدني ( ٢٤٠هـ)







١٠_ اسحاق بن راهويه (٢٤٠هـ)
١١_ على بن حجر المروزي (٢٤٤هـ)
١٢_ ابومصعب احمد بن ابي بکر الزهري المدني (٢٤٢هـ)
١٣_ سويدبن نصربن سويدالمروزي ( ٢٤٠هـ)
١٤_ عبدالله بن معاويه الجمحي ( ٢٤٣هـ)
١٥_ محمد بن عبدالعزيز بن ابي رزمة ( ٢٤١هـ)



داڅومودنمونې په توګه راوړل اوس څو هغه کسان رااخلو چې له ده نه يې استفاده کړې ده او دده شاګردان دي په دې برخه کې هم امام ترمذي رحمه الله تعالي دنړۍ ګڼ شمېردعلم تږي دخپل علم له سيند نه ماړه کړي او اوبه کړي دي ، ان تردې پورې چې امام بخاري رحمه الله تعالي هم له ده نه څوروايتونه کړي دي او په دې لړکې به وروسته دامام بخاري هغه مشهوره خبره هم راوړو چې ده ته يې کړې ده ، اوس يې دڅومشهورو شاګردانو نومونه رااخلو:
١_ ابوالعباس محمد بن احمد المروزي (٣٤٦هـ) دى د(مرو) لوى محدث او ستر شيخ ؤ اودامام الترمذي (جامع) هم ده روايت کړې ده.
٢_ ابوسعيد الهيثم بن کليب الشاشي ( ٣٣٥هـ) دى هم دماوراء النهر له سترو محدثينوڅخه دى او په خپله هم يو لوى مسند لري چې په دوه ټوکه کې دى ، او اوس يې ددکتور محفوظ الرحمن زين الله په تحقيق سره يو ټوک چاپ شوى هم دى ، دامام الترمذي د(الشمائل) راوي هم دى دى.
٣_ حماد بن شاکر بن سويه النسفي (٣١١هـ)
٤_ ابوبکر احمدبن اسماعيل بن عامرالسمرقندي
٥_ ابوحامد احمدبن عبدالله بن داود المروزي
٦_ ابوجعفر محمد بن سفيان بن نصر النسفي المعروف بـ(الامين)
اوداسې نور…..












دامام الترمذي علمي مقام
او دده په اړه دعلماؤ ويناوي


ډېروزياتو علماؤ او محدثينو امام الترمذي رحمه الله تعالي ستايلى او دده دلويي او علم اعتراف يې کړى دى او په دې اړه هيچا هم اختلاف نه دى کړى يواځې ابن حزم رخمه الله تعالي دده په اړه يوه خبره کړې چې وروسته به پرې وګړيږو.
١_ امام ابوسعد السمعاني رخمه الله تعالي يوه وتلې څېره او کتابونه يې دعلم شاهدي وايي ،او له سترو علماؤ نه دى ، دى دامام ترمذي رحمه الله تعالي په اړه وايي: دى يوله هغو سترو امامانو څخه دى چې په علم الحديث کې اقتداء پسي کيږي ، ده په عللو او تاريخ کې ښکلي کتابونه ليکلي دي او مشهور جامع يې دعلم او اتقان ښه بېلګه ده ، او په حفظ او کره توب کې متل و.
٢_ حافظ المزي وايي: دى له سترو او وتليو حفاظونه دى او دهغو علماؤ له جملې نه دى چې الله جل جلاله مسلمانانو ته ګټه پرې رسولې ده .
٣_ امام الذهبي وايي : ابوعيسى الترمذي ستر حافظ او لوى امام ؤ دجامع مصنف او ثقه دى او ټول علماء په يوه خوله دى ثقه اوکره بولي .
٤_ مبارک بن الاثير او طاش کبرى دواړه وايي : امام الترمذي له سترو علماؤ ، حفاظو او امامانو نه ؤ او په فقه کې يې هم پوره مهارت لاره .






٥_ ابن حبان وايي: دى يو له هغو ستروعلماؤ او محدثينو څخه ؤ چې غوره کتابونه يې ليکلي دي ، ښه حفظ يې لاره او ډېرو ته يې ګټه رسولې.
٦_ حاکم وايي له عمربن علک نه مې اوريدلي چې ويل يي : امام بخاري چې ومړ په ټول خراسان کي دابوعيسى په څېر بل ستر محدث او عالم نه ؤ دى لوى زاهد او خورا نېک انسان ؤ او دومره ډېر به يې ژړل چې اخر دډېرې ژړاله امله ړوند شو .
٧_ امام بخاري دنړۍ ټولو علماؤ( اميرالمؤمنين في الحديث ) بللى دى او دده په امامت کې هيچا شک نه دى کړى داستر امام دامام الترمذي له سترواستادانو څخه هم ؤ او په خپله يې له




ترمذي نه هم روايتونه اوريدلي دي ، دى يووخت امام ترمذي ته يوه خبره کوي چې له هغې نه دامام ترمذي دعلم او لويوالي ښه اندازه لګولى شو :
(ماانتفعت بک اکثرمماانتفعت بي) يعني تاچې له مانه څومره علم او ګټه ترلاسه کړې ده ماله تانه له هغه ډېره ګټه او علم ترلاسه کړى دى .دامام بخاری رحمه الله په څیر امام چی دخپل شاګرد په اړه داسی خبره کوی له دی نه دامام ترمذی رحمه الله عظمت او امامت ښه څرګندیږی
دده حفظ اویاد:
دلته دامام الترمذي دحفظ او ياد په اړه دده له خولې يوه کيسه رااخلو چې ذهبي په سيراعلام النبلاء او ابن حجرپه تهذيب التهذيب کې راخيستې ده ، امام الترمذي وايي:
زه مکې ته روان وم ديوه شيخ دحديثو مې دوه جزئه ليکلي ؤ په لاره کې چا وويل چې هغه شيخ دلته راغلى دى زه سمدستي ورغلم له ماسره مې په بار کې دوه جزئه ايښي ؤ ماګومان کاوه چې دادهمدې شيخ دوه جزئه دی، کله مې چې دى پيداکړ ورته ومې ويل ماستا له حديثو دوه جزئه ليکلي که يې راته قرائت کړې ، ده راته وويل سمه ده ماچې کله دواړه جزئه راواخيستل هغه سپيني پاڼې وې ، او هک حيران شوم.







شيخ قرائت پيل کړ او ماسپينو پاڼو ته کتل ، شيخ قرائت له يادو راته کاوه کله يې چې زماپه لاس کې سپينې پاڼې وليدلې په غصه شو او راته ويې ويل : اياته له مانه شرمېږې ؟! ماورته وويل داسې خبره نه ده او کيسه مې ورته وکړه . ورته کړه مې چې ماته ټول ياددي . وى ته يې ووايه ! ده چې په هغه مهال راته قرائت کړي ؤ ټول مې ورته قرائت کړل (دواړه جزئه) ده راته وويل : دانه منم تا مخکې يادکړي ؤ ماورته وويل : ښه ته خپل نور حديث راته قرائت کړه ! ده خپل څلوېښت نادر حديثونه راته قرائت کړل او راته کړه يې : اوس يې وايه ! ماله پيل نيولې ترپايه ټول حديث داسې ټکي په ټکي ورته وويل لکه څرنګه چې ده راته قرائت کړي ؤو.او په يوه حرف کې هم غلط نه شوم (!!) شيخ راته وويل : ستاپه څېر انسان ما ندى ليدلى.









دابن حزم ناخبرتيا

دالمغرب مشهور امام ابن حزم دامام الترمذي په اړه په خپل لوى کتاب : الاتصال الى فهم کتاب الخصال) کې ويلي دي : محمدبن عيسى بن سوره مجهولٌ. يعني ابن حزم امام الترمذي مجهول بللى دى .
خوعلماء ليکي چې دا دابن حزم ناخبرتيا ده او دترمذي شان ته هيڅ ضررنه رسوي، دابن حزم په اړه علماء ليکي: قلمه کسيف الحجاج بن يوسف





خودده داخبره ټولو علماؤ غندلې اودايې دده ناخبرتيابللې ده .
امام ذهبي رحمه الله تعالی په ميزان الاعتدال کې ليکي: دابن حزم خبره چې دى مجهول دى امام الترمذي ته تاوان نه رسوي ، ځکه ده نه ده پېژندلى اودده له مشهور ( الجامع) او ( العلل) نه هم نه ؤ خبر.
امام ابن حجر رحمه الله تعالی په تهذيب التهذيب کې ليکي : دابن حزم داخبره په خپله دده دناخبرتيا اعلان دى ، دې سړي نه يواځې دامام الترمذي بلکې دنورو وتليو امامانو په اړه هم د جهالت حکم کړى دى ! لکه ابوالقاسم البغوي ، اسماعيل بن محمدالصفار، ابوالعباس الاصم ، او نورډېر، نودده خبره دباور وړ نه ده ،
حافظ ابن کثيررحمه الله تعالی ليکي : دابن حزم داخبره امام ترمذي ته تاوان نه رسوي بلکې دابن حزم په دې خبره سره دحفاظوپه نزد ابن حزم خپل مقام ټيټ شوى دى .
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٢   شنبه   سپتمبر   20, 2010 3:22 pm    عنوان   : Reply with quote

دامام الترمذي (رحمه الله )ژوندته لنډه کتنه

نوم ، نسبت او کنيت يې : حافظ ، امام ، ابوعيسى محمدبن عيسى بن سوره بن موسى بن الضحاک السلمي الضريري البوغي الترمذي .
اوځيني نورومؤرخينوويلي چې: محمد بن عيسى بن يزيدبن سوره بن السکن ...
اوځينوويلي چې : محمد بن عيسى بن سوره بن شداد بن عيسى ... دى

السلمي: دسين په ضمه سره بنو سليم ته منسوب دى ، اودادغيلان دقيس يوه پښه ده.
الضرير: دړانده په معنى ده مؤرخين په دې اړه مختلف دي ، چې ايادى له موره نابينا زېږېدلى ؤ او که نه ؟ امام الذهبي ليکلي چې دى په لوى عمر کې ړوند شوى له موره نابينا نه دى زېږېدلى ، اوله سفرونو او دعلم له ترلاسه کولو وروسته ړوند شوى دى .
البوغي: بوغ ته منسوب ده اوداد ترمذ په شاوخواکې يو کلى دى امام الترمذي په دې کلي کې وفات شوى دى رحمه الله تعالي تعالى ځکه البوغي ورسره ليکل کيږي .








الترمذي:دادده ترټولو مشهور نسبت دی ، عام اوخاص يې په دې نسبت سره پېژني ، په دې نسبت سره ځيني نور علماء هم شته لکه : حاکم الترمذي او نور خوامام ابوعيسى الترمذي ترټولو ډېر مشهور دى ، او چې يواځې ( الترمذي ) يادکړل شي مراددى وي .

الترمذي : د (ترمذ) ښارته منسوب ده او داداموسيند په شمالي غاړه پروت مشهور ښاردى ، په موجوده وخت کې دتاچکستان په هيواد کې راځي ، او داښار مسلمانانو دعبدالملک بن مروان په زمانه کې فتحه کړى ؤ ، وروسته سلجوقيانو ، مغولو او ازبکو واکمني پرې کړې ده

پيدائښ: مؤرخينوپه ټاکلى توګه دامام الترمذي رحمه الله تعالي دپيدائښ نېټه نده ليکلى بلکې د درېمې پېړۍ دپيل کلونه يې ښودلي دي ، امام الذهبي په سيراعلام النبلاء کې ليکي: دى د دوه سوه او لسو(۲۱۰هـ) په شاوخواکې زېږېدلى دى ، او ذهبي وايي چې دى داويا(٧٠) کلونو په عمر وفات شوى دى .او ډېرۍ مؤرخين وايي چې دى په کال ( ٢٧٩هـ) کې وفات شوى دى رحمه الله تعالى . له دې دارامعلومه شوه چې دى په کال (٢٠٩هـ) کې زېږېدلى دى

زده کړه او علمي سفرونه:

دډېرى علماؤ اوسلفودکشرتوب حالات پوره نه دي معلوم ځکه هغه مهال ددې شيانو دومره اهتمام نه ؤو ، دامام ترمذي رحمه الله تعالي په اړه مؤرخين ليکي چې دزده کړو پيل يې په خپل هيواد او خراسان کې کړى دى او ددې سيمې له وتليو علماؤ نه يې زده کړې ترلاسه کړې دي لکه ، اسحاق بن راهويه او محمدبن عمروالسواق.






وروسته عراق او حجاز ته تللى دى او دهغې سيمې له علماؤ يې روايتونه او رېدلي دي ، او دارازډېرونورو هيوادونوته هم دعلم له پاره تللى دى .



مؤرخين ليکي چې امام بخاري رحمه الله تعالي هم دده استاد ؤ او هم يې دعلم دلاري ملګرى ؤ ده له امام بخاري نه ډېرڅه اورېدلي او زده کړي دي ، او داسي بريښي چې دحديثو او فقهې ډېره برخه يې له هغه نه زده کړې ده .
له امام مسلم بن الحجاج القشيري رحمه الله تعالي سره يې هم ليدلي او له هغه نه يې هم استفاده کړې ده او له ده نه يې يواځې يو حديث روايت کړى دى چې هغه د ابوهريرة رضي الله عنها روايت دی : احصواهلال شعبان لرمضان .
داراز له امام ابوداود سليمان بن الاشعث السجستاني رحمه الله تعالي سره يې هم ليدلي دي او په خپل جامع کې يې دهغه روايتونه راخيستي دي.
په علل الحديث او رجالو کې يې ددې فن له ستر امام عبدالله بن عبدالرحمن الدارمي نه هم استفاده کړې ده .او داراز له امام ابوزرعه الرازي رحمه الله تعالي څخه يې هم استفاده کړې ده لکه د خپل جامع په اخر کې ده په خپله هم داخبره کړې ده .
دلته دڅوهغو سترو امامانو نومونه رااخلو چې امام ترمذي او دصحاح سته ټولو مصنفينو له هغوى نه اخذ او استفاده کړې ده :

١_ محمد بن بشار( بنداد) ( ٢٥٢هـ)
٢_ ابوموسى محمد بن المثنى (٢٥٢هـ)
٣_ زيادبن يحيى الحساني (٢٥٤هـ)
٤_ عباس بن عبدالعظيم العنبري (٢٤٦هـ)
٥_ ابوسعيد الاشج عبدالله بن سعيد الکندي (٢٥٧هـ)
٦_ ابو حفص عمروبن على بن الفلاس (٢٤٩هـ)
٧_ يعقوب بن ابراهيم الدورقي(٢٥٢هـ)
٨ _ نصربن على الجهضمي (٢٥٠هـ)
٩_ قتيبة بن سعيد المدني ( ٢٤٠هـ)







١٠_ اسحاق بن راهويه (٢٤٠هـ)
١١_ على بن حجر المروزي (٢٤٤هـ)
١٢_ ابومصعب احمد بن ابي بکر الزهري المدني (٢٤٢هـ)
١٣_ سويدبن نصربن سويدالمروزي ( ٢٤٠هـ)
١٤_ عبدالله بن معاويه الجمحي ( ٢٤٣هـ)
١٥_ محمد بن عبدالعزيز بن ابي رزمة ( ٢٤١هـ)



داڅومودنمونې په توګه راوړل اوس څو هغه کسان رااخلو چې له ده نه يې استفاده کړې ده او دده شاګردان دي په دې برخه کې هم امام ترمذي رحمه الله تعالي دنړۍ ګڼ شمېردعلم تږي دخپل علم له سيند نه ماړه کړي او اوبه کړي دي ، ان تردې پورې چې امام بخاري رحمه الله تعالي هم له ده نه څوروايتونه کړي دي او په دې لړکې به وروسته دامام بخاري هغه مشهوره خبره هم راوړو چې ده ته يې کړې ده ، اوس يې دڅومشهورو شاګردانو نومونه رااخلو:
١_ ابوالعباس محمد بن احمد المروزي (٣٤٦هـ) دى د(مرو) لوى محدث او ستر شيخ ؤ اودامام الترمذي (جامع) هم ده روايت کړې ده.
٢_ ابوسعيد الهيثم بن کليب الشاشي ( ٣٣٥هـ) دى هم دماوراء النهر له سترو محدثينوڅخه دى او په خپله هم يو لوى مسند لري چې په دوه ټوکه کې دى ، او اوس يې ددکتور محفوظ الرحمن زين الله په تحقيق سره يو ټوک چاپ شوى هم دى ، دامام الترمذي د(الشمائل) راوي هم دى دى.
٣_ حماد بن شاکر بن سويه النسفي (٣١١هـ)
٤_ ابوبکر احمدبن اسماعيل بن عامرالسمرقندي
٥_ ابوحامد احمدبن عبدالله بن داود المروزي
٦_ ابوجعفر محمد بن سفيان بن نصر النسفي المعروف بـ(الامين)
اوداسې نور…..












دامام الترمذي علمي مقام
او دده په اړه دعلماؤ ويناوي


ډېروزياتو علماؤ او محدثينو امام الترمذي رحمه الله تعالي ستايلى او دده دلويي او علم اعتراف يې کړى دى او په دې اړه هيچا هم اختلاف نه دى کړى يواځې ابن حزم رخمه الله تعالي دده په اړه يوه خبره کړې چې وروسته به پرې وګړيږو.
١_ امام ابوسعد السمعاني رخمه الله تعالي يوه وتلې څېره او کتابونه يې دعلم شاهدي وايي ،او له سترو علماؤ نه دى ، دى دامام ترمذي رحمه الله تعالي په اړه وايي: دى يوله هغو سترو امامانو څخه دى چې په علم الحديث کې اقتداء پسي کيږي ، ده په عللو او تاريخ کې ښکلي کتابونه ليکلي دي او مشهور جامع يې دعلم او اتقان ښه بېلګه ده ، او په حفظ او کره توب کې متل و.
٢_ حافظ المزي وايي: دى له سترو او وتليو حفاظونه دى او دهغو علماؤ له جملې نه دى چې الله جل جلاله مسلمانانو ته ګټه پرې رسولې ده .
٣_ امام الذهبي وايي : ابوعيسى الترمذي ستر حافظ او لوى امام ؤ دجامع مصنف او ثقه دى او ټول علماء په يوه خوله دى ثقه اوکره بولي .
٤_ مبارک بن الاثير او طاش کبرى دواړه وايي : امام الترمذي له سترو علماؤ ، حفاظو او امامانو نه ؤ او په فقه کې يې هم پوره مهارت لاره .






٥_ ابن حبان وايي: دى يو له هغو ستروعلماؤ او محدثينو څخه ؤ چې غوره کتابونه يې ليکلي دي ، ښه حفظ يې لاره او ډېرو ته يې ګټه رسولې.
٦_ حاکم وايي له عمربن علک نه مې اوريدلي چې ويل يي : امام بخاري چې ومړ په ټول خراسان کي دابوعيسى په څېر بل ستر محدث او عالم نه ؤ دى لوى زاهد او خورا نېک انسان ؤ او دومره ډېر به يې ژړل چې اخر دډېرې ژړاله امله ړوند شو .
٧_ امام بخاري دنړۍ ټولو علماؤ( اميرالمؤمنين في الحديث ) بللى دى او دده په امامت کې هيچا شک نه دى کړى داستر امام دامام الترمذي له سترواستادانو څخه هم ؤ او په خپله يې له




ترمذي نه هم روايتونه اوريدلي دي ، دى يووخت امام ترمذي ته يوه خبره کوي چې له هغې نه دامام ترمذي دعلم او لويوالي ښه اندازه لګولى شو :
(ماانتفعت بک اکثرمماانتفعت بي) يعني تاچې له مانه څومره علم او ګټه ترلاسه کړې ده ماله تانه له هغه ډېره ګټه او علم ترلاسه کړى دى .دامام بخاری رحمه الله په څیر امام چی دخپل شاګرد په اړه داسی خبره کوی له دی نه دامام ترمذی رحمه الله عظمت او امامت ښه څرګندیږی
دده حفظ اویاد:
دلته دامام الترمذي دحفظ او ياد په اړه دده له خولې يوه کيسه رااخلو چې ذهبي په سيراعلام النبلاء او ابن حجرپه تهذيب التهذيب کې راخيستې ده ، امام الترمذي وايي:
زه مکې ته روان وم ديوه شيخ دحديثو مې دوه جزئه ليکلي ؤ په لاره کې چا وويل چې هغه شيخ دلته راغلى دى زه سمدستي ورغلم له ماسره مې په بار کې دوه جزئه ايښي ؤ ماګومان کاوه چې دادهمدې شيخ دوه جزئه دی، کله مې چې دى پيداکړ ورته ومې ويل ماستا له حديثو دوه جزئه ليکلي که يې راته قرائت کړې ، ده راته وويل سمه ده ماچې کله دواړه جزئه راواخيستل هغه سپيني پاڼې وې ، او هک حيران شوم.







شيخ قرائت پيل کړ او ماسپينو پاڼو ته کتل ، شيخ قرائت له يادو راته کاوه کله يې چې زماپه لاس کې سپينې پاڼې وليدلې په غصه شو او راته ويې ويل : اياته له مانه شرمېږې ؟! ماورته وويل داسې خبره نه ده او کيسه مې ورته وکړه . ورته کړه مې چې ماته ټول ياددي . وى ته يې ووايه ! ده چې په هغه مهال راته قرائت کړي ؤ ټول مې ورته قرائت کړل (دواړه جزئه) ده راته وويل : دانه منم تا مخکې يادکړي ؤ ماورته وويل : ښه ته خپل نور حديث راته قرائت کړه ! ده خپل څلوېښت نادر حديثونه راته قرائت کړل او راته کړه يې : اوس يې وايه ! ماله پيل نيولې ترپايه ټول حديث داسې ټکي په ټکي ورته وويل لکه څرنګه چې ده راته قرائت کړي ؤو.او په يوه حرف کې هم غلط نه شوم (!!) شيخ راته وويل : ستاپه څېر انسان ما ندى ليدلى.









دابن حزم ناخبرتيا

دالمغرب مشهور امام ابن حزم دامام الترمذي په اړه په خپل لوى کتاب : الاتصال الى فهم کتاب الخصال) کې ويلي دي : محمدبن عيسى بن سوره مجهولٌ. يعني ابن حزم امام الترمذي مجهول بللى دى .
خوعلماء ليکي چې دا دابن حزم ناخبرتيا ده او دترمذي شان ته هيڅ ضررنه رسوي، دابن حزم په اړه علماء ليکي: قلمه کسيف الحجاج بن يوسف





خودده داخبره ټولو علماؤ غندلې اودايې دده ناخبرتيابللې ده .
امام ذهبي رحمه الله تعالی په ميزان الاعتدال کې ليکي: دابن حزم خبره چې دى مجهول دى امام الترمذي ته تاوان نه رسوي ، ځکه ده نه ده پېژندلى اودده له مشهور ( الجامع) او ( العلل) نه هم نه ؤ خبر.
امام ابن حجر رحمه الله تعالی په تهذيب التهذيب کې ليکي : دابن حزم داخبره په خپله دده دناخبرتيا اعلان دى ، دې سړي نه يواځې دامام الترمذي بلکې دنورو وتليو امامانو په اړه هم د جهالت حکم کړى دى ! لکه ابوالقاسم البغوي ، اسماعيل بن محمدالصفار، ابوالعباس الاصم ، او نورډېر، نودده خبره دباور وړ نه ده ،
حافظ ابن کثيررحمه الله تعالی ليکي : دابن حزم داخبره امام ترمذي ته تاوان نه رسوي بلکې دابن حزم په دې خبره سره دحفاظوپه نزد ابن حزم خپل مقام ټيټ شوى دى .
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٢   شنبه   سپتمبر   20, 2010 3:29 pm    عنوان   : Reply with quote

دامام الترمذي (رحمه الله )ژوندته لنډه کتنه

نوم ، نسبت او کنيت يې : حافظ ، امام ، ابوعيسى محمدبن عيسى بن سوره بن موسى بن الضحاک السلمي الضريري البوغي الترمذي .
اوځيني نورومؤرخينوويلي چې: محمد بن عيسى بن يزيدبن سوره بن السکن ...
اوځينوويلي چې : محمد بن عيسى بن سوره بن شداد بن عيسى ... دى

السلمي: دسين په ضمه سره بنو سليم ته منسوب دى ، اودادغيلان دقيس يوه پښه ده.
الضرير: دړانده په معنى ده مؤرخين په دې اړه مختلف دي ، چې ايادى له موره نابينا زېږېدلى ؤ او که نه ؟ امام الذهبي ليکلي چې دى په لوى عمر کې ړوند شوى له موره نابينا نه دى زېږېدلى ، اوله سفرونو او دعلم له ترلاسه کولو وروسته ړوند شوى دى .
البوغي: بوغ ته منسوب ده اوداد ترمذ په شاوخواکې يو کلى دى امام الترمذي په دې کلي کې وفات شوى دى رحمه الله تعالي تعالى ځکه البوغي ورسره ليکل کيږي .








الترمذي:دادده ترټولو مشهور نسبت دی ، عام اوخاص يې په دې نسبت سره پېژني ، په دې نسبت سره ځيني نور علماء هم شته لکه : حاکم الترمذي او نور خوامام ابوعيسى الترمذي ترټولو ډېر مشهور دى ، او چې يواځې ( الترمذي ) يادکړل شي مراددى وي .

الترمذي : د (ترمذ) ښارته منسوب ده او داداموسيند په شمالي غاړه پروت مشهور ښاردى ، په موجوده وخت کې دتاچکستان په هيواد کې راځي ، او داښار مسلمانانو دعبدالملک بن مروان په زمانه کې فتحه کړى ؤ ، وروسته سلجوقيانو ، مغولو او ازبکو واکمني پرې کړې ده

پيدائښ: مؤرخينوپه ټاکلى توګه دامام الترمذي رحمه الله تعالي دپيدائښ نېټه نده ليکلى بلکې د درېمې پېړۍ دپيل کلونه يې ښودلي دي ، امام الذهبي په سيراعلام النبلاء کې ليکي: دى د دوه سوه او لسو(۲۱۰هـ) په شاوخواکې زېږېدلى دى ، او ذهبي وايي چې دى داويا(٧٠) کلونو په عمر وفات شوى دى .او ډېرۍ مؤرخين وايي چې دى په کال ( ٢٧٩هـ) کې وفات شوى دى رحمه الله تعالى . له دې دارامعلومه شوه چې دى په کال (٢٠٩هـ) کې زېږېدلى دى

زده کړه او علمي سفرونه:

دډېرى علماؤ اوسلفودکشرتوب حالات پوره نه دي معلوم ځکه هغه مهال ددې شيانو دومره اهتمام نه ؤو ، دامام ترمذي رحمه الله تعالي په اړه مؤرخين ليکي چې دزده کړو پيل يې په خپل هيواد او خراسان کې کړى دى او ددې سيمې له وتليو علماؤ نه يې زده کړې ترلاسه کړې دي لکه ، اسحاق بن راهويه او محمدبن عمروالسواق.






وروسته عراق او حجاز ته تللى دى او دهغې سيمې له علماؤ يې روايتونه او رېدلي دي ، او دارازډېرونورو هيوادونوته هم دعلم له پاره تللى دى .



مؤرخين ليکي چې امام بخاري رحمه الله تعالي هم دده استاد ؤ او هم يې دعلم دلاري ملګرى ؤ ده له امام بخاري نه ډېرڅه اورېدلي او زده کړي دي ، او داسي بريښي چې دحديثو او فقهې ډېره برخه يې له هغه نه زده کړې ده .
له امام مسلم بن الحجاج القشيري رحمه الله تعالي سره يې هم ليدلي او له هغه نه يې هم استفاده کړې ده او له ده نه يې يواځې يو حديث روايت کړى دى چې هغه د ابوهريرة رضي الله عنها روايت دی : احصواهلال شعبان لرمضان .
داراز له امام ابوداود سليمان بن الاشعث السجستاني رحمه الله تعالي سره يې هم ليدلي دي او په خپل جامع کې يې دهغه روايتونه راخيستي دي.
په علل الحديث او رجالو کې يې ددې فن له ستر امام عبدالله بن عبدالرحمن الدارمي نه هم استفاده کړې ده .او داراز له امام ابوزرعه الرازي رحمه الله تعالي څخه يې هم استفاده کړې ده لکه د خپل جامع په اخر کې ده په خپله هم داخبره کړې ده .
دلته دڅوهغو سترو امامانو نومونه رااخلو چې امام ترمذي او دصحاح سته ټولو مصنفينو له هغوى نه اخذ او استفاده کړې ده :

١_ محمد بن بشار( بنداد) ( ٢٥٢هـ)
٢_ ابوموسى محمد بن المثنى (٢٥٢هـ)
٣_ زيادبن يحيى الحساني (٢٥٤هـ)
٤_ عباس بن عبدالعظيم العنبري (٢٤٦هـ)
٥_ ابوسعيد الاشج عبدالله بن سعيد الکندي (٢٥٧هـ)
٦_ ابو حفص عمروبن على بن الفلاس (٢٤٩هـ)
٧_ يعقوب بن ابراهيم الدورقي(٢٥٢هـ)
٨ _ نصربن على الجهضمي (٢٥٠هـ)
٩_ قتيبة بن سعيد المدني ( ٢٤٠هـ)







١٠_ اسحاق بن راهويه (٢٤٠هـ)
١١_ على بن حجر المروزي (٢٤٤هـ)
١٢_ ابومصعب احمد بن ابي بکر الزهري المدني (٢٤٢هـ)
١٣_ سويدبن نصربن سويدالمروزي ( ٢٤٠هـ)
١٤_ عبدالله بن معاويه الجمحي ( ٢٤٣هـ)
١٥_ محمد بن عبدالعزيز بن ابي رزمة ( ٢٤١هـ)



داڅومودنمونې په توګه راوړل اوس څو هغه کسان رااخلو چې له ده نه يې استفاده کړې ده او دده شاګردان دي په دې برخه کې هم امام ترمذي رحمه الله تعالي دنړۍ ګڼ شمېردعلم تږي دخپل علم له سيند نه ماړه کړي او اوبه کړي دي ، ان تردې پورې چې امام بخاري رحمه الله تعالي هم له ده نه څوروايتونه کړي دي او په دې لړکې به وروسته دامام بخاري هغه مشهوره خبره هم راوړو چې ده ته يې کړې ده ، اوس يې دڅومشهورو شاګردانو نومونه رااخلو:
١_ ابوالعباس محمد بن احمد المروزي (٣٤٦هـ) دى د(مرو) لوى محدث او ستر شيخ ؤ اودامام الترمذي (جامع) هم ده روايت کړې ده.
٢_ ابوسعيد الهيثم بن کليب الشاشي ( ٣٣٥هـ) دى هم دماوراء النهر له سترو محدثينوڅخه دى او په خپله هم يو لوى مسند لري چې په دوه ټوکه کې دى ، او اوس يې ددکتور محفوظ الرحمن زين الله په تحقيق سره يو ټوک چاپ شوى هم دى ، دامام الترمذي د(الشمائل) راوي هم دى دى.
٣_ حماد بن شاکر بن سويه النسفي (٣١١هـ)
٤_ ابوبکر احمدبن اسماعيل بن عامرالسمرقندي
٥_ ابوحامد احمدبن عبدالله بن داود المروزي
٦_ ابوجعفر محمد بن سفيان بن نصر النسفي المعروف بـ(الامين)
اوداسې نور…..












دامام الترمذي علمي مقام
او دده په اړه دعلماؤ ويناوي


ډېروزياتو علماؤ او محدثينو امام الترمذي رحمه الله تعالي ستايلى او دده دلويي او علم اعتراف يې کړى دى او په دې اړه هيچا هم اختلاف نه دى کړى يواځې ابن حزم رخمه الله تعالي دده په اړه يوه خبره کړې چې وروسته به پرې وګړيږو.
١_ امام ابوسعد السمعاني رخمه الله تعالي يوه وتلې څېره او کتابونه يې دعلم شاهدي وايي ،او له سترو علماؤ نه دى ، دى دامام ترمذي رحمه الله تعالي په اړه وايي: دى يوله هغو سترو امامانو څخه دى چې په علم الحديث کې اقتداء پسي کيږي ، ده په عللو او تاريخ کې ښکلي کتابونه ليکلي دي او مشهور جامع يې دعلم او اتقان ښه بېلګه ده ، او په حفظ او کره توب کې متل و.
٢_ حافظ المزي وايي: دى له سترو او وتليو حفاظونه دى او دهغو علماؤ له جملې نه دى چې الله جل جلاله مسلمانانو ته ګټه پرې رسولې ده .
٣_ امام الذهبي وايي : ابوعيسى الترمذي ستر حافظ او لوى امام ؤ دجامع مصنف او ثقه دى او ټول علماء په يوه خوله دى ثقه اوکره بولي .
٤_ مبارک بن الاثير او طاش کبرى دواړه وايي : امام الترمذي له سترو علماؤ ، حفاظو او امامانو نه ؤ او په فقه کې يې هم پوره مهارت لاره .






٥_ ابن حبان وايي: دى يو له هغو ستروعلماؤ او محدثينو څخه ؤ چې غوره کتابونه يې ليکلي دي ، ښه حفظ يې لاره او ډېرو ته يې ګټه رسولې.
٦_ حاکم وايي له عمربن علک نه مې اوريدلي چې ويل يي : امام بخاري چې ومړ په ټول خراسان کي دابوعيسى په څېر بل ستر محدث او عالم نه ؤ دى لوى زاهد او خورا نېک انسان ؤ او دومره ډېر به يې ژړل چې اخر دډېرې ژړاله امله ړوند شو .
٧_ امام بخاري دنړۍ ټولو علماؤ( اميرالمؤمنين في الحديث ) بللى دى او دده په امامت کې هيچا شک نه دى کړى داستر امام دامام الترمذي له سترواستادانو څخه هم ؤ او په خپله يې له




ترمذي نه هم روايتونه اوريدلي دي ، دى يووخت امام ترمذي ته يوه خبره کوي چې له هغې نه دامام ترمذي دعلم او لويوالي ښه اندازه لګولى شو :
(ماانتفعت بک اکثرمماانتفعت بي) يعني تاچې له مانه څومره علم او ګټه ترلاسه کړې ده ماله تانه له هغه ډېره ګټه او علم ترلاسه کړى دى .دامام بخاری رحمه الله په څیر امام چی دخپل شاګرد په اړه داسی خبره کوی له دی نه دامام ترمذی رحمه الله عظمت او امامت ښه څرګندیږی
دده حفظ اویاد:
دلته دامام الترمذي دحفظ او ياد په اړه دده له خولې يوه کيسه رااخلو چې ذهبي په سيراعلام النبلاء او ابن حجرپه تهذيب التهذيب کې راخيستې ده ، امام الترمذي وايي:
زه مکې ته روان وم ديوه شيخ دحديثو مې دوه جزئه ليکلي ؤ په لاره کې چا وويل چې هغه شيخ دلته راغلى دى زه سمدستي ورغلم له ماسره مې په بار کې دوه جزئه ايښي ؤ ماګومان کاوه چې دادهمدې شيخ دوه جزئه دی، کله مې چې دى پيداکړ ورته ومې ويل ماستا له حديثو دوه جزئه ليکلي که يې راته قرائت کړې ، ده راته وويل سمه ده ماچې کله دواړه جزئه راواخيستل هغه سپيني پاڼې وې ، او هک حيران شوم.







شيخ قرائت پيل کړ او ماسپينو پاڼو ته کتل ، شيخ قرائت له يادو راته کاوه کله يې چې زماپه لاس کې سپينې پاڼې وليدلې په غصه شو او راته ويې ويل : اياته له مانه شرمېږې ؟! ماورته وويل داسې خبره نه ده او کيسه مې ورته وکړه . ورته کړه مې چې ماته ټول ياددي . وى ته يې ووايه ! ده چې په هغه مهال راته قرائت کړي ؤ ټول مې ورته قرائت کړل (دواړه جزئه) ده راته وويل : دانه منم تا مخکې يادکړي ؤ ماورته وويل : ښه ته خپل نور حديث راته قرائت کړه ! ده خپل څلوېښت نادر حديثونه راته قرائت کړل او راته کړه يې : اوس يې وايه ! ماله پيل نيولې ترپايه ټول حديث داسې ټکي په ټکي ورته وويل لکه څرنګه چې ده راته قرائت کړي ؤو.او په يوه حرف کې هم غلط نه شوم (!!) شيخ راته وويل : ستاپه څېر انسان ما ندى ليدلى.









دابن حزم ناخبرتيا

دالمغرب مشهور امام ابن حزم دامام الترمذي په اړه په خپل لوى کتاب : الاتصال الى فهم کتاب الخصال) کې ويلي دي : محمدبن عيسى بن سوره مجهولٌ. يعني ابن حزم امام الترمذي مجهول بللى دى .
خوعلماء ليکي چې دا دابن حزم ناخبرتيا ده او دترمذي شان ته هيڅ ضررنه رسوي، دابن حزم په اړه علماء ليکي: قلمه کسيف الحجاج بن يوسف





خودده داخبره ټولو علماؤ غندلې اودايې دده ناخبرتيابللې ده .
امام ذهبي رحمه الله تعالی په ميزان الاعتدال کې ليکي: دابن حزم خبره چې دى مجهول دى امام الترمذي ته تاوان نه رسوي ، ځکه ده نه ده پېژندلى اودده له مشهور ( الجامع) او ( العلل) نه هم نه ؤ خبر.
امام ابن حجر رحمه الله تعالی په تهذيب التهذيب کې ليکي : دابن حزم داخبره په خپله دده دناخبرتيا اعلان دى ، دې سړي نه يواځې دامام الترمذي بلکې دنورو وتليو امامانو په اړه هم د جهالت حکم کړى دى ! لکه ابوالقاسم البغوي ، اسماعيل بن محمدالصفار، ابوالعباس الاصم ، او نورډېر، نودده خبره دباور وړ نه ده ،
حافظ ابن کثيررحمه الله تعالی ليکي : دابن حزم داخبره امام ترمذي ته تاوان نه رسوي بلکې دابن حزم په دې خبره سره دحفاظوپه نزد ابن حزم خپل مقام ټيټ شوى دى .
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٣   شنبه   سپتمبر   21, 2010 5:32 am    عنوان   : Reply with quote

.

دامام الترمذي تصنيفات

دامام الترمذي رحمه الله تصنيفات دده دلوړ عملي مقام شاهدان دي دلته موږ دده تصنيفات رااخلو او لنډی خبری پرې کوو.

١_ الجامع :
چې په سنن الترمذي سره شهرت لري او يوله صحاح سته ؤ نه دى ، ددې کتاب په اړه په خپله امام الترمذي رحمه الله وايي: ماچې داکتاب وليکئ دحجاز ، عراق او خراسان علماؤ ته مې وړاندې کړ هغوى وکوت او ټولو خوښ کړ. دچاپه کور کې چې داکتاب وي ګواکې په کورکې يې نبى دى او خبرې کوي. شيخ الاسلام ابو اسماعيل وايي: جامع الترمذي له صحيح بخاري او مسلم دواړو نه ګټور دى ځکه په هغو دواړو به يواځې متبحر عالم پوهيږي او په جامع الترمذي هوڅوک پوهيږي .





٢_الشمائل المحمدية :
همداکتاب او پردې کتاب مخکې خبره شوې ده.

٣_ العلل: الصغير:

دادسنن الترمذي ملحق او مل دى داډېر ګټور کتاب دى په دې کتاب کې ځيني دحديثو اصول بيان شوي دي او ځيني يې داسې خبرې دي چې په (جامع) اودهغه په تفصيل پوري اړه لري . په دې ښکلي کتاب باندې حافظ عبدالرحمن ابن رجب الحنبلي (٧٩٥هـ) ډېره مهمه شرحه ليکلې ده او دکتاب اهميت يې دوه برخې کړى دى ، داشرحه د دکتور نورالدين عتر په تحقيق سره په دوه ټوکه کې چاپ شوې ده .

٤_ العلل الکبيرأوالمفرد :


په دې کتاب کې مصنف رحمه الله حديث رااخلي اوبيايې په عللو خبرې کوي او محدثين چې وايي : ( رواه الترمذي في العلل ) له هغه نه داکتاب مراد دى ، په دې کتاب کې ده ډېر اعتماد په امام بخاري رحمه الله تعالي کړى دى ، يعني دهغه علم يې پکې رااخيستى دى ، داکتاب علماؤ ستايلى او دباور وړ يې بللى دى ، دکتورنورالدين عتر وايي: چې ددې کتاب يوه کامله نسخه يې موندلې ده چې ابوطالب القاضي په ډېره ښه توګه ترتيب کړې ده .
٥_ تسمية اصحاب رسول الله صلي الله عليه وسلم: داکتاب ( مؤسسة الکتب الثقافية) چاپ کړى دى ، په دې کتاب کې د صحابه کرامو رضي الله عنهم نومونه او
کنيې راخيستل شوې دي ، چې په پيل کې يې عشره مبشره بالجنة راغلي او پاتې يې دحروف المعجم په ترتيب سره راخیستل شوي دي .
٦_ التاريخ : اسماعيل باشا البغدادي په هدية العارفين او ابن نديم په الفهرست کې دامام الترمذي په تصنيفاتو کې داکتاب هم راخيستى دى خوتراوسه داکتاب ( التاريخ ) چانه دى ليلى .
٧_رباعيات الحديث: داهم اسماعيل باشا په هدية العارفين کې راخيستى دى او دترمذي تصنيف يې بللى دى.
٨_ الزهــــد : حافظ بن حجررحمه الله په تهذيب التهذيب کې دترمذي په ترجمه کې ددې کتاب يادونه کړې ده او ويلي يې دي چې مونږ ندى ليدلى.
٩_ الاسماء والکنى : ددې کتاب يادونه هم ابن حجر په تهذيب التهذيب کې دامام الترمذي په ژوندليک کې کړې ده، او داسې بريښي چې داکتاب هم او س شتون نه لري . والله اعلم


١٠_ الاثارالموقوفه : په خپله امام الترمذي دالعلل الصغير په پيل کي په يوه بحث کې وايي: داموضوع مونږ په پوره توګه په هغه کتاب کې بيان کړى ده چې په هغه کې د(الاثارالموقوفه) بحث شوى دى .





دامام الترمذي وفات :

دحديثواو ديني علومو په لاره کې دې ستر امام او لوى محدث او فقيه نه ستړې کېدونکې هلې ځلې اوډېرې خوارۍ کړې دي او امت ته يې دعلم غوره خزانې په مېراث پرې ايښې دي . الله جل جلاله دي دده ټول عملونه قبول او الله جل جلاله دي پرګور دنور بارانونه وه وروي. دعلم له داسې بېساري چوپړ سره دهغه د ورع او تقوى کيسې هم ډېري دي ، چې دده دژوند دحالاتو ليکونکو علماؤ راخيستې دي . او دده دژړا او له دې امله دړندېدلو کيسه مونږ مخکې وليکله.
جمهورو علماؤ دده دوفات ورځ : دوه شنبه ديارلسم درجب دوه سوه نه او يا( ٢٧٩هـ) ؛ ليکلې ده او ويل کيږي چې دى په ( بوغ) يا (ترمذ) کې وفات شوى دى.

رحمهم الله تعالى وجزاه الله خيرالجزاء هو وائمة المسلمين
الذين حفظواعلوم الدين وادوها لمن بعدهم کماسمعوها.
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
M Tahir



دغړيتوب نېټه: 26 ميئ   2007
ليکنې: 84
ځای: پښتونستان

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٣   شنبه   سپتمبر   21, 2010 1:12 pm    عنوان   : Reply with quote

محتر مولانا حامد صاحب
الله جلجلاله مو پر مټو برکت او قلم پياوړی کړه چې دومره ارزښتمن کار ته مو لېڅې رانغښتې دي . زموږ خو نور څۀ پۀ وس کې نشته (لکه چې تاسو يي د فن له خاوندانو څخه هيله کړې ده) يوازې دعا کولای شو چې الله رب العزت مو سينه پۀ قراني او نبوي علومو ډکه او منوره کړه چې خپلې ټولنې ته يي هم رڼا او ځلا ورسوئ . امين ثم امين
پۀ مينه
ستاسو طاهر
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٣   شنبه   سپتمبر   21, 2010 3:17 pm    عنوان   : Reply with quote

محترم محمد طاهر صاحب له نظر او پیرزوینو نه مو مننه
الله دی خوشاله اوسوکاله لره زموږ اهل نظر وروڼه دسیاست
خدای وهلی له ګرمو او غوړو موضوعاتو ندی خلاص او دی
خواته څومره توجه نلری


په مینه
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
رښتینی
ستوري
ستوري


دغړيتوب نېټه: 02 جون   2006
ليکنې: 1807

ليکنهد ليکنې نېټه  : ٣   شنبه   سپتمبر   21, 2010 7:38 pm    عنوان   : Reply with quote

.



زمونږ دپښتوشرحې په اړه څو خبرې

څومره خوږ تړون خاونــــــده!
موجود زماوستاترميان دى

محمد ســـــــــتاهم جانان دى
محمد زمـــــــــاهم جانان دى

حضرت مطرف بن عبد الله العامري رصي الله عنه يو صحابي دى ده يوه ډېره ژوره او دقيقه خبره کړې ده دى وايي:
کفى بالنفس اطراء ان تذمها على الملأکأنك تريد بذمها زينتها وذلك عند الله سفه.
يعني کله داهم پېښيږي چې يو څوک دعاموخلکوپه منځ کې دخپل ځان کمزوري بيانوي او دخپل نفس بدي بيانوي او موخه يې دځان ستاينه اوښايست وي ، مطلب داچې په دې خپله کمزوري او نفس ماتونه سره به خلک وايي چې فلانکى سره له دومره پوهې او تقوى بياهم ځان کمزورى بولي ، ولاداخو ريښتيالوى انسان دى ! حضرت مطرف رضي الله عنه وايي : دادخداى جل جلاله په نزد سفاهت او بې عقلي ده.
امام ابن رجب الحنبلي دحضرت مطرف رضي الله عنه ددې خبرې په تفصيل کې کاږي چې داډېره ژوره او دقيقه نکته ده او ډېر خلک په دې ستونزه اخته وي او پاموړيې نه بولي.
داخبره مې دشمائل دشرح په اړه وکړه ، ددې ستر او ګټور کتاب دپښتو کولو او په هغه شرحه ليکلو ؛ اهميت دپوهي خاوندان پېژني ، زمونږ په هيواداو سيمه کې ډېر تکړه علماء تېرشوي دي او الحمدلله اوس هم شته دوى چې کوم ديني کتابونه ليکي لومړى کوښښ يې داوي چې په پښتو نه بلکې په کومه پردۍ ژبه يې وليکي ، او زه وايم داکار چې په هرڅومره








سپېڅلې موخه وي ، وي به ؛ خوله پښتنوسره یی ښه اومناسب چلند نشوبللی .قرانکریم وایی : وما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه .... ددی قرانی ارشاد موخه همداده چی دهرقوم پوهان او علماء باید په خپله ژبه کی خپل قوم ته دعوت وکړی او که موږ خپلی سیمی او شاوخوا نړۍ ته ځیر شو وبه وینو چی دهرځای علماو دقرانکریم له دی ارشاد سره سم خپلو قومونو ته په خپلو ژبوکی ددعوت کار کړی دی خو الحمد لله اوس مهال ډیر داسی علماء لیدل کیږی چی په خپله ژبه کی دینی لیکنی کوی
دمطرف رضي الله عنه خبره مې ددې له پاره وليکله چې ګومان کيږي زمونږ ډېرې رواجي کسر نفسي بيانول دده له خبرې لاندې راځي داچې له داډول کسر نفسي مو ځان ژغورلى وي دتحديث بالنعمةپه توګه ويلى شو چې لوى څښتن دقلم او يوڅه پوهي نعمت راباندې لورولى دى (ولله الحمد ) نو ددې جنجالي حقيقت په اعتراف سره وايم چې ددې ستر او ګټور کتاب ( شمائل الترمذي ) شرحه مې ضروري او ګټوره وبلله او څه موده مخکې مې پيل پرې وکړ . الحمدلله ، وسائل او مختلفي شرحې برابرې شوې 72حديث چې په لومړيولسوبابونو کې راغلي شرحه او تقريبا يوټوک برابرشو .
ماپه خپله شرحه کې له مختلفو شروحو اوکتابونو څخه اخذ او اخيستني کړې دي ، اما دحديث دتشريح له پاره مې زيات اخذدشمائل له څوشروحو نه کړى دى ، چې هغه:
دابن حجر الهيثمي ( اشرف الوسائل )
دملاعلي قاري ( جمع الوسائل)
دعبدالرؤف المناوي ( شرح الشمائل ) دي
اود متن دسمونې او دحديث په تخريج کې مې له دوو نويو عربي شرحو څخه کاراخيستى چې يوه يې :
دابوعبدالله السيد بن احمد حموده ( شمائل النبي صلي الله عليه وسلم ده
او بله دسيد بن عباس الجليمي ( الشمائل المحمدية) ده
داراز دتخريج په برخه کې مې د (اشرف الوسائل) دذيل له تخريج نه هم کار اخيستى چې هغه هم يو ه عرب ليکوال ابوالفوارس احمد بن فريد المزيدي ليکلى دى .

دتشريح او ژباړې منهج اولاره


مونږ لومړى په خپله شرحه کې دحديث متن په ساده توګه ژباړلى او دمتن حاصل او خلاصه مو بيان کړې ده څو شرحه دعامو او خاصو ټولو دګټې وړ وګرځي ، تحت اللفظ ژباړه مطلب په سمه توګه نشي افاده کولى ځکه مود متن حاصل او مطلب بيان کړى وروسته مو دحديث اړوندتفصيل او تشريح تقريبا په ساده او علمې ژبه څېړلي دي ځکه دايو درسي کتاب دى او دطالبانو له پاره موعلمي څېړنې ضروري بللې، نحوي تحقيق او دحديثو دتدافع او تعارض بحثونه مونه دي پرې ايښي اوپه دې برخه کې مودمعياري پښتو او نويو پښتونګه الفاظو رعايت ندي کړى ، او په اصطلاح ملائي پښتو موکارولې ده چې عربي توري زيات پکې راغلي دي ځکه دايو درسي کتاب دى او دمنتهي طالبانو له پاره ده نو له مجبوري مودهغو له سويې سره سم په ملائي پښتو ليکلى دى. اوپه يوه علمي کتاب کې داهل فن ژبه کارول دبلاغت غوښتنه ده ، يو نيم ځاى که په متن کې کوم د تشريح وړ توري راغلي وي هغه مو هم له دې عنوان لاندې څېړلي دي .
دراويانو په حالاتو کې مو دسند ټول راويان بالالتزام راخيستي دي ، دسند يو راوي هم ندى پاتې شوى او داکاردفن اړوند بحث ده ، ډېرومخکنيو شارحينو هم ځينو يې هر راوي بالالتزام راخيستى دى ، خو مونږ دځيني راوايانو حالات درجالو دفن داسلوب په خلاف دتاريخ دسوانحودفن په ډول راخيستي دي ،داسماء الرجال فن يواځې دراوي کره توب او عدل معلوموي اوداچې له چايې روايتونه کړي دي ، اوله ده نه چاکړي دي اوداچی دکوم ځای دی ، امادتاريخ دسوانحوبرخه بيا دمترجم فضائل ، ښېګڼې او ژوندپېښې راوړي . مونږ دځينې لويو کسانو حالات تفصيلي بيان کړي دي ځکه چې امام ابوحنيفه رحمه الله وايي :
دلويو کسانودژوند حالات اودهغوښیګڼی بیانول ماته له ډېرې فقهې خوند راکوي ځکه دادقوم اخلاق او اداب دی او ددی خبری دلیل دا ایت شریف دی : أولئک الذین هدی الله فبهداهم اقتده. او دا ایت شریف : لقد کان فی قصصهم عبرة لأولی الألباب.

حضرت سفیان بن عیینه رحمه الله تعالی وایی : دعلماؤدحالاتو دبيانولو پر مهال رحمتونه نازليږي ،

حضرت جنید البعدادی رحمه الله تعالی وایی :دنیکانو کیسی او دهغو ښیګڼی بیانول الهی لښکری دی چی په دی سره دخپلو ولیانو زړونه ثابتوی او ډاډه کوی چا ورته وویل ددی خبری له پاره کوم دلیل شته ؟ ده ورته وویل : هو کی الله جل جلاله وایی : وکلا نقص علیک من أنباء الرسل ما نثبت به فؤادک

حضرت محمدبن یونس رحمه الله تعالی وایی : دنیکانو اوصالحینوله یاد نه ما دزړه له پاره بل دومره ګټور شی ندی لیدلی .

حضرت مالک بن دینار رحمه الله تعالی وایی : دصالحینو کیسی دجنت ډالۍ او تحفی دی .

بناء داکارهيڅکله بې ګټې او له موضوع وتلى نشوبللى .
وروسته مودحديث تخريج په لنډه توګه راخيستى دی پټه دي نه وي چې داتخريج مو په پيل کې په پښتو ليکلى وروسته مو عربي کړى دى ځکه دايوه نګه علمي موضوع ده او داهل علم دضرورت شى دى ځکه مو په عربي ليکلى دى .








هــــيـــــــله


داښکاره خبره ده چی هر انسانی کار نیمګړتیاوی لری له درنو علماؤ او مشائخو نه هيله کوم که زمونږ په دې کارکې يې نيمګړتياوي وليدلې نو حتما يې بايد په هره ذريعه چې وي مونږ پرې خبر کړي هغوى کولى شي دانيمګړتياوي ديوه مضمون په شکل په يوه مجله يانيټ پاڼه کې خپرې کړي ، زماموخه دنيمګړتياؤ په ګوته کول دي او ددې شرحې کره کول دي داد محقینو علماو او پوهه نقادانواصول دی چی چیرته دچا په تصنیف او لیکنه کی نیمګړتیاوی ووینی نو که کولی شی مخامخ یی هغه ته وښیی مخامخ هغه ته دهغه دلیکنی نیمګړتیاوی او سالم نقد وړاندی کړی چی ستاسو دا ځای ناسم او داصلاح وړدی او که داسی شونی نه وی نو په لیکلی توګه خپل نقد ولیکی او اړوند لوری ته یی ولیږی که فرضا هغه بی دلیله له سرټمبګی نه کار واخلی بیا خپل نقد خپور کړی څو خلک له دی نیمګړتیاو او تیروتنو خبر کړی

خو له بده مرغه زموږ په موجوده پیر کی دا اصول ډیر کم خلک عملی کوی لکه چی وایی من صنف فقداستهدف زما پر ځینی لیکنوما له مختلفو لوریونه ډیری بی رحمه نیوکی او انتقادونه اوریدلی دی خو تراوسه می داسی نقادان تقریبا ندی لیدلی چی مخامخ یا په لیکلی توګه یی زه خپلو کړمو او نیمګړتیاو ته ځیر کړی یم والله المستعان کوم انتقاد چی دموضوع دماهرینوله خوا نوی شوی بلکی هسی دکوم مغرض لوری په حقد او کینه ولاړ وی دهغه نقداهمیت نلری بلکی دموضوع دماهرینو له لوری نقدداعتبار وړ وی بناء دحدیثو له متخصصو علماو نه په ډیر احترام هیله کوم چی زموږ نیمګړتیاوی راته وښیی او په دی اړه دی هیڅ مجامله اواغماض نکوی ځکه موضوع او خصوصاپه دی موضوع کی زما نوی ګام پورته کونه ددی غوښتنه کوی چی باید په دی اړه له ډیر دقت نه کار واخیستل شی بناء ددی لیکنی دسموالی او کره والی له پاره دی ته اړتیا لیدل کیږی چی په دی لیکنه نقاد علماء هیڅ رحم ونکړی اوپرته له مجاملی او دودیز اعتذاردزړه له کومی له درنو علماو نه مکررا هیله کوم چی نیمګړتیاوی مو په مخلصانه توګه راته په ګوته کړی .
بېرته سر ته
د کارونکي عکس وښاياست شخصي پېغام وليږئ
مخکيني ليکنی وښاياست:   
نوې موضوع پېل کړئ   موضوع ته ځواب ورکړئ    tolafghan.com دفورم سر ته   -> اسلام، اسلامي شرعه او د اسلام تاریخ    ټول وختونه GMT دي
پاڼي ته لاړ شئ 1, 2, 3 ... 10, 11, 12  مخکي
پاڼه   1  ټولې پاڼې  12

ورټوپ کړه:  

تاسو په دې څانګه  کې ليکنې نشئ کولی
تاسو د دې څانګې ليکنو ته ځواب نشئ ليکلی
تاسو په دې څانګه کې خپلو ليکنو ته بدلون نشئ ورکولی
تاسو له دې څانګې څخه خپلې ليکنې ړنګولی نه شئ
تاسو د دې څانګې په ټولپوښتنه کې برخه نشئ اخستلی


Powered by phpBB © 2001 phpBB Group

Chronicles phpBB2 theme by Jakob Persson (http://www.eddingschronicles.com). Stone textures by Patty Herford.